biotoksyna morska
Biotoksyny morskie to naturalne toksyczne związki produkowane przez różne mikroorganizmy morskie, głównie przez niektóre gatunki glonów (alg), sinic oraz okrzemek. Substancje te stają się niebezpieczne dla ludzi, gdy gromadzą się w organizmach morskich, takich jak małże, ostrygi, przegrzebki czy ryby, które są następnie spożywane.
Najważniejsze grupy biotoksyn morskich obejmują: toksyny paraliżujące (PSP – Paralytic Shellfish Poison), toksyny biegunkowe (DSP – Diarrhetic Shellfish Poison), toksyny amnezyjne (ASP – Amnesic Shellfish Poison), toksyny neurotoksyczne (NSP – Neurotoxic Shellfish Poison) oraz ciguatoksyny. Każda z tych grup wywołuje charakterystyczne objawy kliniczne, od zaburzeń żołądkowo-jelitowych po poważne objawy neurologiczne, a w skrajnych przypadkach zgon.
Diagnostyka zatruć biotoksynami morskimi opiera się głównie na obrazie klinicznym oraz wywiadzie dotyczącym spożycia owoców morza. Leczenie jest przede wszystkim objawowe i podtrzymujące, gdyż dla większości biotoksyn morskich nie istnieją swoiste antidota. Zapobieganie zatruciom polega na regularnym monitorowaniu wód i organizmów morskich pod kątem obecności toksyn oraz czasowym zakazie połowów w obszarach, gdzie stwierdzono ich wysokie stężenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie – Epidemiologia
Zatrucia stanowią istotny problem zdrowia publicznego, z roczną śmiertelnością około 45 000 dzieci i młodzieży do 20 roku życia (1,8/100 000 populacji). W USA w 2023 roku odnotowano 623 przypadki zatruć na 100 000 mieszkańców, z dominującym udziałem dzieci i młodzieży (56%). Najczęstszymi toksynami były leki przeciwbólowe, sedatywne, nasenne, przeciwpsychotyczne oraz alkohole. Zatrucia salicylanami w 2022 roku obejmowały 7 160 ekspozycji, z 18 zgonami, a zatrucia fosforoorganicznymi w 2021 roku – 1 474 ekspozycje i 4 zgony. Wśród zatruć pokarmowych dominowały biotoksyny morskie, zwłaszcza ciguatoksyna (36,5/1000 populacji na 5 lat na St. Thomas). W Korei w latach 2022-2023 odnotowano 5 997 zatruć, głównie lekami terapeutycznymi (51,5%), z 1,7% śmiertelnością, gdzie pestycydy wykazywały najwyższą śmiertelność. Zatrucia tlenkiem węgla pozostają istotnym problemem, a ich nadzór jest kluczowy dla profilaktyki i leczenia.
biotoksyna morska, centrum kontroli zatruć, ciguatoksyna, insektycyd fosforoorganiczny, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwbólowy, lek sedatywny, oddział ratunkowy, paracetamol, pestycyd, przedawkowanie opioidów, salicylan metylu, środek czyszczący, środek dezynfekcyjny, środek farmaceutyczny, środek stymulujący, tlenek węgla, tramadol, zatrucie, zatrucie ołowiem, zatrucie pokarmowe, zatrucie tlenkiem węgla, zdrowie publiczne, związek fosforoorganiczny