przeszczepienie rogówki
Przeszczepienie rogówki, zwane również keratoplastyką, to zabieg chirurgiczny polegający na zastąpieniu uszkodzonej lub chorobowo zmienionej rogówki pacjenta zdrową tkanką rogówkową pochodzącą od dawcy. Jest to jedna z najczęściej wykonywanych i najbardziej skutecznych procedur przeszczepiania tkanek w medycynie.
Wskazaniami do przeszczepienia rogówki są schorzenia prowadzące do utraty jej przejrzystości, takie jak: dystrofie i degeneracje rogówki, keratoconus (stożek rogówki), blizny pourazowe lub pooparzeniowe, infekcyjne zapalenia rogówki oporne na leczenie, czy powikłania po zabiegach refrakcyjnych. Zabieg może być wykonany jako pełnej grubości przeszczep (keratoplastyka drążąca) lub warstwowy (keratoplastyka warstwowa przednia lub tylna).
Współczesne techniki przeszczepiania rogówki obejmują m.in. DALK (głęboka przednia keratoplastyka warstwowa), DSAEK (endotelialną keratoplastykę automatyczną z usunięciem błony Descemeta) oraz DMEK (keratoplastykę endotelialną z błoną Descemeta). Wybór metody zależy od rodzaju i lokalizacji patologii rogówki. Przeszczepienie rogówki charakteryzuje się wysokim odsetkiem powodzeń ze względu na względny brak unaczynienia rogówki, co zmniejsza ryzyko odrzucenia przeszczepu.
Pacjenci po przeszczepieniu rogówki wymagają długotrwałej opieki okulistycznej, stosowania miejscowych leków immunosupresyjnych oraz systematycznych badań kontrolnych. Główne powikłania to odrzucenie przeszczepu, zakażenia, jaskra wtórna, zaćma oraz nawrót choroby podstawowej w przeszczepionej rogówce. Mimo tych zagrożeń, zabieg ten często prowadzi do znaczącej poprawy ostrości wzroku i jakości życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Iluvien
Produkt leczniczy ILUVIEN, zawierający 190 mikrogramów fluocynolonu acetonidu w implancie do ciałka szklistego, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko powikłań takich jak wewnętrzne zapalenie oka, wahania ciśnienia wewnątrzgałkowego, odklejenie siatkówki oraz krwawienia. Zalecane jest wczesne badanie kontrolne w ciągu 2-8 dni po iniekcji oraz regularne kwartalne monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego przez cały okres działania implantu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zapaleniem błony naczyniowej oka, u których konieczne jest monitorowanie IOP bezpośrednio po zabiegu i przez pierwsze 8 dni. Stosowanie fluocynolonu acetonidu wiąże się z ryzykiem rozwoju zaćmy (u 80% pacjentów z naturalną soczewką w badaniach FAME), wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego (38% wymagało terapii hipotensyjnej) oraz jaskry, co wymaga ścisłej kontroli okulistycznej i ewentualnego usunięcia implantu w przypadku opornego wzrostu IOP.
centralna chorioretinopatia surowicza, ciałko szkliste, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, fluocynolon acetonid, hipotonia, jaskra, komora przednia oka, kortykosteroid, krwawienie spojówkowe, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nieostre widzenie, obrzęk rogówki, odklejenie ciałka szklistego, odklejenie siatkówki, przemieszczenie implantu, przeszczepienie rogówki, torebka soczewki, uszkodzenie rogówki, wewnętrzne zapalenie oka, witrektomia, zaćma, zapalenie błony naczyniowej oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bepanthen Plus
Produkt leczniczy Bepanthen Plus zawiera dekspantenol (50 mg/g) oraz chlorheksydyny chlorowodorek (5 mg/g) i jest przeciwwskazany do stosowania na duże, głębokie i zakażone rany oraz na podrażnienia skórne niepowiązane z zakażeniem, takie jak oparzenia słoneczne. Należy unikać kontaktu preparatu z błonami śluzowymi, oczami i uszami, ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń rogówki, które mogą wymagać przeszczepienia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów znieczulonych, którzy nie mogą zgłosić natychmiastowego kontaktu preparatu z oczami. W przypadku ekspozycji oczu na krem, konieczne jest natychmiastowe płukanie wodą i konsultacja okulistyczna.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, błona śluzowa, chlorheksydyny chlorowodorek, dekspantenol, duszność, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, obrzęk twarzy, oparzenie słoneczne, podrażnienie skórne, pokrzywka, przeszczepienie rogówki, reakcja anafilaktyczna, świszczący oddech, uszkodzenie rogówki, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zakażona rana - Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Działania niepożądane
Chlorheksydyna, szeroko stosowany antyseptyk o szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Do najpoważniejszych należą reakcje alergiczne i nadwrażliwości, w tym rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne oraz wstrząs anafilaktyczny. Typowe objawy alergiczne obejmują zapalenie kontaktowe skóry, wysypkę, pokrzywkę, a także zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej, takie jak zapalenie, złuszczanie i obrzęk ślinianek. Kontakt chlorheksydyny z gałką oczną może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak erozja rogówki, uszkodzenie nabłonka przedniego i trwałe osłabienie widzenia, co w skrajnych przypadkach wymaga przeszczepienia rogówki. W preparatach do jamy ustnej często obserwuje się obłożenie języka, suchość, pieczenie, zaburzenia smaku (często przemijające), ból i parestezje w obrębie jamy ustnej oraz charakterystyczne brązowe przebarwienia zębów, języka i wypełnień dentystycznych, które zwykle pojawiają się po około tygodniu stosowania.
antyseptyk, chlorheksydyna, erozja rogówki, fotodermatoza, kamień nazębny, methemoglobinemia, niedoczulica, obrzęk ślinianek przyusznych, parestezja, pieczenie w jamie ustnej, przekrwienie błony śluzowej nosa, przeszczepienie rogówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie oddychania, zaburzenie smaku, zapalenie alergiczne skóry, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie kontaktowe skóry, złuszczanie błony śluzowej