obrzęk ślinianek przyusznych
Obrzęk ślinianki przyusznej to patologiczne powiększenie największego gruczołu ślinowego, zlokalizowanego po obu stronach twarzy, z przodu i poniżej ucha. Stan ten może być jednostronny lub obustronny i najczęściej objawia się widocznym obrzmieniem okolicy policzkowej, któremu mogą towarzyszyć ból, zaczerwienienie skóry oraz zaburzenia wydzielania śliny.
Etiologia obrzęku ślinianki przyusznej jest zróżnicowana. Najczęstszymi przyczynami są: infekcje wirusowe (np. świnka), infekcje bakteryjne (sialadenitis), choroby autoimmunologiczne (zespół Sjögrena), kamica ślinianek, guzy łagodne i złośliwe, reakcje polekowe oraz choroby metaboliczne jak cukrzyca czy alkoholizm. Szczególną postacią jest nawracający młodzieńczy obrzęk ślinianek przyusznych.
Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, USG ślinianek, sialografię, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. W przypadku podejrzenia procesu nowotworowego konieczna jest biopsja cienkoigłowa lub otwarta. Przy podejrzeniu infekcji wskazane jest pobranie materiału do badań mikrobiologicznych z ujścia przewodu Stenona.
Leczenie zależy od przyczyny. W przypadku infekcji bakteryjnych stosuje się antybiotykoterapię, przy kamicy ślinianek – leczenie endoskopowe lub chirurgiczne, a w przypadku nowotworów – odpowiednie procedury onkologiczne. W chorobach autoimmunologicznych leczenie ukierunkowane jest na kontrolę procesu zapalnego. Niezależnie od przyczyny, kluczowe znaczenie ma odpowiednie nawodnienie pacjenta oraz higiena jamy ustnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Działania niepożądane
Chlorheksydyna, szeroko stosowany antyseptyk o szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Do najpoważniejszych należą reakcje alergiczne i nadwrażliwości, w tym rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne oraz wstrząs anafilaktyczny. Typowe objawy alergiczne obejmują zapalenie kontaktowe skóry, wysypkę, pokrzywkę, a także zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej, takie jak zapalenie, złuszczanie i obrzęk ślinianek. Kontakt chlorheksydyny z gałką oczną może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak erozja rogówki, uszkodzenie nabłonka przedniego i trwałe osłabienie widzenia, co w skrajnych przypadkach wymaga przeszczepienia rogówki. W preparatach do jamy ustnej często obserwuje się obłożenie języka, suchość, pieczenie, zaburzenia smaku (często przemijające), ból i parestezje w obrębie jamy ustnej oraz charakterystyczne brązowe przebarwienia zębów, języka i wypełnień dentystycznych, które zwykle pojawiają się po około tygodniu stosowania.
antyseptyk, chlorheksydyna, erozja rogówki, fotodermatoza, kamień nazębny, methemoglobinemia, niedoczulica, obrzęk ślinianek przyusznych, parestezja, pieczenie w jamie ustnej, przekrwienie błony śluzowej nosa, przeszczepienie rogówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie oddychania, zaburzenie smaku, zapalenie alergiczne skóry, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie kontaktowe skóry, złuszczanie błony śluzowej