choroba węzła zatokowo-przedsionkowego
Choroba węzła zatokowo-przedsionkowego (zespół chorego węzła zatokowego, sick sinus syndrome) to zaburzenie funkcji węzła zatokowego, który jest naturalnym rozrusznikiem serca. Schorzenie charakteryzuje się nieadekwatną automatyzmem węzła zatokowego, co objawia się bradykardią zatokową, blokami zatokowo-przedsionkowymi, zahamowaniami zatokowym lub naprzemiennie występującą bradykardią i tachykardią (zespół tachy-brady).
Etiologia schorzenia obejmuje zmiany zwyrodnieniowe związane z wiekiem, chorobę niedokrwienną serca, kardiomiopatię, zapalenie mięśnia sercowego, choroby naciekowe, zaburzenia elektrolitowe oraz działania niepożądane leków. Diagnostyka opiera się na badaniu EKG, 24-godzinnym monitorowaniu holterowskim, próbie wysiłkowej oraz badaniach elektrofizjologicznych serca.
Objawy kliniczne zależą od stopnia bradykardii i mogą obejmować zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie, duszność czy niewydolność serca. Leczenie obejmuje odstawienie leków mogących nasilać bradykardię, a w przypadkach objawowych wskazana jest implantacja stałego rozrusznika serca. W zespole tachy-brady często konieczne jest również włączenie leków antyarytmicznych do kontroli epizodów tachyarytmii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adenosine Kabi
Adenozyna, stosowana w leczeniu częstoskurczu nadkomorowego, wymaga podawania wyłącznie w warunkach szpitalnych z ciągłym monitorowaniem EKG oraz dostępem do resuscytacji krążeniowo-oddechowej ze względu na ryzyko przemijających, a także zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istotnymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi, takimi jak zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, niewyrównana hipowolemia, zwężenia zastawek serca, przecieki lewo-prawe, zapalenie osierdzia, dysfunkcja układu autonomicznego, zwężenie tętnic szyjnych z niewydolnością naczyniowo-mózgową oraz u osób po niedawnym zawale mięśnia sercowego czy z zaburzeniami przewodzenia (np. blok przedsionkowo-komorowy I stopnia). Adenozyna może wywołać znaczne niedociśnienie tętnicze, które może pogorszyć perfuzję mięśnia sercowego i hemodynamikę, a także ciężką bradykardię, szczególnie u pacjentów po transplantacji serca lub z utajoną chorobą węzła zatokowo-przedsionkowego. W takich przypadkach konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku. Dawkowanie adenozyny nie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdyż jej metabolizm nie zachodzi w tych narządach.
astma, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorek sodu, choroba obturacyjna dróg oddechowych, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, dipirydamol, dławica piersiowa, dysfunkcja układu autonomicznego, hipowolemia, migotanie przedsionków, monitorowanie elektrokardiograficzne, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność naczyniowo-mózgowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, przeciek lewo-prawy, przeszczep serca, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, transplantacja serca, wydłużony odstęp QT, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zespół długiego QT, zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, zwężenie tętnic szyjnych, zwężenie zastawek serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adenocor
Adenozyna, stosowana głównie w leczeniu napadów częstoskurczu nadkomorowego, wymaga podawania wyłącznie w warunkach szpitalnych z ciągłym monitorowaniem EKG oraz dostępem do sprzętu resuscytacyjnego ze względu na ryzyko przemijających, a także zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Lek może powodować przejściowy spadek ciśnienia tętniczego, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, zwężenia zastawek serca, zapalenie osierdzia, czy dysfunkcja układu autonomicznego. Ponadto adenozyna może nasilać blok przedsionkowo-komorowy I stopnia oraz blok odnogi pęczka Hissa, a także wywoływać ciężką bradykardię, zwłaszcza u pacjentów po transplantacji serca lub z ukrytą chorobą węzła zatokowo-przedsionkowego. U pacjentów z migotaniem przedsionków i dodatkowym szlakiem przewodzenia istnieje ryzyko nasilonego przewodzenia przez ten szlak, co wymaga szczególnej uwagi.
adenozyna, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, częstoskurcz nadkomorowy, dipirydamol, dysfunkcja układu autonomicznego, hipowolemia, inhibitor wychwytu adenozyny, migotanie przedsionków, monitorowanie elektrokardiograficzne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, podanie śródkostne, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, wydłużony odstęp QT, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zwężenie zastawek serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Isoptin SR-E 240
Werapamil chlorowodorek (Isoptin SR-E 240) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego wpływ na układ sercowo-naczyniowy, zwłaszcza u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, rzadkoskurczem, niedociśnieniem tętniczym oraz zaburzeniami czynności lewej komory. Lek wydłuża czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co może prowadzić do bloków II° i III° oraz bloków wiązkowych pęczka Hisa, stanowiących przeciwwskazania do stosowania. Ryzyko powikłań, takich jak asystolia czy rzadkoskurcz, jest wyższe u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, szczególnie w populacji geriatrycznej. Werapamil może wchodzić w interakcje z lekami przeciwarytmicznymi, β-adrenolitykami (np. tymolol), digoksyną oraz statynami, co wymaga dostosowania dawek i monitorowania stanu klinicznego. U pacjentów z frakcją wyrzutową powyżej 35% konieczne jest wyrównanie niewydolności serca przed rozpoczęciem terapii oraz kontynuacja leczenia niewydolności w trakcie stosowania leku.
asystolia, blok dwuwiązkowy, blok jednowiązkowy, blok przedsionkowo-komorowy, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, digoksyna, dysfagia, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, frakcja wyrzutowa, hemodializa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwarytmiczny, lek β-adrenolityczny, miastenia, myasthenia gravis, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, pęczek Hisa, rytm węzłowy, rzadkoskurcz, schyłkowa niewydolność nerek, statyna, werapamilu chlorowodorek, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia nerwowo-mięśniowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona - Leksykon substancji czynnych
Adenozyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Adenozyna jest lekiem stosowanym głównie w leczeniu częstoskurczu nadkomorowego, wymagającym podawania wyłącznie w warunkach szpitalnych z ciągłym monitorowaniem EKG oraz dostępem do sprzętu resuscytacyjnego. Lek może wywoływać przemijające zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia tętniczego oraz ciężkie bradykardie, szczególnie u pacjentów z chorobami serca takimi jak zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, niewyrównana hipowolemia, zwężenia zastawek, przecieki lewo-prawe, zapalenie osierdzia, dysfunkcje układu autonomicznego, czy niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego. U pacjentów po przeszczepie serca (poniżej 1 roku) zaleca się zmniejszenie dawki lub ścisłe monitorowanie ze względu na zwiększoną wrażliwość mięśnia sercowego. Adenozyna jest przeciwwskazana u pacjentów leczonych dipirydamolem, a w przypadku konieczności podania leku należy odstawić dipirydamol na co najmniej 24 godziny lub zmniejszyć dawkę adenozyny. Preparaty zawierają 3,54 mg sodu na 1 ml, co jest istotne u pacjentów z ograniczoną funkcją nerek lub kontrolujących spożycie sodu.
adenozyna, arytmia przedsionkowa, astma oskrzelowa, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz nadkomorowy, dipirydamol, dławica piersiowa, dysfunkcja układu autonomicznego, hipowolemnia, migotanie przedsionków, monitorowanie elektrokardiograficzne, napady drgawkowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność naczyniowo-mózgowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, POChP, podanie śródkostne, przeciek lewo-prawy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, transplantacja serca, trzepotanie przedsionków, wydłużony odstęp QT, wysięk osierdziowy, zaburzenia przewodzenia, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zespół WPW, zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, zwężenie tętnic szyjnych, zwężenie zastawek serca - Leksykon substancji czynnych
Werapamil – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Werapamil, jako lek wpływający na układ sercowo-naczyniowy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zwłaszcza przy współistniejącej bradykardii, znacznym niedociśnieniu tętniczym oraz zaburzeniach czynności lewej komory. Lek wydłuża czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co może prowadzić do bloków AV II° i III°, stanowiących przeciwwskazanie do jego stosowania. Ryzyko wystąpienia bloków przewodzenia, rzadkoskurczu czy asystolii jest wyższe u osób z zespołem chorego węzła zatokowego, szczególnie w podeszłym wieku. Werapamil należy stosować ostrożnie u pacjentów z blokiem AV I°, bradykardią (<50 uderzeń/min), tachykardią komorową (QRS ≥0,12 s) oraz niedociśnieniem (ciśnienie skurczowe <90 mmHg). W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie rytmu serca i ciśnienia tętniczego, a w przypadku wystąpienia bloków wyższego stopnia lub asystolii – natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiednich działań.
asystolia, beta-adrenolityk, blok pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, digoksyna, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, frakcja wyrzutowa, hemodializa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek przeciwarytmiczny, miastenia, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, rytm węzłowy, schyłkowa niewydolność nerek, statyna, tachykardia komorowa, tymolol, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenia czynności lewej komory, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia przewodzenia nerwowo-mięśniowego, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy