Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania diklofenaku sodowego, substancji czynnej leku Solacutan, dostarczyły istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tego związku. Badania te obejmowały ocenę toksyczności ogólnej, wpływu na układ rozrodczy, potencjalnego działania teratogennego oraz genotoksycznego i rakotwórczego. ¹

Toksyczność ogólna

Opublikowane badania na modelach zwierzęcych wykazały, że po podaniu doustnym diklofenaku sodowego, działania niepożądane lokalizują się głównie w obrębie przewodu pokarmowego. Jest to zgodne z profilem bezpieczeństwa obserwowanym w praktyce klinicznej dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). ²

Wpływ na płodność i funkcje rozrodcze

W badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano istotny wpływ diklofenaku na funkcje rozrodcze. Wykazano, że diklofenak hamował proces owulacji u królików oraz utrudniał implantację i wczesny rozwój zarodkowy u szczurów. Obserwacje te sugerują potencjalne ryzyko wpływu leku na płodność zarówno u samic jak i samców. ³

Toksyczność rozwojowa i teratogenność

Potencjalne działanie toksyczne diklofenaku na rozwój zarodka i płodu zostało kompleksowo ocenione w badaniach trzech gatunków zwierząt laboratoryjnych: szczurów, myszy i królików. Wyniki tych badań wykazały, że obumarcie płodu i opóźnienie rozwoju występowało po ekspozycji na dawki, które wykazywały toksyczność dla organizmu matki. Istotne jest jednak, że na podstawie dostępnych danych nie uznaje się diklofenaku za związek teratogenny. ⁴

Wpływ na przebieg ciąży i porodu

W badaniach przedklinicznych zaobserwowano, że diklofenak wydłuża czas trwania ciąży oraz przedłuża poród u badanych zwierząt. Jest to istotna informacja w kontekście bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży. ⁵

Wpływ na rozwój pourodzeniowy

W zakresie wpływu na rozwój pourodzeniowy stwierdzono, że dawki diklofenaku mniejsze od tych uznawanych za toksyczne dla organizmu matki nie wykazywały negatywnego wpływu na rozwój potomstwa po urodzeniu. Obserwacja ta wskazuje na istnienie możliwego okna terapeutycznego, przy którym nie występuje bezpośredni wpływ na rozwój potomstwa. ⁶

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Kompleksowe badania potencjału genotoksycznego i rakotwórczego diklofenaku wykazały, że ryzyko wystąpienia działania mutagennego lub kancerogennego jest niewielkie. Wyniki szeroko zakrojonych badań w tym zakresie wskazują, że jest mało prawdopodobne, aby diklofenak powodował znaczące zagrożenie rakotwórcze dla człowieka przy stosowaniu klinicznym. ⁷

Bezpieczeństwo stosowania miejscowego

Należy zaznaczyć, że większość wspomnianych badań przedklinicznych dotyczyła podania ogólnoustrojowego diklofenaku, podczas gdy Solacutan stosowany jest miejscowo w postaci żelu o stężeniu 30 mg/g. Przy stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacząco mniejsza niż przy podaniu doustnym, co prawdopodobnie zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych opisanych w badaniach na modelach zwierzęcych. Należy jednak pamiętać, że lek zawiera 15 mg alkoholu benzylowego na gram żelu, co stanowi substancję pomocniczą o znanym działaniu. ⁸