podwyższona kreatynina
Podwyższona kreatynina to stan kliniczny, w którym stężenie kreatyniny w surowicy krwi przekracza wartości referencyjne, zazwyczaj powyżej 1,2 mg/dl u kobiet i 1,3 mg/dl u mężczyzn. Kreatynina jest produktem rozpadu kreatyny i fosfokreatyny w mięśniach, wydalana głównie przez nerki, dlatego jej poziom jest ważnym wskaźnikiem funkcji nerek.
Wzrost stężenia kreatyniny najczęściej wskazuje na upośledzenie filtracji kłębuszkowej (GFR) i może świadczyć o ostrej lub przewlekłej chorobie nerek. Przyczyny podwyższonej kreatyniny obejmują: ostre uszkodzenie nerek, przewlekłą chorobę nerek, odwodnienie, stosowanie niektórych leków (np. NLPZ, aminoglikozydy), choroby naczyniowe nerek, nefropatię cukrzycową oraz stany zwiększonego katabolizmu mięśni.
Diagnostyka obejmuje określenie GFR na podstawie stężenia kreatyniny (wzór MDRD lub CKD-EPI), badanie ogólne moczu, USG nerek oraz w zależności od wskazań klinicznych – dodatkowe badania obrazowe i laboratoryjne. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować odpowiednie nawodnienie, modyfikację farmakoterapii, leczenie choroby podstawowej, a w ciężkich przypadkach – leczenie nerkozastępcze.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tezeo 80 mg
Telmisartan, stosowany w dawkach 40 mg i 80 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do placebo pod względem częstości działań niepożądanych (41,4% vs 43,9%) u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz w prewencji incydentów sercowo-naczyniowych. Nie zaobserwowano zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku ani rasy. Ciężkie działania niepożądane obejmują rzadko występujące reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (częstość od ≥ 1/10 000 do < 1/1000) oraz ostrą niewydolność nerek, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. W badaniu PRoFESS odnotowano zwiększoną częstość posocznicy w grupie telmisartanu, co stanowi poważne powikłanie zagrażające życiu.
badanie PRoFESS, bradykardia, eozynofilia, farmakovigilance, hiperkaliemia, hipoglikemia, incydent sercowo-naczyniowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nieżyt żołądka, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, podwyższona kreatynina, podwyższone enzymy wątrobowe, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toksyczne uszkodzenie skóry, wysypka polekowa, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, zapalenie pęcherza, zapalenie ścięgien, zapalenie zatok, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ticagrelor Aristo 60 mg
Stosowanie tikagreloru (Ticagrelor Aristo 60 mg) wiąże się z istotnym ryzykiem działań niepożądanych, głównie krwawień oraz duszności, co potwierdzają wyniki dwóch dużych badań fazy 3 (PLATO i PEGASUS) obejmujących ponad 39 000 pacjentów. W badaniu PLATO odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 7,4% w grupie tikagreloru vs 5,4% w grupie klopidogrelu, natomiast w PEGASUS 16,1% pacjentów leczonych tikagrelorem 60 mg w skojarzeniu z ASA przerwało leczenie, w porównaniu do 8,5% w grupie ASA w monoterapii. Działania niepożądane sklasyfikowano według klasyfikacji MedDRA i częstości występowania, gdzie krwawienia występują bardzo często (≥1/10), a duszność jest również często obserwowanym objawem. Inne zgłaszane działania obejmują małopłytkowość, zakrzepową plamicę małopłytkową, hiperurykemię, zawroty głowy, krwotoki w różnych lokalizacjach oraz zwiększone stężenie kreatyniny we krwi.
biegunka, dna moczanowa, duszność, działanie niepożądane, hiperurykemia, inhibitor agregacji płytek, klopidogrel, krwawienie, krwawienie do mięśni, krwawienie podskórne, krwawienie z układu moczowego, krwotok oczny, krwotok pourazowy, krwotok pozabiegowy, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok z układu oddechowego, krwotok z wrzodu trawiennego, krwotok zaotrzewnowy, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niestrawność, nudności, omdlenie, podwyższona kreatynina, splątanie, świąd, tikagrelor, wymioty, wysypka, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe - Leksykon substancji czynnych
Asparaginaza – Przedawkowanie
Przedawkowanie kryzantaspazy (L-asparaginazy z Erwinia chrysanthemi) zawartej w preparacie Crisantaspase Porton Biopharma (10 000 IU/fiolka) stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowego przerwania podawania leku oraz wdrożenia leczenia objawowego i wspomagającego. Brak specyficznego antidotum oraz nieskuteczność dializy otrzewnowej i hemodializy w eliminacji enzymu z organizmu znacząco utrudniają terapię. Przedawkowanie manifestuje się głównie dysfunkcją wątroby (uszkodzenie hepatocytów, podwyższone enzymy wątrobowe, żółtaczka, zaburzenia krzepnięcia) oraz nerek (obniżony GFR, wzrost kreatyniny, oliguria, anuria), co wynika z toksycznego działania nadmiaru enzymu na te narządy.
antidotum, anuria, asparaginaza, dializa otrzewnowa, dysfunkcja narządowa, dysfunkcja wątroby, działanie toksyczne, Erwinia chrysanthemi, hemodializa, kanaliki nerkowe, kryzantaspaza, leczenie nerkozastępcze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obniżony GFR, oliguria, parametry biochemiczne, parametry krzepnięcia, podwyższona kreatynina, podwyższone enzymy wątrobowe, terapia hepatoprotekcyjna, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie kłębuszków nerkowych, zaburzenia krzepnięcia, zatrucie przewlekłe, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tigrix 90 mg
Profil bezpieczeństwa tikagreloru został szczegółowo oceniony w dwóch dużych badaniach fazy 3 (PLATO i PEGASUS) obejmujących ponad 39 000 pacjentów. W badaniu PLATO odnotowano wyższą częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w grupie tikagreloru (7,4%) w porównaniu do klopidogrelu (5,4%), natomiast w PEGASUS przerwania terapii z powodu działań niepożądanych występowały u 16,1% pacjentów leczonych tikagrelorem 60 mg w skojarzeniu z ASA, wobec 8,5% w grupie ASA w monoterapii. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia oraz duszność, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Krwawienia obejmowały różne lokalizacje i nasilenie, w tym ciężkie krwawienia według kryteriów PLATO, z podwyższonym ryzykiem w porównaniu do klopidogrelu, zwłaszcza krwawienia niezwiązane z zabiegami CABG. Duszność występowała bardzo często (≥1/10) i choć zwykle samoograniczająca się, może wpływać na komfort pacjenta i wymaga różnicowania z przyczynami kardiologicznymi.
biegunka, ból głowy, ciężkie krwawienie, dna moczanowa, duszność, hiperurykemia, klopidogrel, krwawienie, krwawienie mięśniowe, krwawienie podskórne, krwawienie z układu moczowego, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok zaotrzewnowy, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, podwyższona kreatynina, pomostowanie aortalno-wieńcowe, świąd, tikagrelor, trombocytopenia, wysypka, zakrzepowa mikroangiopatia, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Amoksiklav (400 mg + 57 mg)/5 ml
Przedawkowanie preparatu Amoksiklav, zawierającego amoksycylinę i kwas klawulanowy, manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha) oraz zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej, w tym hiperkaliemią, ze względu na zawartość 11,7 mg potasu w 5 ml zawiesiny. Istotnym powikłaniem jest krystaluria amoksycyliny, prowadząca do niewydolności nerek, objawiająca się oligurią lub anurią i wzrostem stężenia kreatyniny. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub po przyjęciu dużych dawek leku mogą wystąpić drgawki, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, po dożylnym podaniu dużych dawek obserwuje się wytrącanie amoksycyliny w cewnikach dopęcherzowych, co wymaga regularnej kontroli drożności cewnika i ewentualnego płukania lub wymiany.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, ból brzucha, cewnik moczowy, drgawki, gospodarka potasowa, hemodializa, intoksykacja lekowa, krystaluria, kryształki amoksycyliny w moczu, lek przeciwdrgawkowy, monitorowanie nerek, niewydolność nerek, objawy dyspeptyczne, objawy żołądkowo-jelitowe, oliguria, osad moczu, parametry nerkowe, podwyższona kreatynina, wytrącanie amoksycyliny w cewnikach, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmidon 40 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Telmidon, zawierający telmisartan w dawce 80 mg w połączeniu z hydrochlorotiazydem (12,5 mg lub 25 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla obu składników. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, który w skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu. Inne działania niepożądane obejmują hipokaliemię, hiponatremię, hiperurykemię, tachykardię, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia widzenia, duszność, zaburzenia czynności wątroby oraz reakcje skórne takie jak rumień, świąd czy pokrzywka. Nie zaobserwowano zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku ani rasy pacjentów. Hydrochlorotiazyd może nasilać hipowolemię i zaburzenia elektrolitowe, a długotrwała terapia wiąże się z ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry.
agranulocytoza, alkaloza hipokaliemiczna, bradykardia, cukromocz, eozynofilia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, podwyższona kreatynina, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, telmisartan z hydrochlorotiazydem, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk, wysypka polekowa, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan Orion 40 mg
Telmisartan Orion w dawce 40 mg wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, z ogólną częstością działań niepożądanych odpowiednio 41,4% vs 43,9%. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku ani rasy pacjenta. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują rzadkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1 000), które mogą prowadzić do zgonu, oraz ostrą niewydolność nerek wymagającą natychmiastowej interwencji. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość posocznicy u pacjentów leczonych telmisartanem, co wymaga dalszej obserwacji i analizy mechanizmu. Hiperkaliemia występuje niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), a hipoglikemia rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) u pacjentów z cukrzycą.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, ból pleców, ból ścięgna, ból stawowy, bradykardia, depresja, duszność, eozynofilia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, kurcze mięśni, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, nieżyt żołądka, obrzęk naczynioruchowy, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, podwyższona kreatynina, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rumień, śródmiąższowa choroba płuc, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, toksyczne uszkodzenie skóry, wymioty, wyprysk, wysypka skórna, wzdęcie brzucha, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie pęcherza, zapalenie zatok, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Amotaks Dis 1 g
Przedawkowanie amoksycyliny w formie preparatu Amotaks Dis (tabletki 500 mg, 750 mg lub 1 g) manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty i biegunka, które mogą prowadzić do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej. Istotnym powikłaniem jest krystaluria – tworzenie się kryształków amoksycyliny w moczu, co może skutkować niewydolnością nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek. Dodatkowo, u osób z upośledzoną czynnością nerek lub po przyjęciu bardzo wysokich dawek amoksycyliny, może wystąpić ryzyko drgawek, co wymaga natychmiastowej interwencji neurologicznej.
amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, drgawki, hemodializa, krystalizacja amoksycyliny, krystaluria, leczenie objawowe, napad drgawkowy, niewydolność nerek, nudność, objawy żołądkowo-jelitowe, odwodnienie, podwyższona kreatynina, równowaga wodno-elektrolitowa, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zmniejszona diureza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mydocalm 50 mg
Profil bezpieczeństwa tolperyzonu (Mydocalm 50 mg) opiera się na danych od ponad 12 000 pacjentów, wskazując, że najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu skórnego, ogólnego, neurologicznego oraz przewodu pokarmowego. Reakcje nadwrażliwości stanowią 50-60% zgłoszonych działań niepożądanych, z większością łagodnych i samoistnie ustępujących, jednak bardzo rzadko mogą wystąpić zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, w tym obrzęk naczynioruchowy twarzy i warg. Częstość występowania działań niepożądanych według klasyfikacji MedDRA obejmuje m.in. zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, senność), żołądkowo-jelitowe (dyspepsja, nudności, biegunka), skórne (wysypka, świąd, pokrzywka) oraz rzadkie przypadki anemii, reakcji anafilaktycznych i uszkodzenia wątroby.
alergiczne zapalenie skóry, anemia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból głowy, ból mięśniowy, bradykardia, depresja, dławica piersiowa, duszność, dyspepsja, działanie niepożądane, hipoestezja, hipotensja, krwawienie z nosa, leukocytoza, Mydocalm, nudności, obniżone ciśnienie krwi, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, osteopenia, padaczka, palpitacje, parestezja, podwyższona kreatynina, pokrzywka, polidypsja, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, świąd, szumy uszne, tachykardia, tolperyzon, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądka, zaburzenie neurologiczne, zaparcia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Wamlox 5 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Wamlox, zawierający amlodypinę i walsartan, był oceniany w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 5175 pacjentów, z czego 2613 otrzymywało tę kombinację. Profil bezpieczeństwa wykazał, że najczęstsze działania niepożądane to zapalenie nosa i gardła, objawy grypopodobne, reakcje nadwrażliwości, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne oraz różne formy obrzęków (w tym obrzęk z tworzeniem dołka, obrzęk twarzy i obwodowy). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano zgodnie z międzynarodowymi standardami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród objawów ogólnoustrojowych dominowały zmęczenie, osłabienie, nagłe zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca.
amlodypina, biegunka, ból głowy, ból stawów, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk ciastowaty, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, omdlenie, parestezje, podwyższona kreatynina, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień twarzy, świąd, tachykardia, uderzenia gorąca, walsartan, Wamlox, wysypka, zapalenie nosa i gardła, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan EGIS 40 mg
Telmisartan EGIS, dostępny w dawkach 40 mg i 80 mg, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa zarówno u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, jak i u osób stosujących lek w profilaktyce sercowo-naczyniowej. Do najpoważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (rzadko, częstość >1/10 000 do <1/1000) oraz ostra niewydolność nerek. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość posocznicy (rzadko, >1/10 000 do <1/1000) u pacjentów leczonych telmisartanem w porównaniu do placebo, choć mechanizm tego zjawiska pozostaje niejasny. Częstość występowania niedociśnienia była wyższa u pacjentów z prawidłowym ciśnieniem tętniczym stosujących telmisartan w profilaktyce sercowo-naczyniowej. Inne działania niepożądane obejmują m.in. zakażenia dróg moczowych i górnych dróg oddechowych (niezbyt często, >1/1000 do <1/100), hiperkaliemię, zaburzenia psychiczne (bezsenność, depresja), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia, tachykardia, niedociśnienie ortostatyczne) oraz objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i przewodu pokarmowego.
ból ścięgna, bradykardia, dysfagia, działanie niepożądane leku, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, kserostomia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nieprawidłowa czynność wątroby, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona kreatynina, posocznica, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toksyczne uszkodzenie skóry, wysypka polekowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia wątroby, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie zatok, zawroty głowy błędnikowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Doloxib 60 mg
Przedawkowanie etorykoksybu, substancji czynnej leku Doloxib, choć rzadko prowadzi do ciężkich objawów toksyczności, może wywołać poważne zaburzenia w obrębie układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego, nerek, wątroby oraz ośrodkowego układu nerwowego. Badania kliniczne wykazały, że jednorazowe dawki do 500 mg oraz dawki do 150 mg/dobę przez 21 dni nie powodowały istotnych objawów toksycznych, jednak dawki przekraczające 120 mg mogą wywoływać nudności, wymioty, bóle brzucha, a dawki powyżej 150 mg/dobę zwiększają ryzyko nadciśnienia tętniczego, arytmii, retencji płynów, zaburzeń czynności nerek (w tym ostrej niewydolności) oraz objawów neurologicznych, takich jak bóle głowy i zawroty. Hepatotoksyczność, manifestująca się podwyższonymi enzymami wątrobowymi, może wystąpić przy dawkach powyżej 500 mg, choć zdarzały się przypadki przy niższych dawkach.
arytmia, ból brzucha, ciśnienie tętnicze, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, enzymy wątrobowe, etorykoksyb, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hepatotoksyczność, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, ostra niewydolność nerek, ostre przedawkowanie, parametry krzepnięcia, perforacja, płukanie żołądka, podwyższona kreatynina, przewód pokarmowy, retencja płynów, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego