potencjał genotoksyczny
Potencjał genotoksyczny odnosi się do zdolności substancji chemicznej, fizycznej lub biologicznej do wywoływania uszkodzeń DNA, które mogą prowadzić do mutacji genetycznych. Substancje o działaniu genotoksycznym mogą indukować zmiany w materiale genetycznym poprzez różne mechanizmy, m.in. pęknięcia nici DNA, tworzenie adduktów DNA czy zaburzenia procesu replikacji.
W praktyce klinicznej ocena potencjału genotoksycznego jest kluczowym elementem badań toksykologicznych leków, substancji chemicznych i czynników środowiskowych. Substancje wykazujące działanie genotoksyczne stanowią istotne zagrożenie dla zdrowia, gdyż mogą inicjować proces kancerogenezy, powodować wady wrodzone czy zaburzenia reprodukcyjne.
Badania potencjału genotoksycznego obejmują szereg testów in vitro i in vivo, m.in. test Amesa, test mikrojądrowy, test aberracji chromosomowych czy test kometowy. W farmakologii klinicznej ocena genotoksyczności jest obligatoryjnym elementem badań przedklinicznych nowych związków chemicznych przed ich wprowadzeniem do badań z udziałem ludzi.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nadroparyna wapniowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania nad nadroparyną wapniową, zawartą w preparatach Fraxiparine, Fraxiparine Multi oraz Fraxodi, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku w różnych dawkach i drogach podania nie spowodowało toksyczności narządowej ani innych efektów toksycznych, które mogłyby stanowić przeciwwskazanie do stosowania w dawkach terapeutycznych. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe testy kancerogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów u zwierząt doświadczalnych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Fraxiparine, Fraxiparine Multi, Fraxodi, heparyna drobnocząsteczkowa, nadroparyna wapniowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój postnatalny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ximve 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa symwastatyny, substancji czynnej produktu leczniczego Ximve, obejmowały kompleksową ocenę farmakodynamiki, toksyczności po podaniu dawek wielokrotnych, genotoksyczności oraz karcynogenności na modelach zwierzęcych. Wyniki tych badań nie wykazały działania teratogennego, negatywnego wpływu na płodność, funkcje rozrodcze ani rozwój noworodków u szczurów i królików, nawet przy stosowaniu maksymalnych tolerowanych dawek. Ponadto, symwastatyna nie wykazała potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, co pozwala wykluczyć dodatkowe ryzyko toksykologiczne dla pacjentów stosujących ten lek.
badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, działanie terapeutyczne, działanie teratogenne, farmakodynamika, farmakokinetyka symwastatyny, funkcja rozrodcza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mechanizm farmakologiczny, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, symwastatyna, teratogenność, toksyczność dawek wielokrotnych, zniekształcenie płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sympramol 50 mg
Przedkliniczny profil bezpieczeństwa dichlorowodorku opipramolu został oceniony w badaniach toksyczności ostrej, subchronicznej i przewlekłej, a także pod kątem genotoksyczności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. Substancja wykazuje niską toksyczność ostrą, z objawami głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Długoterminowe podawanie bardzo dużych dawek powodowało zaburzenia neurologiczne, uszkodzenia wątroby i płuc, zmiany skórne oraz powstawanie katarakty u zwierząt laboratoryjnych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego opipramolu.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, dawka terapeutyczna, dichlorowodorek opipramolu, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał genotoksyczny, przedawkowanie, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność subchroniczna, uszkodzenie płuc, uszkodzenie wątroby, wpływ na rozrodczość, zmiany skórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eferox 112 mcg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lewotyroksyny sodowej (Levothyroxinum natricum), substancji czynnej produktu Eferox, wykazały niską toksyczność ostrą, nawet przy jednorazowym podaniu wysokich dawek przekraczających dawki terapeutyczne. W badaniach przewlekłych na szczurach zaobserwowano hepatotoksyczność, zwiększoną śmiertelność kłębuszków nerkowych oraz zmiany masy narządów wewnętrznych przy dużych dawkach, natomiast u psów nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych, co sugeruje różnice międzygatunkowe. Testy mutagenności, w tym test mikrojądrowy na szczurach, nie wykazały działania mutagennego, a dane dotyczące potencjału karcynogennego są niewystarczające z powodu braku długoterminowych badań.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hepatotoksyczność, hormon tarczycy, kłębuszki nerkowe, Levothyroxinum natricum, lewotyroksyna sodowa, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, przenikanie przez łożysko, rozwój ośrodkowego układu nerwowego, śmierć płodu, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie wątroby, wada wrodzona, wpływ na rozrodczość, zachowanie rozrodcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Simvacard 20 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa symwastatyny obejmowały kompleksową ocenę farmakodynamiczną, toksykologiczną, genotoksyczną oraz rakotwórczą na modelach zwierzęcych, w tym szczurach i królikach. Wyniki potwierdziły, że stosowanie Simvacard nie wiąże się z dodatkowymi zagrożeniami poza tymi wynikającymi z mechanizmu działania inhibitora reduktazy HMG-CoA. Maksymalne tolerowane dawki nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność, rozwój płodów czy funkcje rozrodcze, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania leku w populacji reprodukcyjnej. Ponadto, badania wielokrotnego podawania potwierdziły akceptowalny profil toksyczności, nie ujawniając istotnych działań niepożądanych w kontekście przewidywanego stosowania klinicznego.
badanie farmakodynamiczne, badanie kliniczne, badanie toksykologiczne, działanie hipolipemizujące, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mechanizm farmakologiczny, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, rozrodczość, Simvacard, symwastatyna, teratogenność, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Itokin 50 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa itoprydu chlorowodorku obejmowała badania toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na rozrodczość oraz potencjału mutagennego i rakotwórczego. Dawka śmiertelna (LD50) wyniosła 2000 mg/kg mc. u myszy i szczurów oraz około 600 mg/kg mc. u psów. W badaniach przewlekłych dawka 30 mg/kg mc./dobę indukowała hiperprolaktynemię i odwracalny rozrost błony śluzowej macicy u szczurów, natomiast u psów i małp nie zaobserwowano tych efektów przy dawkach odpowiednio do 100 i 300 mg/kg mc./dobę. U psów podawanie 30 mg/kg mc./dobę przez 3 miesiące powodowało zanik gruczołu krokowego, efekt nieobserwowany u szczurów i małp przy wyższych dawkach i dłuższym czasie podawania. Badania wpływu na płodność wykazały, że dawki ≥30 mg/kg mc./dobę u samic szczurów powodowały hiperprolaktynemię i wydłużenie fazy estrogenowej, jednak nie stwierdzono negatywnego wpływu na kopulację i płodność.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, faza estrogenowa cyklu, hiperprolaktynemia, itopryd chlorowodorek, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozrost błony śluzowej macicy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zanik gruczołu krokowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octenidini APC Instytut 1 mg/ml
Octenidini APC Instytut, zawierający oktenidyny dwuchlorowodorek w stężeniu 1 mg/ml, przeszedł szeroko zakrojone badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo stosowania w jamie ustnej. Badania farmakologiczne wykazały brak istotnych klinicznie zaburzeń funkcji układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt, przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne, nie wykazały kumulacji toksycznych metabolitów ani długotrwałych efektów niekorzystnych. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy in vivo, potwierdziła brak potencjału mutagennego i genotoksycznego substancji czynnej.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, bioakumulacja, biodegradacja, oktenidyny dwuchlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa leku, roztwór do jamy ustnej, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zypsila 40 mg
Zyprazydon, substancja czynna leku Zypsila dostępnego w dawkach 20 mg, 40 mg, 60 mg i 80 mg w formie kapsułek twardych, został poddany szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo farmakologiczne, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję. Badania nie wykazały działania mutagennego, genotoksycznego ani rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko tych działań przy stosowaniu klinicznym. Ponadto, nie stwierdzono teratogenności, co sugeruje niskie ryzyko wad wrodzonych. Jednakże, w badaniach na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) zaobserwowano negatywny wpływ na płodność, zmniejszenie masy ciała potomstwa, zwiększoną śmiertelność okołourodzeniową oraz opóźniony rozwój czynnościowy potomstwa, szczególnie przy dawkach wywołujących toksyczność matczyną.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kapsułka twarda, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój czynnościowy, śmiertelność okołourodzeniowa, stężenie w osoczu, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, zyprazydon - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tifay 14 mg
Przedkliniczne badania teriflunomidu, substancji czynnej leku Tifay (14 mg), wykazały toksyczność wielonarządową, obejmującą szpik kostny (hematopoeza), narządy limfatyczne (układ odpornościowy), błonę śluzową przewodu pokarmowego, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Obserwowano hematologiczne skutki, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia, leukopenia i limfopenia, co wiązano z hamowaniem proliferacji komórek. Zwierzęta laboratoryjne (myszy, szczury, psy) wykazywały większą wrażliwość na toksyczność teriflunomidu niż ludzie, przy dawkach odpowiadających lub niższych niż terapeutyczne. Badania genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności ani klastogenności in vivo, a długoterminowe testy na szczurach i myszach nie wykazały działania rakotwórczego. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie potwierdzono jej in vivo.
4-trifluorometyloanilina, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hematopoeza, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, małopłytkowość, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, potencjał genotoksyczny, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, szpik kostny, teriflunomid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ odpornościowy, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g
Przedkliniczne badania toksyczności ostrej dihydroergotaminy mezylanu podawanego doustnie wykazały stosunkowo niski potencjał toksyczny, z wartościami LD50 wynoszącymi 8000 mg/kg u myszy, >2000 mg/kg u szczurów oraz >1000 mg/kg u królików. Dane te sugerują szeroki margines bezpieczeństwa w odniesieniu do dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania teratogenności nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka wad rozwojowych w modelach zwierzęcych, jednak ze względu na farmakologiczne działanie oksytocynowe oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy matki, stosowanie dihydroergotaminy w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla przebiegu ciąży i rozwoju płodu.
dawka śmiertelna, dihydroergotamina, dihydroergotamina mezylan, działanie oksytocynowe, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogeneza, LD50, metoda Millera i Taintera, mięśniówka macicy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, przepływ łożyskowy, roztwór doustny, test mutagenności, toksyczność ostra, układ sercowo-naczyniowy, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etform 1000 mg
Metformina, substancja czynna leku Etform 1000 mg w formie tabletek powlekanych, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym standardowe testy farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na funkcje reprodukcyjne. Badania te nie wykazały istotnych efektów toksycznych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Analizy biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne potwierdziły dobry profil bezpieczeństwa metforminy przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, testy aberracji chromosomowych i mikrojądrowe in vivo) nie wykazały potencjału uszkodzenia materiału genetycznego, a badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenności, badanie toksyczności, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr rozrodczy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Endovelle 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dienogestu, substancji czynnej produktu leczniczego Endovelle, wykazały akceptowalny profil toksykologiczny przy podawaniu wielokrotnym, bez istotnych efektów toksycznych. Analizy genotoksyczności nie potwierdziły potencjału uszkadzania materiału genetycznego, a badania karcynogenności nie wykazały specyficznego ryzyka rozwoju nowotworów związanych z dienogestem. Ponadto, ocena wpływu na funkcje reprodukcyjne nie wskazała na szczególne zagrożenia, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania Endovelle w kontekście jego działania hormonalnego.
badania przedkliniczne, bezpieczeństwo leku, dienogest, działanie hormonalne, działanie rakotwórcze, Endovelle, funkcja reprodukcyjna, monitorowanie terapii, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, ryzyko karcynogenne, steroid płciowy, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Chlorchinaldin H (30 mg + 10 mg)/g
Preparat Chlorchinaldin H w postaci maści, zawierający 30 mg chlorochinaldolu oraz 10 mg hydrokortyzonu octanu na 1 g produktu, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych negatywnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły objawów toksyczności narządowej, a parametry biochemiczne, hematologiczne oraz badania histopatologiczne nie wskazały na zagrożenia przy standardowym stosowaniu. Ponadto, badania genotoksyczności, przeprowadzone metodami in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA. Ocena kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziła ryzyka indukcji nowotworów.
aberracja chromosomowa, alkohol cetylowy, badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, Chlorchinaldin H, chlorochinaldol, działanie rakotwórcze, hydrokortyzon octan, kancerogeneza, lanolina, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał genotoksyczny, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja pomocnicza, test in vitro, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem produktu leczniczego Iberogast Balance, występującym w formie wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika, w ilości 0,20 mL na 1 mL preparatu. Badania przedkliniczne potwierdziły bezpieczeństwo stosowania tej substancji, nie wykazując istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wskazały na ryzyko kumulacji efektów toksycznych, co jest istotne przy długotrwałej terapii preparatem zawierającym owoc kminku.
aparat mitotyczny, badanie farmakologiczne, badanie genetyczne, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, Carum carvi, działanie niepożądane, etanol, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, owoc kminku, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ, toksykologia reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, wyciąg płynny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramladio 5 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Ramladio, zawierającego ramipryl i amlodypinę, wykazały, że ramipryl w dawkach do 2 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8 mg/kg/dobę u małp jest dobrze tolerowany bez działań toksycznych. W wyższych dawkach (250 mg/kg/dobę) obserwowano powiększenie aparatu przykłębuszkowego nerek, co jest związane z farmakodynamicznym działaniem inhibitora ACE. Ramipryl nie wykazał właściwości teratogennych ani negatywnego wpływu na płodność, jednak dawki ≥50 mg/kg/dobę podawane ciężarnym samicom szczurów powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Badania mutagenności i genotoksyczności ramiprylu nie potwierdziły potencjału mutagennego. Amlodypina w dawkach do 10 mg/kg/dobę nie wpływała negatywnie na płodność szczurów, jednak dawki około 50-krotnie wyższe niż maksymalna zalecana dla ludzi (10 mg) powodowały opóźnienie i wydłużenie porodu oraz obniżoną przeżywalność potomstwa. Długotrwałe podawanie amlodypiny samcom szczurów w dawce porównywalnej do ludzkiej skutkowało obniżeniem stężenia FSH i testosteronu oraz zmniejszeniem gęstości nasienia, co wskazuje na potencjalny wpływ na męski układ rozrodczy.
amlodypina, aparat przykłębuszkowy, dysfunkcja nerek, działanie mutagenne, gęstość nasienia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, morfologia krwi, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, poszerzenie miedniczek nerkowych, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ramipryl, spermatyda, testosteron w osoczu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, właściwość teratogenna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Predasol 5 mg
Przedkliniczne badania farmakologiczne preparatu Predasol, zawierającego prednizolon, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka pod względem bezpieczeństwa stosowania. W badaniach toksyczności ostrej u szczurów określono LD50 na poziomie 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu. W badaniach subchronicznych i wielokrotnych dawkach obserwowano zmiany w komórkach wysp Langerhansa u szczurów (33 mg/kg/dobę przez 7-14 dni), uszkodzenie wątroby u królików (2-3 mg/kg/dobę przez 2-4 tygodnie) oraz martwicę mięśni u świnek morskich (0,5-5 mg/kg/dobę) i psów (4 mg/kg/dobę) po kilku tygodniach stosowania. Badania genotoksyczności nie wykazały klinicznie istotnych właściwości mutagennych prednizolonu, co potwierdza brak ryzyka genotoksycznego dla pacjentów stosujących lek.
dawka dobowa, dawka śmiertelna, działanie rakotwórcze, glikokortykosteroid, martwica mięśni, nieprawidłowości czaszki, podanie pozajelitowe, potencjał genotoksyczny, Predasol, prednizolon, rozszczep podniebienia, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, uszkodzenie wątroby, właściwość genotoksyczna, wyspy Langerhansa, zaburzenia spermatogenezy, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Madinette 0,03 mg + 2 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa Madinette, zawierającego 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, wskazują na relatywnie niską toksyczność ostrą estrogenów, jednak z ograniczoną ekstrapolacją wyników na ludzi ze względu na różnice międzygatunkowe w farmakokinetyce i farmakodynamice. Etynyloestradiol wykazuje potencjał embriotoksyczny i teratogenny, powodując obumieranie zarodków oraz wady rozwojowe układu moczowo-płciowego, w tym feminizację płodów męskich, z nasileniem efektów zależnym od gatunku. Chlormadynonu octan również indukuje obumieranie zarodków u królików, szczurów i myszy, a teratogenność obserwowano u królików przy dawkach embriotoksycznych oraz u myszy już przy 1 mg/kg mc./dobę, co wymaga ostrożnej interpretacji w kontekście stosowania u kobiet.
badanie farmakologiczne, chlormadynonu octan, dawka embriotoksyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, etynyloestradiol, feminizacja płodu, hormonalny preparat antykoncepcyjny, obumieranie zarodków, potencjał embriotoksyczny, potencjał genotoksyczny, progestagen, syntetyczny estrogen, toksyczność ostra estrogenów, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa układu moczowo-płciowego, właściwość farmakodynamiczna, właściwość farmakokinetyczna, związek estrogenowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – RABADA 10 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bisoprololu i ramiprylu, substancji czynnych leku RABADA, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Bisoprolol nie wykazuje działania genotoksycznego, rakotwórczego ani teratogennego, jednak w dużych dawkach u ciężarnych zwierząt obserwowano toksyczność objawiającą się zmniejszonym przyjmowaniem pokarmu, redukcją masy ciała oraz toksycznym wpływem na zarodek i płód, w tym zwiększoną resorpcję płodu, zmniejszoną masę urodzeniową i opóźniony rozwój fizyczny potomstwa. Ramipryl, podawany doustnie w dawkach do 2 mg/kg u szczurów, 2,5 mg/kg u psów i 8 mg/kg u małp, był dobrze tolerowany, choć w bardzo wysokich dawkach (250 mg/kg/dobę) u psów i małp obserwowano powiększenie aparatu przykłębuszkowego, co jest efektem farmakodynamicznym leku. Nie stwierdzono działania mutagennego ani genotoksycznego ramiprylu, a także braku teratogenności i wpływu na płodność u zwierząt laboratoryjnych.
aparat przykłębuszkowy, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie mutagenności, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor konwertazy angiotensyny, organogeneza, ostra toksyczność, poszerzenie miedniczek nerkowych, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, ramipryl, resorpcja płodu, rozwój nerek, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie nerek, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etiagen XR 50 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne kwetiapiny nie wykazały potencjału genotoksycznego, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku i ryzyka kancerogennego. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji, zaobserwowano specyficzne dla gatunku odchylenia, takie jak odkładanie barwnika w tarczycy szczurów, przerost komórek pęcherzyków tarczycy i obniżenie stężenia T₃ u makaków jawajskich, a także zmętnienie soczewki i rozwój zaćmy u psów. Długookresowe badania kliniczne u ludzi nie potwierdziły tych zmian, co może wynikać z różnic międzygatunkowych w odpowiedzi na kwetiapinę.
anomalia rozwojowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, ciąża urojona, diestrus, efekt teratogenny, ekspozycja na kwetiapinę, hormon T3, hormonalna kontrola rozrodu, kwetiapina, liczba krwinek, okres międzyrujowy, potencjał genotoksyczny, przerost pęcherzyków tarczycy, ryzyko kancerogenne, skrzywienie kości stępu, skrzywienie nadgarstka, stężenie hemoglobiny, stężenie prolaktyny, toksyczność matczyna, wada rozwojowa, zaćma, zmętnienie soczewki, zmiana hematologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin +pharma 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny, substancji czynnej leku Sitagliptin +pharma, wykazały toksyczność narządową (wątrobowo-nerkową) u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom kliniczny u ludzi, bez efektów toksycznych przy 19-krotnym przekroczeniu. U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości siekaczy przy narażeniu >67×, jednak przy 58× nie stwierdzono wpływu na zęby. U psów przy około 23-krotnym narażeniu wystąpiły przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, ograniczenie aktywności) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym przekroczeniu ekspozycji klinicznej nie odnotowano toksyczności. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego, a ocena karcynogenności wskazała na brak działania rakotwórczego u myszy; u szczurów wzrost częstości guzów wątroby był związany z hepatotoksycznością przy ekspozycji >58×, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dysfunkcja autonomicznego układu nerwowego, dysfunkcja układu nerwowego, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, indukcja nowotworów wątroby, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, nieprawidłowości siekaczy, podrażnienie przewodu pokarmowego, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, sytagliptyna, teratogenność, toksyczne działanie sytagliptyny, toksyczne uszkodzenie układu nerwowego, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik mleko/osocze, zaburzenia układu oddechowego, zniekształcenia żeber u płodów, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flavamed max 30 mg/5 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna Flavamed max, wykazuje niski profil toksyczności ostrej oraz brak istotnych działań niepożądanych przy długotrwałym podawaniu w dawkach do 150 mg/kg/dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg/dobę u szczurów (52-78 tygodni), 40 mg/kg/dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg/dobę u psów (52 tygodnie). Badania toksyczności po podaniu dożylnym (szczury: 4-64 mg/kg/dobę, psy: 45-120 mg/kg/dobę) nie wykazały ciężkiej toksyczności miejscowej ani układowej, a obserwowane działania niepożądane miały charakter odwracalny. Nie stwierdzono specyficznej toksyczności narządowej, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa stosowania substancji.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutacja genowa, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, poziom dawkowania, rozwój okołoporodowy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lisinopril Grindeks 5 mg
Lisinopril Grindeks, zawierający lizynopryl w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające jego przewidywalny profil farmakodynamiczny i bezpieczeństwo typowe dla inhibitorów ACE. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych objawów toksyczności klinicznej, a testy genotoksyczności i karcynogenności nie wskazały na ryzyko mutagenne, uszkodzenia DNA ani działanie rakotwórcze. Profil bezpieczeństwa lizynoprylu jest zgodny z oczekiwaniami dla tej klasy leków, co potwierdza jego bezpieczeństwo w warunkach terapeutycznych u ludzi.
