droga śródkostna
Droga śródkostna to metoda dostępu naczyniowego polegająca na wprowadzeniu igły do jamy szpikowej kości. Jest to alternatywny sposób podawania leków, płynów i preparatów krwiopochodnych w sytuacjach, gdy dostęp dożylny jest niemożliwy lub trudny do uzyskania.
Najczęstszymi miejscami dostępu śródkostnego są: bliższy odcinek kości piszczelowej, bliższy odcinek kości ramiennej, kość mostka oraz grzebień kości biodrowej. Technika ta jest szczególnie cenna w stanach nagłych, takich jak zatrzymanie krążenia, wstrząs, urazy wielonarządowe czy oparzenia, gdy tradycyjny dostęp dożylny jest utrudniony.
Współczesne zestawy do dostępu śródkostnego obejmują urządzenia mechaniczne (np. BIG – Bone Injection Gun), półautomatyczne (np. EZ-IO) oraz manualne igły Jamshidiego. Zgodnie z wytycznymi resuscytacji, dostęp śródkostny powinien być rozważany już po 60-90 sekundach nieudanych prób uzyskania dostępu dożylnego u pacjentów w stanie krytycznym.
Przeciwwskazania do dostępu śródkostnego obejmują złamania lub wcześniejsze próby wkłucia w tej samej kości, zaawansowaną osteoporozę, zakażenie w miejscu wkłucia oraz zaburzenia naczyniowe kończyny. Do najczęstszych powikłań należą: zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zapalenie szpiku, zapalenie tkanki podskórnej oraz zator tłuszczowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Adrenalina Aguettant 1 mg/10 ml
Adrenalina Aguettant w stężeniu 1 mg/10 ml (1:10 000) zawiera 0,1 mg adrenaliny w 1 ml roztworu i jest przeznaczona do stosowania wyłącznie przez doświadczony personel medyczny. W resuscytacji krążeniowo-oddechowej u dorosłych zaleca się podanie 10 ml (1 mg) dożylnie lub śródkostnie co 3-5 minut do uzyskania powrotu spontanicznego krążenia (ROSC). W przypadku braku dostępu do tych dróg podania dopuszcza się podanie dotchawicze dawką 20-25 ml (2-2,5 mg) jako ostateczność. U pacjentów po zabiegach kardiochirurgicznych dawka dożylna powinna być ostrożnie dostosowana w zakresie 0,5-1 ml (50-100 μg). W leczeniu ostrej reakcji anafilaktycznej u dorosłych stosuje się dożylne bolusy 0,5 ml (0,05 mg), z możliwością modyfikacji dawki w zależności od odpowiedzi klinicznej. Preparat nie jest zalecany do podania domięśniowego w tej postaci; do tego celu należy użyć roztworu 1 mg/ml (1:1000).
adrenalina, ampułko-strzykawka, bolus dożylny, droga śródkostna, nagłe zatrzymanie krążenia, obkurczenie naczyń krwionośnych, osmolarność, podanie domięśniowe, podanie dotchawicze, podanie dożylne, powrót spontanicznego krążenia, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, roztwór do wstrzykiwań, stężenie leku, winian adrenaliny, zabieg kardiochirurgiczny - Leksykon substancji czynnych
Adrenalina – Dawkowanie i sposób podawania
Adrenalina wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do wskazań klinicznych, wieku i masy ciała pacjenta. W resuscytacji krążeniowo-oddechowej u dorosłych stosuje się 1 mg (10 ml roztworu 1:10 000) dożylnie lub śródkostnie co 3-5 minut, z możliwością podania dotchawicznego 2-2,5 mg jako ostateczności. U dzieci dawka dożylna to 10 µg/kg mc. (maks. 1 mg), a dotchawiczna 100 µg/kg mc. (maks. 2,5 mg). W anafilaksji preferowane jest podanie domięśniowe adrenaliny 0,3-0,5 mg (roztwór 1:1000) u dorosłych, z możliwością powtórzenia co 10-15 minut, a u dzieci dawki zależne od wieku: od 0,01 mg/kg mc. do 0,5 mg. Autoinjektory EpiPen Jr. (150 µg) i Senior (300 µg) oraz Jext stosuje się odpowiednio dla masy ciała 15-30 kg i powyżej 30 kg, z zaleceniem posiadania dwóch dawek. W napadzie astmy oskrzelowej dawki wynoszą 0,3 mg u dorosłych i 10 µg/kg mc. u dzieci, podawane podskórnie lub domięśniowo. W ciężkiej bradykardii i wstrząsie kardiogennym adrenalina podawana jest we wlewie dożylnym w dawkach 2-10 µg/min u dorosłych i 0,05-1,0 µg/kg mc./min u dzieci.
ampułko-strzykawka, astma oskrzelowa, ciężka bradykardia, droga dożylna, droga śródkostna, hemostaza, inhibitor acetylocholinoesterazy, napad astmy oskrzelowej, niedobór cholinesterazy osoczowej, podanie domięśniowe, podanie dotchawicze, podanie śródkostne, pozycja bezpieczna, przedawkowanie adrenaliny, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, spontaniczne krążenie, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zatrzymanie krążenia, znieczulenie miejscowe, znieczulenie stomatologiczne