jądrowy receptor hormonu tarczycy
Jądrowy receptor hormonu tarczycy (TR, thyroid hormone receptor) należy do nadrodziny receptorów jądrowych działających jako czynniki transkrypcyjne regulowane przez hormony tarczycy – tyroksynę (T4) i trójjodotyroninę (T3). Występuje w dwóch głównych izoformach: TRα i TRβ, kodowanych przez geny THRA i THRB, które pełnią różne funkcje fizjologiczne.
Receptory te po połączeniu z hormonem tarczycy wiążą się ze specyficznymi sekwencjami DNA zwanymi elementami odpowiedzi na hormon tarczycy (TRE), co prowadzi do aktywacji lub represji transkrypcji genów docelowych. W stanie nieaktywnym receptory te zwykle działają jako represory transkrypcji, natomiast po związaniu z T3 zmieniają konformację i rekrutują koaktywatory, stymulując ekspresję genów.
Jądrowe receptory hormonu tarczycy odgrywają kluczową rolę w regulacji metabolizmu, rozwoju układu nerwowego, funkcjonowania serca, homeostazy glukozy i lipidów oraz wzrostu i różnicowania komórek. Mutacje w genach kodujących te receptory mogą prowadzić do zespołu oporności na hormony tarczycy (RTH), charakteryzującego się podwyższonym poziomem hormonów tarczycy przy prawidłowym lub podwyższonym poziomie TSH.
W praktyce klinicznej zaburzenia funkcji receptorów hormonów tarczycy wiążą się z różnorodnymi objawami klinicznymi, często naśladującymi niedoczynność lub nadczynność tarczycy, mimo prawidłowego wydzielania hormonów. Badania nad selektywnymi modulatorami receptorów tarczycy stanowią obiecujący kierunek w poszukiwaniu nowych terapii zaburzeń metabolicznych, otyłości i hiperlipidemii.