parametry gospodarki żelazowej

Parametry gospodarki żelazowej to zespół badań laboratoryjnych, które umożliwiają ocenę stanu metabolizmu żelaza w organizmie. Podstawowe parametry obejmują stężenie żelaza w surowicy, całkowitą zdolność wiązania żelaza (TIBC), wysycenie transferyny żelazem oraz stężenie ferrytyny w surowicy.

Stężenie żelaza w surowicy odzwierciedla ilość żelaza związanego z transferyną, jednak podlega znacznym wahaniom dobowym i jest podatne na wpływ czynników zewnętrznych. TIBC określa maksymalną ilość żelaza, jaką transferyna może związać, natomiast wysycenie transferyny żelazem (wyliczane jako stosunek stężenia żelaza do TIBC) informuje o procentowym wykorzystaniu tej zdolności.

Ferrytyna jest białkiem magazynującym żelazo, a jej stężenie w surowicy dobrze koreluje z całkowitymi zapasami żelaza w organizmie. Obniżone stężenie ferrytyny jest czułym wskaźnikiem niedoboru żelaza, podczas gdy podwyższone wartości mogą wskazywać na przeładowanie organizmu żelazem lub stany zapalne (ferrytyna jest białkiem ostrej fazy).

W diagnostyce rozszerzonej gospodarki żelazowej oznacza się również rozpuszczalny receptor transferyny (sTfR), który wzrasta przy niedoborze żelaza, a także hepcydynę – hormon peptydowy regulujący wchłanianie żelaza w jelitach i jego uwalnianie z makrofagów. Nowoczesnym parametrem jest również zawartość hemoglobiny w retikulocytach (CHr lub Ret-He), która szybko reaguje na zmiany w dostępności żelaza do erytropoezy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl