komórka Purkinjego
Komórka Purkinjego to specyficzny rodzaj neuronu znajdujący się w korze móżdżku. Komórki te charakteryzują się dużym ciałem komórkowym oraz rozbudowanym drzewkiem dendrytycznym o charakterystycznym, wachlarzowatym kształcie. Zostały one po raz pierwszy opisane przez czeskiego anatoma Jana Evangelistę Purkyniego w 1837 roku.
Komórki Purkinjego stanowią główne neurony wyjściowe kory móżdżku i odgrywają kluczową rolę w koordynacji ruchowej. Otrzymują one sygnały z włókien pnących (pochodzących z jądra dolnej oliwki) oraz włókien kiciastych (pochodzących z różnych jąder pnia mózgu i rdzenia kręgowego). Aksony komórek Purkinjego, będące jedynymi projekcjami wychodzącymi z kory móżdżku, przekazują hamujące sygnały (wykorzystując neuroprzekaźnik GABA) do jąder głębokich móżdżku.
Dysfunkcja komórek Purkinjego może prowadzić do ataksji, dysmetrii i innych zaburzeń koordynacji ruchowej. Komórki te są szczególnie wrażliwe na niedotlenienie, toksyny (w tym alkohol) oraz niektóre choroby neurodegeneracyjne, takie jak ataksja rdzeniowo-móżdżkowa. W diagnostyce patologii móżdżku często ocenia się stan i liczbę komórek Purkinjego w badaniach histopatologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Drżenie esencjalne – Patofizjologia i mechanizm
Drżenie esencjalne (ET) jest powszechnym zaburzeniem ruchowym, dotykającym około 4% populacji powyżej 40 roku życia. Patomechanizm ET wiąże się z dysfunkcją sieci móżdżkowo-wzgórzowo-korowej, obejmującej jądra dolne oliwki, móżdżek, jądro czerwienne, wzgórze i korę mózgową. Badania histopatologiczne wykazały zmiany degeneracyjne w komórkach Purkinjego, komórkach koszyczkowych oraz włóknach pnących, a także zaburzenia w receptorach GABA w jądrze zębatym. Dysfunkcja GABAergicznego hamowania, potwierdzona m.in. zmniejszeniem receptorów GABA-A i utratą komórek Purkinjego, jest kluczowym elementem patofizjologii ET. Ponadto, nadreaktywność kanałów wapniowych typu T oraz polimorfizmy genetyczne, np. w genie SLC1A2, wpływają na nadmierne pobudzenie glutaminergiczne i ekscytotoksyczność. Neuroobrazowanie PET z [11C]flumazenilem oraz badania EEG móżdżkowego potwierdzają obecność patologicznych oscylacji w zakresie 4-12 Hz, korelujących z nasileniem drżenia.
anhydraza węglanowa, badanie GWAS, badanie pośmiertne, ciało Lewy’ego, drżenie esencjalne, etiopatogeneza, funkcjonalny rezonans magnetyczny, głęboka stymulacja mózgu, inhibitor anhydrazy węglanowej, jądro dolne oliwki, jądro zębate, kanał wapniowy typu T, komórka Purkinjego, kora móżdżku, miejsce sinawe, neuron dopaminergiczny, neuron GABAergiczny, obwód neuronalny, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor beta-adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor GABA, talamotomia ultradźwiękowa, tDCS, TMS, transporter glutaminianu, układ GABAergiczny, zaburzenie ruchowe, zmiana histopatologiczna, zmiana patologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół miasteniczny lamberta-eatona – Etiologia i przyczyny
Zespół miasteniczny Lamberta-Eatona (LEMS) to rzadkie autoimmunologiczne schorzenie złącza nerwowo-mięśniowego, charakteryzujące się osłabieniem mięśni, zaburzeniami autonomicznymi oraz zmniejszonymi lub nieobecnymi odruchami. Patofizjologia LEMS opiera się na obecności autoprzeciwciał przeciwko presynaptycznym kanałom wapniowym zależnym od potencjału (VGCC), głównie typu P/Q, co prowadzi do ich internalizacji i zmniejszenia napływu jonów wapnia do zakończeń nerwowych. W efekcie dochodzi do ograniczenia uwalniania acetylocholiny (ACh) do szczeliny synaptycznej, co skutkuje osłabieniem mięśniowym. Przeciwciała te wykrywa się u 85-90% pacjentów z LEMS, a u pozostałych seronegatywnych pacjentów prawdopodobnie występują przeciwciała przeciwko innym białkom złącza nerwowo-mięśniowego. LEMS dzieli się na postać paraneoplastyczną (CA-LEMS), związaną głównie z drobnokomórkowym rakiem płuca (SCLC), oraz nieparaneoplastyczną (NT-LEMS), o podłożu pierwotnie autoimmunologicznym. W przypadku CA-LEMS około 50-60% przypadków jest powiązanych z nowotworem, a rozpoznanie LEMS często poprzedza wykrycie nowotworu nawet o kilka lat.
acetylocholina, ataksja, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, bielactwo, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca typu 1, drobnokomórkowy rak płuca, grasiczak, haplotyp HLA, inhibitor punktów kontrolnych układu immunologicznego, kanał wapniowy zależny od potencjału, komórka Purkinjego, miastenia gravis, niedrobnokomórkowy rak płuca, osłabienie mięśni, przeciwciało przeciwko kanałom wapniowym, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, uwalnianie acetylocholiny, zaburzenia autonomiczne, zespół autoimmunologiczny, zespół miasteniczny Lamberta-Eatona, zespół paraneoplastyczny, zespół Sjögrena, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Paraneoplastyczne zespoły nerwowe – Objawy
Paraneoplastyczne zespoły nerwowe (PZN) to rzadkie, podostre zaburzenia neurologiczne rozwijające się w przebiegu chorób nowotworowych, charakteryzujące się szybkim początkiem objawów neurologicznych, często poprzedzających rozpoznanie nowotworu w ponad 60% przypadków. PZN obejmują szerokie spektrum kliniczne, w tym paraneoplastyczne zapalenie móżdżku (PCD) z ataksją i dyzartrią, limbiczne zapalenie mózgu z zaburzeniami pamięci i napadami padaczkowymi, zapalenie pnia mózgu, encephalomyelitis, neuropatię czuciową, zespół Lamberta-Eatona (LEMS) występujący u 2-3% pacjentów z drobnokomórkowym rakiem płuca, miastenię gravis związaną z grasiczakiem, zespół sztywnego człowieka oraz dysautonomię. Objawy obejmują m.in. ataksję, osłabienie mięśniowe, zaburzenia koordynacji, dyzartrię, zaburzenia poznawcze, napady padaczkowe, halucynacje oraz dysfunkcje autonomiczne. Przebieg kliniczny jest zwykle agresywny, z szybkim rozwojem objawów w ciągu dni lub tygodni, co odróżnia PZN od innych schorzeń neurologicznych o wolniejszym przebiegu.
ataksja, autonomiczny układ nerwowy, choroba Parkinsona, drobnokomórkowy rak płuca, dysautonomia, dysfagia, dyzartria, encephalomyelitis, funkcja poznawcza, grasiczak, komórka Purkinjego, komórka układu odpornościowego, koordynacja mięśniowa, miastenia gravis, napad padaczkowy, napięcie mięśniowe, nerw obwodowy, neuromiotonia, neuropatia czuciowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, oczopląs, paraneoplastyczny zespół nerwowy, rdzeń kręgowy, zapalenie móżdżku, zapalenie nerwów, zapalenie pnia mózgu, zespół Lamberta-Eatona, zespół opsoklonii-mioklonii, zespół sztywnego człowieka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agomelatyna Egis 25 mg
Dane przedkliniczne dotyczące agomelatyny, uzyskane na myszach, szczurach, królikach i małpach, wykazały działanie sedatywne zależne od dawki oraz indukcję izoform cytochromu P450 (CYP2B, CYP1A, CYP3A) przy dawkach przekraczających 125 mg/kg mc./dobę u gryzoni i 375 mg/kg mc./dobę u małp, bez objawów hepatotoksyczności. Agomelatyna przenika przez łożysko u ciężarnych szczurów, jednak badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy ani rozwój potomstwa. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak potencjału mutagennego i klastogennego. W badaniach rakotwórczości zaobserwowano wzrost częstości nowotworów wątroby u gryzoni przy dawkach ≥110-krotnie wyższych niż terapeutyczne oraz łagodnych gruczolakowłókniaków gruczołu sutkowego u szczurów przy dawkach 60-krotnie wyższych, co jest prawdopodobnie efektem specyficznym dla gatunku gryzoni.
aberracja chromosomowa, agomelatyna, badanie toksykologiczne, cytochrom P450, działanie sedatywne, enzym wątrobowy, gruczolakowłókniak gruczołu sutkowego, hepatotoksyczność, indukcja CYP2B, indukcja CYP3A, komórka Purkinjego, mutacja genowa, nowotwór wątroby, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, prąd hERG, przenikanie przez łożysko, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko teratogenne, toksyczność reprodukcyjna, właściwość indukcyjna, właściwość prodrgawkowa, wydłużenie odstępu QT