ludzki herpeswirus typu 8
Ludzki herpeswirus typu 8 (HHV-8), znany również jako herpeswirus związany z mięsakiem Kaposiego (KSHV), jest wirusem DNA należącym do rodziny Herpesviridae. Został zidentyfikowany w 1994 roku jako czynnik etiologiczny mięsaka Kaposiego, nowotworu naczyniowego występującego często u pacjentów z AIDS.
HHV-8 jest głównym czynnikiem etiologicznym trzech chorób limfoproliferacyjnych: mięsaka Kaposiego, pierwotnego chłoniaka wysiękowego (PEL) oraz wieloogniskowej choroby Castlemana. Transmisja wirusa może zachodzić drogą płciową, przez ślinę oraz przez krew. Seroprewalencja HHV-8 wykazuje znaczne różnice geograficzne – jest wysoka w Afryce Subsaharyjskiej (>50%) i basenie Morza Śródziemnego (10-30%), natomiast niska w Europie Północnej i Ameryce Północnej (<10%).
Podobnie jak inne herpeswirusy, HHV-8 po pierwotnej infekcji ustanawia latencję, głównie w limfocytach B. Genom wirusa koduje liczne białka modulujące odpowiedź immunologiczną gospodarza oraz regulujące cykl komórkowy, co przyczynia się do onkogenezy. Szczególną rolę odgrywają białka latentne LANA-1, v-Cyclin i v-FLIP, które hamują apoptozę i promują proliferację komórkową.
Diagnostyka zakażenia HHV-8 obejmuje metody serologiczne (wykrywanie przeciwciał) oraz molekularne (PCR). Leczenie infekcji HHV-8 opiera się głównie na terapii chorób związanych z tym wirusem, przy czym stosuje się leki przeciwwirusowe (foskarnet, gancyklowir), immunomodulatory oraz chemioterapię w przypadku nowotworów. Skuteczna terapia antyretrowirusowa u pacjentów HIV-pozytywnych znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju mięsaka Kaposiego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Sarcoma kaposiego – Leczenie
Sarcoma Kaposiego (SK) to nowotwór naczyniopochodny wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń limfatycznych i krwionośnych, wywoływany przez HHV-8. Leczenie SK jest zindywidualizowane i zależy od typu (epidemiczny związany z HIV, klasyczny, endemiczny, jatrogenny), lokalizacji i rozległości zmian oraz stanu immunologicznego pacjenta. W SK związanym z HIV podstawą terapii jest HAART, która u około 40% pacjentów powoduje regresję zmian. W bardziej zaawansowanych przypadkach stosuje się chemioterapię, najczęściej doksorubicynę liposomalną lub paklitaksel, co poprawia skuteczność leczenia. W SK jatrogennym, szczególnie po przeszczepach, zaleca się redukcję immunosupresji oraz zamianę inhibitorów kalcyneuryny na sirolimus, który wykazuje działanie przeciwnowotworowe. Klasyczne i endemiczne SK zwykle ograniczają się do skóry i są leczone miejscowo, m.in. radioterapią (20-30 Gy), krioterapią, chirurgią czy terapią miejscową (imiquimod, alitretynoina). Radioterapia cechuje się wysoką skutecznością, z odpowiedzią sięgającą 100% i remisjami 30-90%.
alitretynoina, alkaloidy Vinca, bewacyzumab, bleomycyna, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, doksorubicyna liposomalna, etopozyd, gemcytabina, HAART, HHV-8, imiquimod, immunoterapia, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor mTOR, komórki śródbłonka, krioterapia, lenalidomid, ludzki herpeswirus typu 8, obrzęk limfatyczny, paklitaksel, pomalidomid, radioterapia, sarcoma Kaposiego, sirolimus, talidomid, temsyrolimus, terapia antyretrowirusowa, terapia intralezyjna, VEGF, winblastyna, winkrystyna, winorelbina - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba castlemana – Patofizjologia i mechanizm
Choroba Castlemana (CD) to heterogenne zaburzenie limfoproliferacyjne, obejmujące podtypy: jednostkową (UCD), wieloogniskową związaną z HHV-8, związaną z zespołem POEMS oraz idiopatyczną wieloogniskową (iMCD). Patogeneza różni się w zależności od podtypu, jednak kluczową rolę odgrywa nadprodukcja cytokin, zwłaszcza IL-6, prowadząca do proliferacji limfocytów B, plazmocytów i angiogenezy. W UCD obserwuje się mutacje w genie PDGFRB (N666S) i proliferację komórek dendrytycznych grudek, natomiast w chorobie związanej z HHV-8 wirus replikuje się w plazmablastach, produkując wirusowy analog IL-6 (vIL-6), co nasila stan zapalny i objawy ogólnoustrojowe. W iMCD patogeneza jest mniej poznana, ale nadmiar IL-6 występuje u 34-44% pacjentów, a pozostałe przypadki mogą być związane z innymi cytokinami, mutacjami genów regulujących zapalenie (NCOA4, SETD1A, DNMT3A) oraz aktywacją szlaków mTOR, JAK/STAT3 i interferonu typu I. W chorobie Castlemana obserwuje się także podwyższone poziomy IL-1β, TNF-α, IL-10, IL-23, CXCL13, CXCL10, SAA i VEGF, które współuczestniczą w patogenezie i manifestacjach klinicznych.
apoptoza, autoprzeciwciała, białkomocz, burza cytokinowa, cytokiny, czynnik martwicy nowotworu, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, hiperwaskularyzacja, hipoalbuminemia, hipoproteinemia, idiopatyczna wieloogniskowa choroba Castlemana, interferon typu I, interleukina-6, komórki B pamięci, komórki T pomocnicze, ludzki herpeswirus typu 8, niewydolność narządów, polineuropatia, receptor czynnika wzrostu naskórka, rytuksymab, szlak JAK-STAT3, szlak PI3K/AKT/mTOR, tocilizumab, waskulogeneza, wieloogniskowa choroba Castlemana, wirusowa IL-6, zaburzenie limfoproliferacyjne, zespół POEMS