nieswoiste choroby zapalne jelit

Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD, ang. Inflammatory Bowel Disease) to grupa przewlekłych schorzeń charakteryzujących się nawracającym stanem zapalnym przewodu pokarmowego. Główne jednostki chorobowe zaliczane do tej grupy to choroba Leśniowskiego-Crohna (CD) oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (UC).

Etiopatogeneza IBD pozostaje nie w pełni wyjaśniona, jednak wskazuje się na złożone interakcje między czynnikami genetycznymi, środowiskowymi, immunologicznymi oraz mikrobiomem jelitowym. W obu chorobach dochodzi do nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej skierowanej przeciwko własnej florze bakteryjnej jelita, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego i uszkodzenia tkanek.

Obraz kliniczny IBD obejmuje bóle brzucha, przewlekłą biegunkę (często z domieszką krwi), zmęczenie, gorączkę oraz utratę masy ciała. W chorobie Leśniowskiego-Crohna zmiany zapalne mogą obejmować cały przewód pokarmowy i mają charakter pełnościenny, natomiast w UC zmiany dotyczą tylko błony śluzowej jelita grubego i postępują w sposób ciągły od odbytnicy w kierunku proksymalnym.

Diagnostyka IBD opiera się na badaniach endoskopowych z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, badaniach obrazowych (enterografia MR, tomografia komputerowa), badaniach laboratoryjnych oraz markerach kału (kalprotektyna, laktoferyna). Różnicowanie między CD a UC jest kluczowe dla wyboru odpowiedniej strategii terapeutycznej.

Leczenie IBD ma charakter stopniowany i obejmuje stosowanie aminosalicylanów, kortykosteroidów, leków immunosupresyjnych (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, metotreksat) oraz terapii biologicznych (inhibitory TNF-α, inhibitory IL-12/23, inhibitory JAK, antagoniści integryn). W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze lub w powikłaniach choroby konieczne może być leczenie chirurgiczne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl