DHFR
DHFR (dehydrogenaza kwasu foliowego) to kluczowy enzym, który katalizuje redukcję kwasu dihydrofoliowego do kwasu tetrahydrofoliowego przy udziale NADPH jako kofaktora. Ten proces jest niezbędny dla biosyntezy puryn, tymidylanu oraz niektórych aminokwasów, stanowiąc istotny element metabolizmu folianów.
Inhibicja DHFR jest ważnym mechanizmem działania wielu leków, w tym metotreksatu stosowanego w leczeniu nowotworów i chorób autoimmunologicznych, trimetoprimu używanego jako antybiotyk, oraz pirymetaminy stosowanej w leczeniu toksoplazmozy i malarii. Blokowanie aktywności tego enzymu prowadzi do zahamowania syntezy DNA i proliferacji komórek.
Mutacje w genie kodującym DHFR mogą prowadzić do oporności na leki działające poprzez inhibicję tego enzymu. Zjawisko to stanowi istotny problem kliniczny w leczeniu niektórych nowotworów oraz w terapii przeciwdrobnoustrojowej, szczególnie w przypadku malarii opornej na pirymetaminę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml
Trimesolphar, zawierający kotrimoksazol (sulfametoksazol i trimetoprim w stosunku 19:1), działa przeciwbakteryjnie poprzez sekwencyjne hamowanie syntezy kwasu foliowego w bakteriach. Sulfametoksazol antagonizuje kwas para-aminobenzoesowy (PABA), blokując syntetazę dihydropterynianową, natomiast trimetoprim odwracalnie hamuje bakteryjną reduktazę kwasu dihydrofoliowego (DHFR), co może prowadzić do efektu bakteriobójczego. Selektywność trimetoprimu wobec enzymu bakteryjnego jest wysoka, z powinowactwem do DHFR ssaków około 50 000 razy mniejszym niż do enzymu bakteryjnego, co zapewnia korzystny indeks terapeutyczny. Oporność na kotrimoksazol rozwija się wolniej niż na pojedyncze składniki, jednak mechanizmy oporności obejmują mutacje zwiększające stężenie PABA, zmienione enzymy syntetazy dihydropterynianowej i DHFR przenoszone plazmidowo. EUCAST definiuje wartości graniczne dla trimetoprimu w połączeniu z sulfametoksazolem (1:19) dla różnych patogenów, np. Enterobacteriaceae: S ≤ 2 mg/l, R > 4 mg/l, Haemophilus influenzae: S ≤ 0,5 mg/l, R > 1 mg/l, co jest istotne przy interpretacji wyników badań wrażliwości in vitro.
Bacteroides fragilis, czerwonka bakteryjna, DHFR, Enterobacteriaceae, Escherichia coli, EUCAST, gronkowiec złocisty, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, kotrimoksazol, kwas para-aminobenzoesowy, lekowrażliwość, Moraxella catarrhalis, mutacja bakteryjna, Mycobacterium tuberculosis, oporność plazmidowa, paciorkowiec ropotwórczy, pałeczka hemofilna, pałeczka ropy błękitnej, pneumokok, prątki niegruźlicze, Pseudomonas aeruginosa, reduktaza kwasu dihydrofoliowego, Staphylococcus aureus, Stenotrophomonas maltophilia, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, sulfametoksazol, syntetaza dihydropterynianowa, tetrahydrofolian, Treponema pallidum, trimetoprim, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego