impakcja pokarmowa

Impakcja pokarmowa to termin medyczny określający niedrożność przewodu pokarmowego spowodowaną nagromadzeniem mas pokarmowych, najczęściej nieprzetrawionych resztek pokarmowych, które blokują pasaż treści pokarmowej w jelitach. Najczęstszą lokalizacją impakcji jest esica i odbytnica, rzadziej występuje w jelicie cienkim czy przełyku.

W patofizjologii impakcji pokarmowej kluczową rolę odgrywa przewlekłe zaparcie, odwodnienie, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego oraz dieta ubogobłonnikowa. Czynnikami ryzyka są również podeszły wiek, unieruchomienie, choroby neurologiczne (choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane), zaburzenia psychiczne, stosowanie leków przeciwbólowych (zwłaszcza opioidów) oraz preparatów spowalniających perystaltykę.

Objawy impakcji pokarmowej obejmują brak wypróżnień, ból brzucha, wzdęcia, nudności, wymioty, biegunkę paradoksalną (przepływanie płynnej treści pokarmowej wokół zatoru), a w skrajnych przypadkach objawy niedrożności przewodu pokarmowego. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym (w tym badaniu per rectum), badaniach obrazowych (RTG przeglądowe jamy brzusznej, CT) oraz endoskopii.

Leczenie impakcji pokarmowej zależy od jej lokalizacji i nasilenia. W przypadkach dystalnych stosuje się ręczne usunięcie mas kałowych, wlewy doodbytnicze, czopki oraz doustne środki przeczyszczające (np. makrogole). W ciężkich przypadkach konieczna może być interwencja endoskopowa lub chirurgiczna. Profilaktyka obejmuje odpowiednie nawodnienie, dietę bogatobłonnikową, aktywność fizyczną oraz leczenie chorób podstawowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl