mykotoksyna
Mykotoksyny to naturalne związki chemiczne wytwarzane przez grzyby pleśniowe jako metabolity wtórne. Występują głównie w zanieczyszczonej żywności i paszach. Do najważniejszych grup mykotoksyn należą aflatoksyny, ochratoksyny, fumonizyny, zearalenon, deoksyniwalenol oraz patulina.
Szkodliwość mykotoksyn dla zdrowia ludzi i zwierząt wynika z ich właściwości hepatotoksycznych, nefrotoksycznych, neurotoksycznych, immunosupresyjnych oraz kancerogennych. Szczególnie niebezpieczne są aflatoksyny produkowane przez Aspergillus flavus i Aspergillus parasiticus, które mają silne działanie hepatotoksyczne i rakotwórcze.
Zatrucia mykotoksynami mogą przebiegać w formie ostrej lub przewlekłej. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu toksyn w żywności, paszach lub materiale biologicznym przy użyciu metod chromatograficznych lub immunoenzymatycznych. Profilaktyka polega głównie na kontroli jakości żywności, odpowiednim przechowywaniu produktów spożywczych oraz eliminacji zanieczyszczonych surowców.
W praktyce klinicznej istotne jest uwzględnienie narażenia na mykotoksyny w diagnostyce różnicowej niewyjaśnionych dolegliwości gastroenterologicznych, wątrobowych, nerkowych oraz zaburzeń immunologicznych, szczególnie u pacjentów z ekspozycją na zanieczyszczoną żywność lub środowisko pracy zawierające pleśnie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego budynku – Patofizjologia i mechanizm
Zespół chorego budynku (SBS) to zespół niespecyficznych objawów, takich jak podrażnienie oczu, nosa, gardła, zmęczenie psychiczne, bóle głowy, nudności, zawroty głowy i podrażnienie skóry, które pojawiają się u osób przebywających w określonych budynkach i ustępują po ich opuszczeniu. Patogeneza SBS jest wieloczynnikowa i obejmuje ekspozycję na lotne związki organiczne (VOC) pochodzące z materiałów budowlanych, mebli, środków czystości, zanieczyszczenia biologiczne (bakterie, pleśnie, wirusy) rozwijające się w warunkach nadmiernej wilgotności, nieodpowiednią wentylację (np. wentylacja na poziomie 5 cfm/osobę jest niewystarczająca), promieniowanie elektromagnetyczne oraz czynniki psychologiczne, takie jak stres zawodowy. WHO szacuje, że 30% nowych lub remontowanych budynków może mieć IAQ wystarczająco złą, by wywołać objawy SBS. Objawy częściej występują u kobiet i pracowników biurowych, zwłaszcza w budynkach z klimatyzacją i słabą wentylacją, przy temperaturach ≥23°C. Wysokie stężenia CO2 negatywnie wpływają na funkcje poznawcze i wydajność pracy.
absencja chorobowa, aerozol zakaźny, choroba legionistów, czynnik rakotwórczy, dysfunkcja poznawcza, efekt neurotoksyczny, interferon gamma, interleukina-4, jakość powietrza wewnętrznego, koronawirus SARS-CoV-2, legionella, lotne związki organiczne, mykotoksyna, promieniowanie elektromagnetyczne, remisja objawów, stres oksydacyjny, stres zawodowy, system HVAC, test neuropsychologiczny, zanieczyszczenie powietrza, zespół chorego budynku