drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe
Drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe to system drobnych kanalików zlokalizowanych w miąższu wątroby, które transportują żółć wytwarzaną przez hepatocyty. Rozpoczynają się od kanalików żółciowych, następnie przechodzą w przewodziki międzyzrazikowe, a te łączą się w coraz większe przewody, tworząc ostatecznie prawy i lewy przewód wątrobowy.
Anatomicznie drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe tworzą drzewko przewodów o zmiennej średnicy, które stopniowo zwiększa swój kaliber w miarę oddalania się od obwodu wątroby. Mniejsze przewodziki wyścielone są przez komórki nabłonka jednowarstwowego sześciennego, natomiast większe przewody posiadają nabłonek walcowaty.
Patologie dróg żółciowych wewnątrzwątrobowych mogą manifestować się jako pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC), pierwotna marskość żółciowa (PBC), choroba Caroliego czy wewnątrzwątrobowa kamica żółciowa. Zmiany zapalne lub zwężenia tych struktur prowadzą do zaburzenia odpływu żółci, co objawia się żółtaczką, świądem skóry oraz podwyższeniem parametrów cholestazy w badaniach laboratoryjnych.
Diagnostyka schorzeń dróg żółciowych wewnątrzwątrobowych opiera się na badaniach obrazowych takich jak ultrasonografia, tomografia komputerowa, cholangio-MR oraz techniki endoskopowe. W przypadkach niejasnych kluczowe znaczenie może mieć biopsja wątroby, która pozwala na histopatologiczną ocenę zmian w drobnych przewodach żółciowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekłe stwardniające cholangitis (PSC) to postępująca choroba wątroby charakteryzująca się zapaleniem i destrukcją dróg żółciowych, z medianą przeżycia około 9,6 lat od diagnozy i 10-letnim przeżyciem na poziomie około 65%. Rokowanie zależy od wielu czynników, w tym wieku, płci, typu PSC (np. małych przewodów), poziomu fosfatazy alkalicznej (ALP) poniżej 1,5x górnej granicy normy po 1-2 latach oraz obecności dominujących zwężeń i marskości wątroby. Modele prognostyczne, takie jak Mayo Risk Score, AOM oraz PREsTo (z wartością statystyki C ≥ 0,90), umożliwiają ocenę ryzyka zgonu lub konieczności przeszczepu wątroby, uwzględniając parametry biochemiczne (bilirubina, albumina, ALP, AST), wiek, liczbę płytek, hemoglobinę, sód oraz czas od rozpoznania. Dodatkowo, aktywność autotaksyny (ATX) w surowicy koreluje z ciężkością choroby i przeżyciem bez przeszczepu, a wskaźniki ANALI i PFS oparte na MRI oferują nieinwazyjne narzędzia prognostyczne z wysoką wartością predykcyjną ujemną (~80-90%).
aminotransferaza asparaginianowa, autotaksyna, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, fosfataza alkaliczna, gadolin, kolektomia, marskość wątroby, model MELD, nadciśnienie wrotne, nieswoiste choroby zapalne jelit, niewydolność wątroby, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, przeszczep wątroby, rak dróg żółciowych, schyłkowa niewydolność wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie dróg żółciowych, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Zapobieganie i profilaktyka
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła choroba wątroby charakteryzująca się postępującym włóknieniem i zapaleniem dróg żółciowych, prowadząca do ich uszkodzenia. Etiologia pozostaje nieznana, choć podejrzewa się udział czynników infekcyjnych u osób genetycznie predysponowanych. PSC często współwystępuje z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit, zwłaszcza wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Profilaktyka opiera się na modyfikacji stylu życia: unikanie alkoholu i palenia tytoniu, utrzymanie prawidłowej masy ciała, zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna oraz szczepienia przeciwko WZW typu A i B. Konieczna jest ostrożność w stosowaniu leków i suplementów ze względu na ryzyko dodatkowego uszkodzenia wątroby. Leczenie farmakologiczne nie zatrzymuje progresji choroby, a jedyną opcją przedłużającą życie w zaawansowanym stadium jest przeszczepienie wątroby.
cholangiocarcinoma, drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe, infekcja wirusowa, kortykosteroid, kurkumina, kwas ursodeoksycholowy, nadciśnienie wrotne, nieswoista choroba zapalna jelit, niewydolność wątroby, osteoporoza, parametry biochemiczne wątroby, penicylamina, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, przewlekła stwardniająca cholangitis, rak dróg żółciowych, rak jelita grubego, rak pęcherzyka żółciowego, rak wątrobowokomórkowy, reduktaza HMG-CoA, statyna, wankomycyna doustna, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Objawy
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła, autoimmunologiczna choroba wątroby, charakteryzująca się postępującym zapaleniem i destrukcją małych wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych, prowadzącym do cholestazy, włóknienia i ostatecznie marskości wątroby. Przebieg choroby jest zwykle powolny, z różnym tempem progresji zależnym od czynników takich jak wiek pacjenta, stopień zaawansowania histologicznego, obecność obrzęków oraz parametry biochemiczne (bilirubina, albumina, czas protrombinowy, INR). PBC dzieli się na cztery stadia, od zapalenia wrotnego (stadium 1) do marskości wątroby (stadium 4), a objawy kliniczne, takie jak zmęczenie (65% pacjentów), świąd skóry (55%), suchość oczu i jamy ustnej (47-73%), pojawiają się zwykle w stadium 3. W zaawansowanych stadiach obserwuje się żółtaczkę, wodobrzusze, obrzęki, nadciśnienie wrotne oraz powikłania marskości, w tym ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego.
albuminy, bilirubina, ból prawego podżebrza, cholestaza, choroba autoimmunologiczna wątroby, choroba pierwotna dróg żółciowych, drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe, encefalopatia wątrobowa, krwawienie z żylaków przełyku, kwas obeticholowy, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, obrzęk, osteoporoza, pierwotna marskość dróg żółciowych, pruritus, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, uszkodzenie komórek wątrobowych, włóknienie wątroby, wodobrzusze, zaburzenia trawienia tłuszczów, zaburzenia wchłaniania, zespół suchości, żylaki przełyku