Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego ILUVIEN

Produkt leczniczy ILUVIEN (190 mikrogramów fluocynolonu acetonidu), implant do ciałka szklistego w aplikatorze, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas jego stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące monitorowania pacjenta oraz potencjalnych zagrożeń związanych z leczeniem tym produktem leczniczym.¹

Powikłania związane z wstrzyknięciem do ciałka szklistego

Wstrzyknięcia do ciałka szklistego mogą prowadzić do szeregu powikłań, w tym wewnętrznego zapalenia oka, wahań ciśnienia wewnątrzgałkowego (zarówno zwiększenia, jak i zmniejszenia), odklejenia siatkówki oraz krwawienia lub odklejenia ciałka szklistego. Istotne jest, aby pacjenci zostali poinformowani o konieczności natychmiastowego zgłaszania wszelkich objawów sugerujących wystąpienie wewnętrznego zapalenia oka.²

Schemat monitorowania pacjenta

Po wstrzyknięciu implantu ILUVIEN zaleca się następujący schemat monitorowania pacjenta:

• Wczesna ocena w okresie od dwóch do ośmiu dni po wstrzyknięciu – umożliwia szybkie rozpoznanie i leczenie potencjalnych powikłań, takich jak zakażenie oka, zmiany ciśnienia wewnątrzgałkowego lub inne powikłania³
• Regularne monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego – co najmniej raz na kwartał przez cały okres działania implantu⁴
• W przypadku pacjentów z zapaleniem błony naczyniowej oka – monitorowanie w kierunku zwiększenia lub zmniejszenia ciśnienia wewnątrzgałkowego bezpośrednio po wstrzyknięciu oraz przez pierwsze osiem dni po zabiegu⁵

Działania niepożądane związane z kortykosteroidami podawanymi do ciałka szklistego

Stosowanie kortykosteroidów do ciałka szklistego, w tym fluocynolonu acetonidu, może prowadzić do wystąpienia następujących działań niepożądanych:

• Zaćma – znacząco zwiększone ryzyko rozwoju lub progresji zaćmy, szczególnie u pacjentów z naturalną soczewką
• Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego – mogące prowadzić do rozwoju jaskry
• Jaskra – jako konsekwencja długotrwałego zwiększenia ciśnienia wewnątrzgałkowego
• Wtórne zakażenia – zwiększone ryzyko infekcji wewnątrzgałkowych

Powyższe działania niepożądane są typowe dla miejscowo stosowanych kortykosteroidów i wymagają ścisłego monitorowania pacjenta.⁶

Zaburzenia widzenia

W wyniku zarówno ogólnoustrojowego, jak i miejscowego stosowania kortykosteroidów mogą wystąpić zaburzenia widzenia. Jeżeli u pacjenta pojawią się objawy takie jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn. Do potencjalnych przyczyn tych objawów należą:

• Zaćma
• Jaskra
• Rzadkie choroby, takie jak centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR) – notowana po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów

Dokładna diagnostyka okulistyczna jest niezbędna do ustalenia etiologii zaburzeń widzenia u pacjentów leczonych fluocynolonu acetonidem.⁷

Jednoczesne stosowanie w obu oczach

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność implantu ILUVIEN podawanego do obu oczu równocześnie nie zostały zbadane. Z tego powodu nie zaleca się podawania implantu do obu oczu podczas tej samej wizyty. Leczenie drugiego oka powinno być rozważone dopiero po ocenie reakcji układowej i ocznej pacjenta na pierwszy implant.⁸

Doświadczenia z badań klinicznych

Badania III fazy w terapii cukrzycowego obrzęku plamki żółtej (FAME)

W badaniach FAME odnotowano istotne działania niepożądane związane z zastosowaniem fluocynolonu acetonidu, które wymagają szczególnej uwagi:

1. Rozwój zaćmy – Zabieg usunięcia zaćmy przeprowadzono u 80% pacjentów z naturalną soczewką leczonych fluocynolonu acetonidem. Pacjenci z naturalną soczewką powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów zaćmy przez cały okres leczenia.⁹
2. Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego – 38% pacjentów leczonych fluocynolonu acetonidem wymagało zastosowania leków obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe. U pacjentów z wyjściowo podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym fluocynolon acetonid powinien być stosowany ostrożnie, a ciśnienie wewnątrzgałkowe musi być ściśle monitorowane. W przypadku wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego niepoddającego się standardowemu leczeniu, implant ILUVIEN może wymagać usunięcia poprzez witrektomię.¹⁰

Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych

W badaniach klinicznych zaobserwowano następujące zależności między stosowaniem implantu ILUVIEN a jednoczesnym stosowaniem leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych:

• 24% osób w grupie kontrolnej (rzekomo leczonej) stosowało w dowolnym czasie antykoagulant lub lek przeciwpłytkowy, w porównaniu z 27% w grupie leczonej implantem ILUVIEN
• U pacjentów leczonych implantem ILUVIEN jednocześnie lub w ciągu 30 dni od zakończenia leczenia przeciwzakrzepowego lub przeciwpłytkowego krwawienie spojówkowe występowało nieco częściej w porównaniu z osobami z grupy kontrolnej (0,5% w grupie kontrolnej vs 2,7% w grupie leczonej implantem ILUVIEN)
• Powikłania operacji oka były jedynym innym działaniem zgłaszanym częściej w grupie leczonej implantem ILUVIEN (0% w grupie kontrolnej vs 0,3% w grupie leczonej implantem ILUVIEN)

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu implantu ILUVIEN u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia spojówkowego.¹¹

Stosowanie u pacjentów po witrektomii

Istnieje ograniczone doświadczenie dotyczące działania fluocynolonu acetonidu w oczach po przebytej witrektomii. Należy wziąć pod uwagę, że klirens leku może być przyspieszony po witrektomii, choć nie przewiduje się wpływu na stężenia leku w stanie stacjonarnym. Przyspieszony klirens może jednak potencjalnie skrócić czas działania implantu, co należy uwzględnić przy planowaniu leczenia pacjentów po witrektomii.¹²

Badania III fazy w terapii zapalenia błony naczyniowej oka

W badaniach dotyczących leczenia zapalenia błony naczyniowej oka za pomocą implantu z fluocynolonu acetonidem do ciałka szklistego zaobserwowano następujące istotne kwestie:

• Rozwój zaćmy – u części pacjentów leczonych fluocynolonu acetonidem konieczne było przeprowadzenie zabiegów usunięcia zaćmy. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów z naturalną soczewką pod kątem objawów zaćmy.¹³
• Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego – u części pacjentów odnotowano wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego wymagający leczenia lekami obniżającymi IOP.¹⁴
• Hipotonia – u niektórych pacjentów wystąpiła hipotonia (obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego), która pojawiała się w ciągu kilku dni po zastosowaniu leczenia (często już pierwszego dnia) i zwykle ustępowała w ciągu tygodnia od pojawienia się pierwszych objawów.¹⁵

Wykluczenie zakaźnych przyczyn zapalenia

Przed rozpoczęciem terapii produktem ILUVIEN u pacjentów z zapaleniem błony naczyniowej oka należy bezwzględnie wykluczyć możliwość zakaźnych przyczyn zapalenia. Jest to kluczowy warunek pozwalający uniknąć potencjalnie poważnych powikłań związanych z leczeniem immunosupresyjnym w przypadku infekcji.¹⁶

Ryzyko przesunięcia implantu

Istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem implantu ILUVIEN jest możliwość przemieszczenia się implantu do komory przedniej oka. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów z:

• Brakiem tylnej torebki soczewki
• Uszkodzeniem tylnej torebki soczewki
• Przedarciem tylnej torebki soczewki (po wewnątrzgałkowym zabiegu operacyjnym)

Jeżeli przemieszczenie implantu nie zostanie wcześnie rozpoznane i odpowiednio leczone, może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

• Obrzęk rogówki
• W ciężkich przypadkach – uszkodzenie rogówki z koniecznością przeszczepienia rogówki

U pacjentów zgłaszających zaburzenia widzenia należy przeprowadzić dokładną ocenę okulistyczną, umożliwiającą wczesne rozpoznanie migracji implantu i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.¹⁷