nerw łokciowy
Nerw łokciowy (nervus ulnaris) jest jednym z głównych nerwów kończyny górnej, pochodzącym z pęczka przyśrodkowego splotu ramiennego (C8-Th1). Przebiega on wzdłuż przyśrodkowej strony ramienia, przechodząc za nadkłykciem przyśrodkowym kości ramiennej (tzw. „nerw kubitalny”), co czyni go podatnym na urazy w tym miejscu.
Nerw łokciowy unerwia ruchowo mięśnie zginacza łokciowego nadgarstka, głębokiego zginacza palców (część łokciowa), mięsień nawrotny czworoboczny, mięśnie kłębu małego oraz mięśnie międzykostne. Odpowiada za czucie skóry przyśrodkowej części dłoni, małego palca i przyśrodkowej połowy palca serdecznego.
Uszkodzenie nerwu łokciowego może prowadzić do osłabienia zginaczy nadgarstka, zaburzeń chwytania, niemożności przywodzenia i odwodzenia palców (tzw. „ręka szponiasta”) oraz zaburzeń czucia w obszarze unerwianym. Najczęstszymi patologiami są neuropatia uciskowa w okolicy rowka nerwu łokciowego (tzw. zespół rowka nerwu łokciowego), uszkodzenia pourazowe oraz uwięźnięcie nerwu w kanale Guyona.
Diagnostyka uszkodzeń nerwu łokciowego obejmuje badanie kliniczne (testy Froment’a, Wartenberga), badania neurofizjologiczne (EMG, badanie przewodnictwa nerwowego) oraz obrazowanie (USG, MRI). Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować postępowanie zachowawcze (fizykoterapia, ortezy) lub chirurgiczne (dekompresja, transpozycja nerwu).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bromek rokuroniowy – Właściwości farmakodynamiczne
Bromek rokuroniowy jest niedepolaryzującym środkiem zwiotczającym mięśnie o szybkim początku działania i średnim czasie trwania, stosowanym w anestezjologii i intensywnej terapii. Mechanizm jego działania polega na kompetycyjnym blokowaniu receptorów nikotynowych w płytce ruchowej, co prowadzi do zahamowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. ED90 podczas znieczulenia zrównoważonego wynosi około 0,3 mg/kg, z niższą wartością u niemowląt (0,25 mg/kg) i wyższą u dzieci (0,40 mg/kg). Standardowa dawka intubacyjna 0,6 mg/kg zapewnia warunki do intubacji w ciągu 60 sekund u większości pacjentów, z klinicznym czasem działania 30-40 minut i całkowitym czasem działania około 50 minut. Dawkowanie wpływa na czas początku i trwania efektu: mniejsze dawki (0,3-0,45 mg/kg) wydłużają początek działania i skracają czas trwania, natomiast duże dawki (2 mg/kg) wydłużają czas działania do 110 minut. W warunkach szybkiego wprowadzania do znieczulenia (propofol lub fentanyl/tiopental) dawka 1,0 mg/kg umożliwia intubację w 60 sekund u ponad 90% pacjentów, z czasem działania około 1 godziny.
blokada nerwowo-mięśniowa, bromek rokuroniowy, czwartorzędowy związek amoniowy, dawka intubacyjna, edrofonium, enfluran, infuzja dożylna, inhibitor acetylocholinesterazy, intubacja, izofluran, neostygmina, nerw łokciowy, niedepolaryzujący środek zwiotczający, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, pirydostygmina, płytka ruchowa, pochodna kuraryny, reakcja skurczowa, receptor nikotynowy, sewofluran, stymulacja ciągiem 4 impulsów, stymulacja tężcowa, sugammadeks, tlenek azotu, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie dożylne, znieczulenie zrównoważone, zwiotczenie mięśni - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel galaretowata – Etiologia i przyczyny
Torbiel galaretowata (ganglion cyst) to łagodna, wypełniona gęstym, galaretowatym płynem zmiana, najczęściej lokalizująca się w okolicy stawów i ścięgien nadgarstka oraz dłoni. Etiologia pozostaje nie do końca poznana, jednak dominującą teorią jest śluzowate zwyrodnienie tkanki łącznej w wyniku mikrourazów lub przewlekłego uszkodzenia, prowadzące do produkcji mucyny przez fibroblasty. Inne hipotezy obejmują uwypuklenie błony maziowej, podrażnienie tkanki stawowej, pęknięcie torebki stawowej oraz powtarzalne mikrourazy. Czynniki ryzyka to urazy, powtarzalne obciążenia mechaniczne, przewlekłe zapalenia, choroby zwyrodnieniowe stawów (szczególnie w obrębie dystalnych stawów międzypaliczkowych), a także wiek (15-40 lat), płeć żeńska, aktywność zawodowa i sportowa obciążająca nadgarstki oraz niestabilność stawowa, zwłaszcza stawu łódeczkowato-księżycowatego.
błona maziowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, mechanizm patofizjologiczny, mikrouraz, nerw łokciowy, niestabilność stawowa, płyn maziowy, pochewka ścięgnista, staw łódeczkowato-księżycowaty, torbiel galaretowata, torbiel śluzowa, torebka stawowa, ucisk nerwu pośrodkowego, uraz stawu, wyściółka nabłonkowa, zapalenie stawów, zwyrodnienie śluzowate - Leksykon chorób i schorzeń
Uszkodzenia nerwów obwodowych – Epidemiologia
Uszkodzenia nerwów obwodowych (PNI) stanowią istotny problem kliniczny, szczególnie w populacji osób w wieku produkcyjnym, z częstością występowania w populacji traumatologicznej wynoszącą od 1,6% do 3% w zależności od regionu. Najczęściej dotyczą kończyn górnych (43,8/1 000 000) w porównaniu do kończyn dolnych (13,6/1 000 000), z dominacją uszkodzeń nerwu pośrodkowego (22,4%), łokciowego (15%) i promieniowego (9,9%). Mężczyźni stanowią około 67,7-80% pacjentów, a średni wiek chorych wynosi 32-45 lat. Główne mechanizmy urazów to urazy traumatyczne (52,2%), w tym rany szarpane (54,6%), oraz przyczyny nietraumatyczne, takie jak ucisk (25%) i stany zapalne (0,2%). W 7 głównych rynkach (7MM) w 2017 roku odnotowano 3 889 176 przypadków PNI, z czego USA miały najwyższą liczbę (1 645 218). W Polsce dane z Kliniki Ortopedii UM w Białymstoku (1997-2007) wskazują na dominację opóźnionych urazów nerwów kończyn górnych leczonych chirurgicznie, głównie pierwotnym szyciem i rekonstrukcjami z autogennych przeszczepów nerwów, najczęściej z nerwu łokciowego kończyny dolnej.
badanie elektrodiagnostyczne, badanie przewodnictwa nerwowego, elektromiografia, nerw kulszowy, nerw łokciowy, nerw łydkowy, nerw piszczelowy, nerw promieniowy, nerw strzałkowy, nerw twarzowy, nerwiak, neuropatia, neuropatia cukrzycowa, przerwanie ciągłości nerwu, przeszczep nerwu, rana postrzałowa, reinerwacja, rezonans magnetyczny, splot lędźwiowo-krzyżowy, splot ramienny, ultrasonografia, uraz traumatyczny, uraz zamknięty, uszkodzenie nerwu obwodowego, uszkodzenie splotu ramiennego, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel galaretowata – Objawy
Torbiel galaretowata (ganglion cyst) jest najczęstszym łagodnym guzem w obrębie ręki i nadgarstka, charakteryzującym się obecnością torbieli wypełnionej galaretowatym płynem, o średnicy zwykle od 1 do 3 cm. Lokalizuje się najczęściej na grzbietowej stronie nadgarstka, dłoni, stopie lub kostce. Objawia się jako miękki lub twardy guzek podskórny, który może być nieruchomy lub minimalnie ruchomy, wykazujący zdolność do transilluminacji. Torbiele te mogą ulegać zmianom wielkości zależnie od aktywności fizycznej i często ustępują samoistnie w 30-50% przypadków w ciągu kilku lat. Ból, jeśli występuje, jest związany z uciskiem na struktury nerwowe, stawy lub ścięgna, a także zapaleniem tkanek okołotorbielowych, manifestując się tępych, ostrych lub nocnych dolegliwościach bólowych, które mogą ograniczać funkcję zajętego stawu i siłę mięśniową.
aspiracja, ból przewlekły, deformacja paznokcia, dolegliwość bólowa, guzek podskórny, infekcja, łagodny guz, leczenie chirurgiczne, mikrouraz, mrowienie i drętwienie, nerw łokciowy, nerw pośrodkowy, objaw neurologiczny, osłabienie mięśniowe, parestezja, pochewka ścięgna, staw międzypaliczkowy, staw międzypaliczkowy dalszy, torbiel galaretowata, torbiel śluzowa, transformacja złośliwa, transilluminacja, ucisk nerwu, zaburzenie funkcji, zapalenie tkanek, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon substancji czynnych
Neostygmina metylosiarczan – Wskazania do stosowania
Neostygmina metylosiarczan, będąca inhibitorem acetylocholinesterazy, jest stosowana głównie do odwracania niedepolaryzującego bloku nerwowo-mięśniowego po zabiegach chirurgicznych. Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu acetylocholinesterazy, co zwiększa stężenie acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym i umożliwia konkurencję z niedepolaryzującymi środkami zwiotczającymi o receptory nikotynowe. Preparat Novistig zawiera neostygminę metylosiarczan w stężeniu 2,5 mg/ml oraz glikopironiowy bromek 0,5 mg/ml, który antagonizuje receptory muskarynowe, redukując działania niepożądane związane z nadmierną stymulacją układu przywspółczulnego, takie jak bradykardia czy nadmierna sekrecja śluzu. Dawkowanie powinno być dostosowane do stopnia blokady nerwowo-mięśniowej i masy ciała pacjenta, a podanie leku wymaga monitorowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, np. za pomocą stymulacji nerwu łokciowego (TOF). Preparat podaje się dożylnie, powoli, z zachowaniem ostrożności, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
aminoglikozyd, antagonista receptora muskarynowego, atrakurium, atropina, blok nerwowo-mięśniowy niedepolaryzujący, blokada depolaryzująca, bradykardia, działanie cholinergiczne, ekstubacja pacjenta, glikopironiowy bromek, hamowanie acetylocholinesterazy, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, lek cholinolityczny, monitorowanie blokady nerwowo-mięśniowej, neostygmina metylosiarczan, nerw łokciowy, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, objaw cholinergiczny, odwracanie blokady nerwowo-mięśniowej, pankuronium, pobudzenie układu przywspółczulnego, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, receptor nikotynowy, rokuronium, środek zwiotczający niedepolaryzujący, stymulacja nerwu obwodowego, sukcynylocholina, wekuronium, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Uszkodzenia nerwów obwodowych – Diagnostyka i diagnoza
Uszkodzenia nerwów obwodowych to heterogeniczna grupa schorzeń o różnorodnej etiologii, obejmująca neurapraksję, aksonotmezę i neurotmezę, które manifestują się zaburzeniami czucia, osłabieniem mięśni, bólem i parestezjami. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu neurologicznym, w tym ocenie siły mięśniowej, czucia (dotyk lekki, ukłucie, dyskryminacja dwupunktowa, wibracja, propriocepcja) oraz odruchów ścięgnistych, ze szczególnym uwzględnieniem odruchu skokowego. Kluczową rolę odgrywają badania elektrodiagnostyczne: elektromiografia (EMG), wykonywana optymalnie 2-3 tygodnie po urazie, pozwala na ocenę aktywności mięśniowej i stopnia odnerwienia, natomiast badanie przewodnictwa nerwowego (NCS) umożliwia różnicowanie neurapraksji (spowolnienie lub blok przewodnictwa) od cięższych uszkodzeń (brak przewodnictwa dystalnie od urazu). W diagnostyce obrazowej stosuje się ultrasonografię (USG) jako złoty standard w neuropatiach uciskowych, rezonans magnetyczny (MRI) wraz z neurografią MR (MRN) oraz tomografię komputerową (CT) i CT mielografię w ocenie zmian kostnych i korzeni nerwowych.
aksonotmeza, badanie elektrodiagnostyczne, badanie fizykalne, badanie neurologiczne, biopsja nerwu, biopsja skóry, elektromiografia, mielografia CT, monitorowanie śródoperacyjne, nerw łokciowy, nerw pośrodkowy, nerw promieniowy, nerwiak, neurografia rezonansu magnetycznego, neuropatia drobnych włókien, neuropatia obwodowa, neuropatia uciskowa, neurotmeza, obrazowanie tensora dyfuzji, odnerwienie, odruch ścięgnisty, osłabienie mięśniowe, parestezja, przewodnictwo nerwowe, rezonans magnetyczny, siła mięśniowa, splot ramienny, tomografia komputerowa, ultrasonografia, uszkodzenie nerwu obwodowego, włókno zmielinizowane, wyrwanie korzenia nerwowego, zaburzenie czucia - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cieśni nadgarstka – Diagnostyka i diagnoza
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego w obrębie kończyny górnej, diagnozowaną na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych, takich jak drętwienie, mrowienie i ból w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy (kciuk, palec wskazujący, środkowy i połowa palca serdecznego), nasilających się nocą lub po dłuższym utrzymaniu pozycji ręki. W badaniu fizykalnym ocenia się siłę mięśniową, czucie oraz obecność zaniku mięśni kłębu kciuka. Diagnostyka obejmuje testy prowokacyjne (Phalena, Tinela, test kompresji nadgarstka), które wykazują wysoką czułość i swoistość, a w przypadkach wątpliwych lub przed leczeniem operacyjnym zalecane są badania elektrodiagnostyczne (NCS i EMG) o czułości 56-85% i swoistości powyżej 94%. Ultrasonografia z pomiarem pola przekroju nerwu pośrodkowego ≥9 mm² oraz rezonans magnetyczny z wartością graniczną 15 mm² stanowią uzupełnienie diagnostyki, szczególnie w przypadkach nietypowych. Wywiad powinien uwzględniać choroby współistniejące, takie jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy reumatoidalne zapalenie stawów, które mogą predysponować do rozwoju ZCN.
badanie elektrodiagnostyczne, badanie fizykalne, badanie funkcji tarczycy, badanie przewodnictwa nerwowego, czynnik reumatoidalny, elektromiografia, kanał nadgarstka, nerw łokciowy, nerw pośrodkowy, neuropatia uciskowa, polineuropatia, polineuropatia cukrzycowa, przeciwciała przeciw cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi, radikulopatia szyjna, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, splot ramienny, test Phalena, test prowokacyjny, test Tinela, torbiel galaretowata, ultrasonografia, zanik mięśni kłębu kciuka, zdjęcie rentgenowskie, zespół cieśni nadgarstka, zespół wyjścia z klatki piersiowej - Leksykon chorób i schorzeń
Ucisk nerwu – Etiologia i przyczyny
Radikulopatia, czyli ucisk nerwu obwodowego, najczęściej wynika ze zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, takich jak choroba zwyrodnieniowa dysków, przepuklina dysku, osteofity oraz stenoza kanału kręgowego. Degeneracja dysków międzykręgowych prowadzi do zmniejszenia przestrzeni międzykręgowej i ucisku korzeni nerwowych, szczególnie w odcinku szyjnym. Przepuklina dysku, często związana z urazami lub przeciążeniami, powoduje wyciek jądra miażdżystego przez pierścień włóknisty, co mechanicznie uciska nerwy. Osteofity i zwężenia kanału kręgowego dodatkowo nasilają kompresję. Inne istotne przyczyny to kręgozmyk, stany zapalne (np. reumatoidalne zapalenie stawów), urazy tkanek miękkich i infekcje (borelioza, półpasiec), które mogą powodować obrzęk i wtórny ucisk nerwów. Czynniki ryzyka obejmują nadwagę, powtarzalne ruchy zawodowe, nieprawidłową postawę, a także choroby współistniejące, takie jak cukrzyca i niedoczynność tarczycy, które zwiększają podatność nerwów na kompresję.
borelioza, choroba zwyrodnieniowa dysków, chrzęstniakomięsak, dysk międzykręgowy, dyskopatia, hipotyroza, jądro miażdżyste, kanał nadgarstka, korzeń nerwowy, kostniak, kręgozmyk, nerw łokciowy, nerw obwodowy, nerw pośrodkowy, nerw rdzeniowy, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, niedoczynność tarczycy, osteofity, otwór międzykręgowy, pierścień włóknisty, półpasiec, przepuklina dysku, radikulopatia, radikulopatia szyjna, reumatoidalne zapalenie stawów, spondylolisteza, stenoza kanału kręgowego, torbiel synowialna, torbiel Tarlova, ucisk nerwu, wyrośla kostne, zespół cieśni nadgarstka, zmiana zwyrodnieniowa kręgosłupa, zwłóknienie tkanki