zatwardzenie

Zatwardzenie, medycznie określane jako zaparcie (constipatio), to stan charakteryzujący się trudnościami w oddawaniu stolca lub zbyt rzadkim jego oddawaniem. Klinicznie definiuje się je jako oddawanie stolca rzadziej niż trzy razy w tygodniu, któremu często towarzyszy zwiększony wysiłek podczas defekacji, uczucie niepełnego wypróżnienia lub twardy stolec.

Etiologia zatwardzeń jest wieloczynnikowa i obejmuje nieprawidłową dietę (ubogą w błonnik, z niewystarczającą ilością płynów), siedzący tryb życia, zaburzenia neurologiczne, choroby metaboliczne (np. niedoczynność tarczycy), choroby jelita grubego, przyjmowanie niektórych leków (m.in. opioidów, leków przeciwdepresyjnych, preparatów żelaza), a także czynniki psychogenne.

Diagnostyka zatwardzeń obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne, a w przypadkach przewlekłych lub alarmujących – badania obrazowe (kolonoskopia, defekografia) oraz testy czynnościowe przewodu pokarmowego. Leczenie powinno być ukierunkowane na przyczynę i obejmuje modyfikację diety, zwiększenie aktywności fizycznej, stosowanie środków przeczyszczających oraz leczenie chorób podstawowych.

Przewlekłe zatwardzenia mogą prowadzić do powikłań takich jak żylaki odbytu, szczeliny odbytu, zaleganie mas kałowych czy nawet niedrożność jelit, dlatego wymagają właściwego rozpoznania i leczenia, szczególnie u pacjentów pediatrycznych i geriatrycznych, gdzie występują najczęściej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl