reakcja typu natychmiastowego

Reakcja typu natychmiastowego (reakcja nadwrażliwości typu I, reakcja anafilaktyczna) to odpowiedź immunologiczna organizmu pojawiająca się w ciągu kilku minut od kontaktu z alergenem. Podstawą mechanizmu tej reakcji jest produkcja przeciwciał IgE, które wiążą się z receptorami na powierzchni komórek tucznych i bazofilów.

Po ponownym kontakcie z alergenem dochodzi do degranulacji komórek tucznych i uwolnienia mediatorów zapalnych, takich jak histamina, leukotrieny, prostaglandyny i cytokiny. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń krwionośnych, zwiększenia przepuszczalności naczyń, skurczu mięśni gładkich i nacieku komórek zapalnych.

Kliniczne objawy reakcji natychmiastowej mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów miejscowych (pokrzywka, obrzęk) po ciężkie ogólnoustrojowe, zagrażające życiu (wstrząs anafilaktyczny). Najczęstsze alergeny wywołujące ten typ reakcji to pokarmy, jady owadów, leki (szczególnie antybiotyki β-laktamowe) oraz lateks.

Diagnostyka obejmuje wywiad, testy skórne, oznaczanie swoistych IgE oraz testy prowokacyjne. Leczenie ostrej reakcji polega na podaniu adrenaliny (w przypadku anafilaksji), leków przeciwhistaminowych i glikokortykosteroidów. W profilaktyce stosuje się unikanie alergenów oraz immunoterapię swoistą.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl