supresja czynności gonadalnej
Supresja czynności gonadalnej to proces, w którym dochodzi do zahamowania aktywności jajników u kobiet lub jąder u mężczyzn. Jest to stan fizjologiczny lub wywołany farmakologicznie, prowadzący do obniżenia produkcji hormonów płciowych, takich jak estrogeny, progesteron u kobiet oraz testosteron u mężczyzn.
W praktyce klinicznej supresja czynności gonadalnej może być wywoływana celowo za pomocą analogów GnRH, antagonistów GnRH, progestagenów lub estrogenów. Znajduje zastosowanie w leczeniu endometriozy, mięśniaków macicy, raka prostaty hormonozależnego, w procedurach wspomaganego rozrodu oraz w terapii przedwczesnego dojrzewania płciowego.
Efektem supresji gonadalnej jest obniżenie stężenia hormonów płciowych we krwi, co prowadzi do zahamowania czynności narządów zależnych od tych hormonów. U kobiet obserwuje się brak miesiączki, zaniku endometrium, zmniejszenie objętości jajników, a u mężczyzn – obniżenie libido, zmniejszenie masy mięśniowej oraz objętości jąder.
Długotrwała supresja gonadalnej może prowadzić do konsekwencji zdrowotnych takich jak utrata masy kostnej, zwiększone ryzyko osteoporozy, objawy menopauzalne u kobiet (uderzenia gorąca, zaburzenia snu), oraz zmiany w profilu lipidowym. Dlatego terapia supresyjna powinna być stosowana pod ścisłą kontrolą lekarską z odpowiednim monitorowaniem potencjalnych skutków ubocznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diphereline SR 22,5 mg 22,5 mg
Badania przedkliniczne tryptoreliny, substancji czynnej leku Diphereline SR 22,5 mg, wykazały niską toksyczność wobec narządów poza układem rozrodczym. Działania niepożądane były głównie związane z farmakologicznym efektem supresji czynności gonadalnej, co potwierdzono makroskopowymi i mikroskopowymi zmianami w narządach rozrodczych samców szczurów, psów i małp, które były częściowo odwracalne po zaprzestaniu terapii. W badaniach toksyczności rozwojowej u ciężarnych szczurów podanie tryptoreliny w dawce 10 µg/kg między 6. a 15. dniem ciąży nie wykazało embriotoksyczności ani teratogenności, natomiast dawka 100 µg/kg indukowała toksyczność matczyną i zwiększoną liczbę resorpcji płodów.
agonista GnRH, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, Diphereline, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, gonadoliberyna, guz przysadki, narząd rozrodczy, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, resorpcja płodu, supresja czynności gonadalnej, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, tryptorelina - Leksykon substancji czynnych
Tryptorelina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tryptorelina, syntetyczny agonista GnRH, wykazuje bardzo niską toksyczność ostrą, z LD50 po dootrzewnowym podaniu u szczurów wynoszącą 90-100 mg/kg, a u myszy 160-200 mg/kg, co jest znacznie wyższe niż dawka terapeutyczna u ludzi (0,00125 mg/kg/dobę). Po podaniu podskórnym LD50 była niemierzalna nawet przy dawkach 150 000-krotnie (szczury) i 250 000-krotnie (myszy) wyższych niż terapeutyczne. Badania przewlekłej toksyczności wykazały zmiany głównie w układzie rozrodczym, takie jak zatrzymanie spermatogenezy, zanik jąder i przerost tkanki śródmiąższowej u małp po dawkach 2-200 μg przez 6 miesięcy, które częściowo ustępowały po odstawieniu leku. Tryptorelina nie wykazuje działania mutagennego ani onkogennego in vitro i in vivo, choć u szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość łagodnych guzów przysadki po długotrwałym podawaniu, co jest typowe dla agonistów GnRH i nie ma znanego znaczenia klinicznego u ludzi.
agonista gonadoliberyny, analog LHRH, badanie farmakokinetyczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz przysadki mózgowej, łagodny guz przysadki, LD50, opóźnienie rozwoju zarodkowo-płodowego, potencjał mutagenny i onkogenny, przedłużone uwalnianie, przerost tkanki śródmiąższowej, supresja czynności gonadalnej, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność zarodkowo-płodowa, tolerancja miejscowa, tryptorelina, układ endokrynny, wpływ na rozrodczość, zanik jąder, zatrzymanie spermatogenezy