Istotnym aspektem jest wpływ lizynoprylu na rozwój płodu, potwierdzony w badaniach na zwierzętach, gdzie zaobserwowano ryzyko obumarcia płodu, wad wrodzonych (zwłaszcza malformacji czaszki), toksyczności płodowej, wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu oraz przetrwałego przewodu tętniczego. Mechanizmy tych zaburzeń obejmują bezpośrednią ingerencję w układ renina-angiotensyna płodu oraz pośrednie skutki hemodynamiczne u matki, takie jak niedociśnienie prowadzące do zmniejszonego przepływu łożyskowego i niedoboru tlenu oraz składników odżywczych. W związku z tym lizynopryl, podobnie jak inne inhibitory ACE, jest przeciwwskazany w ciąży, zwłaszcza w II i III trymestrze, co ma kluczowe znaczenie kliniczne dla stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie toksyczności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, inhibitor konwertazy angiotensyny, lizynopryl dwuwodny, malformacja czaszki, niedociśnienie tętnicze, obumarcie płodu, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przepływ łożyskowy, przetrwały przewód tętniczy, rozwój płodu, ryzyko teratogenne, toksyczność płodowa, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna, uszkodzenie DNA, wada wrodzona, wpływ na reprodukcję, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clindamycin Noridem 150 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne klindamycyny wykazały, że wielokrotne podawanie domięśniowe u psów prowadzi do istotnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT oraz nieznacznego powiększenia masy wątroby, bez zmian morfologicznych. Długotrwała ekspozycja wiązała się z uszkodzeniem błony śluzowej żołądka i pęcherzyka żółciowego, co wskazuje na ryzyko hepatotoksyczności i gastropatii przy przewlekłym stosowaniu. Reakcje miejscowe po iniekcjach obejmowały stan zapalny, wylewy podskórne i uszkodzenia tkanek, jednak badane stężenia były wyższe niż terapeutyczne u ludzi. Testy genotoksyczności (mikrojądrowy u szczurów i test Amesa) dały wyniki negatywne, co przemawia za brakiem mutagennego potencjału klindamycyny.
aktywność motoryczna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, błona śluzowa żołądka, drgawki, hepatotoksyczność, klindamycyna, pęcherzyk żółciowy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, stan zapalny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, wylew podskórny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alfuzostad 10 mg 10 mg
Przedkliniczna ocena chlorowodorku alfuzosyny, substancji czynnej leku Alfuzostad 10 mg, obejmowała kompleksowe badania farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. Badania te nie wykazały istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Testy genotoksyczności, zarówno in vitro, jak i in vivo, potwierdziły brak mutagennego potencjału, a długoterminowe badania na gryzoniach nie wykazały zwiększonego ryzyka kancerogenności. Ponadto, analiza wpływu na reprodukcję nie ujawniła toksyczności ani teratogenności, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania substancji w kontekście płodności i rozwoju potomstwa.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, chlorowodorek alfuzosyny, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, farmakologia bezpieczeństwa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, zagrożenie toksykologiczne, zmiana przedrakowa - Leksykon substancji czynnych
Arnika – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Arnika (Arnica montana L. i Arnica chamissonis Less.) jest składnikiem kilku preparatów leczniczych, takich jak Arnithei, Nalewka z koszyczka arniki oraz Dentosept. Dostępne dane przedkliniczne wskazują na brak mutagenności w teście Amesa dla preparatów zawierających arnikę, co sugeruje brak potencjału genotoksycznego. Niemniej jednak, brak jest badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej oraz potencjału rakotwórczego zarówno dla arniki, jak i preparatu Dentosept. Dokumentacja Nalewki z koszyczka arniki nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, co ogranicza pełną ocenę ryzyka.
arnika, beta-azaron, Dyrektywa 2001/83/EC, działanie mutagenne, nalewka z arniki, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy roślinny, stężenie w osoczu, test Amesa, test mutagenności, toksyczność reprodukcyjna, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atorvasterol 20 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atorvasterol, nie wykazuje potencjału mutagennego ani klastogennego, co potwierdzono w czterech testach in vitro oraz jednym badaniu in vivo. W badaniach karcynogennych na szczurach nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast u myszy zaobserwowano efekty karcynogenne przy bardzo wysokich dawkach, odpowiadających AUC 0-24h 6-11 razy wyższym niż u ludzi stosujących najwyższą zalecaną dawkę terapeutyczną. W tych warunkach u samców myszy pojawiły się gruczolaki wątrobowo-komórkowe, a u samic raki wątrobowo-komórkowe.
atorwastatyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, dysfagia, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, gruczolak wątrobowo-komórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowo-komórkowy, substancja czynna, toksyczność płodowa, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palexia retard 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej Palexia retard, wykazały brak potencjału genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych) oraz in vivo, nawet przy dawkach sięgających maksymalnej dawki tolerowanej. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania rakotwórczego. W zakresie wpływu na rozrodczość, tapentadol nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy wysokich dawkach zaobserwowano zmniejszenie przeżywalności płodów w macicy, bez jednoznacznego ustalenia mechanizmu. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików, choć dawki przekraczające zakres terapeutyczny indukowały opóźnienie rozwoju i embriotoksyczność, głównie poprzez aktywację receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomowa in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja w osoczu, LOAEL, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, opóźnienie rozwojowe, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał genotoksyczny, przeżywalność w macicy, receptor opioidowy μ, tapentadol, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zyx 5 mg
Ocena bezpieczeństwa lewocetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej preparatu Zyx, opiera się na szerokim spektrum badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa potwierdziły brak klinicznie istotnych działań niepożądanych na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy oraz oddechowy. Długoterminowe badania toksyczności po wielokrotnym podaniu nie wykazały efektów kumulacyjnych ani innych negatywnych konsekwencji zdrowotnych przy stosowaniu dawkach terapeutycznych. Ponadto, testy genotoksyczności nie wskazały na mutagenne lub genotoksyczne właściwości leku, co eliminuje ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego.
aberracja chromosomowa, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania genotoksyczności, badania toksyczności, dawka terapeutyczna, efekt kumulacyjny, farmakoterapia, lewocetyryzyna dichlorowodorek, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, substancja czynna, toksyczny wpływ, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Chlorek dekwaliniowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek dekwaliniowy, substancja czynna Fluomizin w dawce 10 mg w formie tabletek dopochwowych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Minimalne ogólnoustrojowe wchłanianie po podaniu dopochwowym znacząco ogranicza ryzyko działań niepożądanych systemowych. Badania mutagenności in vivo i in vitro nie wykazały potencjału genotoksycznego, co potwierdza brak ryzyka mutacji. Ponadto, testy tolerancji miejscowej na królikach wykazały brak istotnego działania drażniącego, co wskazuje na dobrą lokalną tolerancję preparatu.
badanie przedkliniczne, chlorek dekwaliniowy, działanie drażniące, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, in vitro, in vivo, narażenie na substancję, podanie dopochwowe, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, tabletka dopochwowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wchłanianie ogólnoustrojowe, wpływ na płodność, wpływ toksyczny - Leksykon substancji czynnych
Benzoesan sodu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Benzoesan sodu (E211) jest powszechnie stosowanym środkiem konserwującym w preparatach farmaceutycznych, m.in. w produktach Tussipect (16,7 mg/tabletka drażowana) oraz Zinnat w dawkach 125 mg (0,00152 mg/tabletka powlekana), 250 mg (0,00203 mg/tabletka) i 500 mg (0,00506 mg/tabletka). Dane przedkliniczne nie wykazały istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu benzoesanu sodu zgodnie z zaleceniami dawkowania. Badania wielokrotnego podawania nie ujawniły efektów toksycznych, a testy genotoksyczności nie wskazały na mutagenność czy genotoksyczność. Brak jest również dowodów na potencjał rakotwórczy, mimo że nie przeprowadzono dedykowanych badań karcinogenności wyłącznie dla benzoesanu sodu.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie karcinogenności, benzoesan sodu, cefalosporyna, cefuroksym, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotoksyczność, mutagenność, postać farmaceutyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, składnik pomocniczy, środek konserwujący, tabletka drażowana, tabletka powlekana, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Advantan 1 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metyloprednizolonu aceponianu (MPA), substancji czynnej w preparacie Advantan (1 mg/g), potwierdziły typowy dla glikokortykosteroidów profil działania i tolerancji. Wielokrotne podanie podskórne i miejscowe nie wykazało działań niepożądanych wykraczających poza znane efekty kortykosteroidów, nawet przy aplikacji na duże powierzchnie skóry lub pod okluzją. Badania toksyczności rozwojowej ujawniły działanie letalne i teratogenne charakterystyczne dla tej grupy leków, co wymaga ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego potencjału MPA, potwierdzając bezpieczeństwo genetyczne leku.
aplikacja na skórę, działanie letalne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja immunosupresyjna, genotoksyczność, glikokortykoid, kortykosteroid, metyloprednizolonu aceponian, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, okluzja, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał uczulający, preparat Advantan, profil bezpieczeństwa leku, toksyczność, tolerancja miejscowa, tolerancja systemowa, tumorogenność, właściwość uczulająca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Grindeks 2,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące lenalidomidu wykazały wyraźne działanie teratogenne u naczelnych i królików, przy dawkach od 0,5 do 4 mg/kg/dobę u małp oraz 3-20 mg/kg/dobę u królików. U potomstwa samic małp obserwowano liczne wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu, deformacje kończyn (w tym oligodaktylia i polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych. U królików stwierdzono brak płata środkowego płuc przy dawkach 10 i 20 mg/kg/dobę oraz przemieszczenie nerek przy dawce 20 mg/kg/dobę. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów (dawki 75, 150, 300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, a NOAEL ustalono poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotności ekspozycji u ludzi na podstawie AUC. U małp podawanie dawek 4 i 6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni skutkowało śmiertelnością i istotną toksycznością hematologiczną oraz zapaleniem przewodu pokarmowego, natomiast dawki 1 i 2 mg/kg/dobę przez rok wywoływały odwracalne zmiany w szpiku kostnym i atrofie grasicy, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiada ekspozycji terapeutycznej u ludzi.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, AUC, działanie immunomodulujące, działanie mutagenne, działanie przeciwnowotworowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórkowość szpiku kostnego, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, minimalna dawka letalna, NOAEL, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, polidaktylia, potencjał genotoksyczny, przepona wadliwie rozwinięta, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, test mutacji bakteryjnych, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada wrodzona kończyny, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa, zmniejszenie liczby krwinek białych, zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, zmniejszenie liczby płytek krwi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Floxal 3 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ofloksacyny w postaci maści do oczu (Floxal, 3 mg/g) wykazały brak potencjału genotoksycznego, mutagennego oraz teratogennego. Testy in vitro i in vivo nie potwierdziły zdolności substancji czynnej do wywoływania mutacji genowych, aberracji chromosomalnych ani wad rozwojowych u płodów. Ponadto, nie stwierdzono wpływu ofloksacyny na funkcje rozrodcze ani na rozwój pourodzeniowy potomstwa. Brak jest również dowodów na indukcję zaćmy lub zaburzenia przezierności soczewki oka w dostępnych danych przedklinicznych.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcje rozrodcze, maść do oczu, mutacja genowa, ofloksacyna, podanie ogólnoustrojowe, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, przezierność soczewki, rozwój płodowy, tkanka chrzęstna, zaćma, zmiany degeneracyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alepton 160 mg
Przedkliniczne badania kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej preparatu Alepton 160 mg, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono istotnych działań toksycznych poza potencjalnym uszkodzeniem nerek, co wskazuje na selektywność działania nefrotoksycznego. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej zaobserwowano działanie fetotoksyczne i teratogenne jedynie przy dawkach co najmniej siedmiokrotnie przekraczających maksymalne dawki kliniczne stosowane w terapii sercowo-naczyniowej. Dawkowanie Alepton 160 mg jest znacznie niższe niż dawki toksyczne w badaniach przedklinicznych, co zapewnia dodatkowy margines bezpieczeństwa, zwłaszcza w długoterminowej terapii.
badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie fetotoksyczne i teratogenne, działanie mutagenne, działanie toksyczne, funkcja nerek, kwas acetylosalicylowy, margines bezpieczeństwa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, salicylan, schorzenie sercowo-naczyniowe, toksyczność dla matki, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, wskazanie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ivipril 5 mg
Przedkliniczne badania ramiprylu, substancji czynnej Iviprilu, wykazały niski potencjał toksyczny przy jednorazowym podaniu doustnym u szczurów i psów. W badaniach przewlekłych na szczurach, psach i małpach zaobserwowano zaburzenia równowagi elektrolitowej oraz zmiany hematologiczne typowe dla inhibitorów ACE. Znaczące powiększenie aparatu przykłębuszkowego stwierdzono u psów i małp przy dawce 250 mg/kg/dobę, co odzwierciedla farmakodynamiczną aktywność leku. Dawki dobrze tolerowane, niepowodujące szkodliwych efektów, wynosiły odpowiednio: 2,0 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8 mg/kg/dobę u małp. Badania reprodukcyjne na szczurach, królikach i małpach nie wykazały działania teratogennego ani upośledzenia płodności, jednak przy dawkach ≥50 mg/kg/dobę u szczurów stwierdzono nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa (poszerzenie miedniczek nerkowych).
aparat przykłębuszkowy, dawka terapeutyczna, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, morfologia krwi, poszerzenie miedniczki nerkowej, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, przeciwwskazanie do stosowania, ramipryl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie DNA, uszkodzenie nerek, właściwość mutagenna, właściwość teratogenna, wpływ na reprodukcję, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon substancji czynnych
Aminofluorek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące aminofluorków (Olaflur, Dectaflur) oraz fluorku sodu, stosowanych m.in. w żelu Elmex, nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania toksyczności dawek wielokrotnych oraz długoterminowej ekspozycji potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa tych związków, bez obserwacji działań niepożądanych, teratogennych, embriotoksycznych czy wpływu na płodność. Analizy genotoksyczności wskazują na niskie prawdopodobieństwo klinicznie istotnych efektów, co potwierdza brak obserwacji nowotworów u zwierząt poddanych przewlekłej ekspozycji. Ponadto, badania karcynogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów związanych z aminofluorkami, co przemawia za ich bezpieczeństwem w kontekście długotrwałego stosowania. Głównym potencjalnym zagrożeniem związanym z przewlekłą ekspozycją na fluorki jest rozwój fluorozy, jednak ryzyko to jest minimalne przy prawidłowym stosowaniu preparatów zawierających aminofluorki, takich jak żel Elmex. Dawki fluorku wywołujące fluorozy zębów oraz zwiększające ryzyko złamań kości są znacznie wyższe niż ekspozycja wynikająca z zalecanego dawkowania. Warto podkreślić, że fluoroza zębów nie występuje u osób powyżej 8. roku życia, co ma istotne znaczenie kliniczne. Podsumowując, kompleksowa ocena danych przedklinicznych potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa aminofluorków, bez istotnego ryzyka genotoksyczności, karcynogenności czy toksycznego wpływu na rozwój i rozrodczość, przy jednoczesnym minimalnym ryzyku fluorozy przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
aminofluorek, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, dectaflur, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fluorek sodu, fluoroza, fluoroza zębów, genotoksyczność, karcinogeneza, olaflur, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, toksyczność dawek wielokrotnych, wpływ na rozrodczość, żel Elmex - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salviasept –
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Salviasept wykazały zróżnicowany profil genotoksyczności i mutagenności jego składników aktywnych. Eugenol, główny składnik olejku goździkowego, posiada niejednoznaczne wyniki badań genotoksyczności i rakotwórczości, przy braku danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności. Olejek miętowy, oceniany w teście Amesa i na komórkach chłoniaka myszy, nie wykazał mutagenności, mimo że mentol, jego kluczowy składnik, ma silniejszy potencjał genotoksyczny. Olejek tymiankowy nie wykazał działania mutagennego w testach Amesa i Bacillus subtilis rec, jednak brak jest danych o toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności. Wodny wyciąg z kopru włoskiego był negatywny w teście Amesa, choć anetol wykazuje słabe działanie mutagenne, a estragol obecny w niskim stężeniu nie stanowi istotnego ryzyka.
anetol, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, chemotyp szałwii, cineol, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie neurotoksyczne, estragol, eugenol, mentol, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek miętowy, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil genotoksyczności, Salmonella typhimurium, test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy, toksyczność reprodukcyjna, tujon, uszkodzenie DNA, właściwość genotoksyczna, właściwość mutagenna, wyciąg z kopru włoskiego, wyciąg z rumianku, ziele krwawnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adin 60 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa desmopresyny, substancji czynnej produktu ADIN dostępnego w dawkach 60, 120 i 240 µg w postaci liofilizatu doustnego, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa. Testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Wielokrotne podawanie desmopresyny nie powodowało istotnych zmian patologicznych w narządach, ani nie wpływało negatywnie na parametry biochemiczne i hematologiczne. Ponadto, badania genotoksyczności nie wykazały mutagennego ani genotoksycznego działania substancji, co potwierdza jej bezpieczeństwo na poziomie molekularnym.
aberracja chromosomowa, analog wazopresyny, desmopresyna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hormon peptydowy, hormon przeciwdiuretyczny, liofilizat doustny, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny i płodowy, rozwój prenatalny i postnatalny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Siofor 1000 1000 mg
Przedkliniczne badania chlorowodorku metforminy, substancji czynnej preparatu Siofor 1000, wykazały brak istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu dawkach terapeutycznych. Analizy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie metforminy zwierzętom laboratoryjnym nie spowodowało efektów toksycznych, a długoterminowe badania potwierdziły bezpieczeństwo stosowania leku w terapii cukrzycy typu 2. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa długotrwałej terapii.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, bezpieczeństwo farmakologiczne, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solacutan 30 mg/g
Przedkliniczne badania diklofenaku sodowego, substancji czynnej leku Solacutan, wykazały, że po podaniu doustnym działania niepożądane koncentrują się głównie w obrębie przewodu pokarmowego, co jest zgodne z profilem NLPZ. W badaniach na zwierzętach stwierdzono wpływ na funkcje rozrodcze, w tym hamowanie owulacji u królików oraz utrudnienie implantacji i wczesnego rozwoju zarodkowego u szczurów, co sugeruje potencjalne ryzyko dla płodności. Ekspozycja na dawki toksyczne dla matki powodowała obumarcie płodu i opóźnienie rozwoju, jednak diklofenak nie wykazywał działania teratogennego. Ponadto, lek wydłużał czas trwania ciąży i porodu, co ma znaczenie kliniczne w kontekście stosowania u kobiet ciężarnych.
alkohol benzylowy, diklofenak sodowy, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na dawkę, ekspozycja ogólnoustrojowa, implantacja zarodka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obumarcie płodu, owulacja, podanie ogólnoustrojowe, potencjał genotoksyczny, przewód pokarmowy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, substancja czynna, toksyczność matczyna, toksyczność ogólna, zagrożenie rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Krka 70 mg
Dazatynib przeszedł szeroką ocenę bezpieczeństwa przedklinicznego obejmującą badania in vitro i in vivo na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki, małpy). Główne działania toksyczne dotyczyły przewodu pokarmowego (jelitowa toksyczność u szczurów i małp), układu krwiotwórczego (minimalne do lekkiego zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych i zmiany w szpiku) oraz układu limfatycznego (redukcja liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych u szczurów). Zmiany te były odwracalne po przerwaniu leczenia. Długoterminowo u małp obserwowano śródmiąższową mineralizację nerek. Dazatynib wykazywał działanie przeciwpłytkowe (hamowanie agregacji płytek in vitro, wydłużenie czasu krwawienia in vivo u szczurów), jednak bez samoistnych krwotoków. W badaniach kardiologicznych wykazano potencjał wydłużania odstępu QT in vitro, lecz nie potwierdzono tego efektu in vivo u małp. Ocena genotoksyczności wskazała na brak mutagenności w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo, natomiast wykazano efekt klastogenny in vitro na komórkach CHO. Badania reprodukcyjne ujawniły brak wpływu na płodność szczurów, ale dawki zbliżone do klinicznych indukowały obumieranie płodów i zmiany w kośćcu płodów u szczurów i królików, co wskazuje na selektywną toksyczność w okresie organogenezy.
agregacja płytek krwi, brodawczak macicy, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwpłytkowe, efekt klastogenny, gruczolak prostaty, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, narząd limfoidalny, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał genotoksyczny, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, selektywna toksyczność, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność jelitowa, toksyczność w ciąży, węzeł chłonny, włókna Purkinjego, zmiany hematologiczne