difosforan tenofowiru
Difosforan tenofowiru to prolek nukleotydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy (NRTI), stosowany w leczeniu zakażeń wirusem HIV oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Po wniknięciu do komórki ulega przekształceniu do aktywnej formy – tenofowiru difosforanu, który hamuje działanie odwrotnej transkryptazy, uniemożliwiając replikację wirusa.
Lek charakteryzuje się wysoką skutecznością przeciwwirusową oraz korzystnym profilem oporności. W porównaniu do starszych NRTI, tenofowir wykazuje mniejszą toksyczność mitochondrialną, co przekłada się na rzadsze występowanie efektów niepożądanych takich jak kwasica mleczanowa czy lipoatrofia. Należy jednak pamiętać o potencjalnej nefrotoksyczności oraz możliwym wpływie na gęstość mineralną kości.
Difosforan tenofowiru stosowany jest zazwyczaj w schematach skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej. Jest również dostępny w nowszych postaciach, jak alafenamid tenofowiru (TAF), charakteryzujący się lepszym profilem bezpieczeństwa dla nerek i kości przy zachowaniu podobnej skuteczności przeciwwirusowej. Monitorowanie funkcji nerek jest zalecane podczas terapii, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka nefropatii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tenofovir Zentiva 245 mg
Tenofowir dizoproksyl, będący prolekiem tenofowiru, po podaniu doustnym ulega szybkiej przemianie do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru. Maksymalne stężenia w surowicy (Cmax) osiągane są w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością około 25% na czczo, która wzrasta o około 40% po posiłku bogatym w tłuszcze. Średnie parametry farmakokinetyczne u pacjentów zakażonych HIV to: Cmax 326 ng/ml (CV 36,6%), AUC 3324 ng·h/ml (CV 41,2%) oraz Cmin 64,4 ng/ml (CV 39,4%). Tenofowir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<0,7%) i jest szeroko dystrybuowany, z najwyższymi stężeniami w nerkach, wątrobie i jelitach. Metabolizm nie obejmuje enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z klirensem całkowitym około 230 ml/h/kg i okresem półtrwania 12-18 godzin po podaniu doustnym. Aktywne wydalanie kanalikowe za pośrednictwem transporterów hOAT1, hOAT3 i MRP4 odgrywa kluczową rolę w eliminacji leku.
białko oporności wielolekowej, cytochrom P450, dializa otrzewnowa, difosforan tenofowiru, fitohemaglutynina, hemodializa, HIV-1, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, klasyfikacja Child-Pugh-Turcotte, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, końcowe stadium niewydolności nerek, nośniki anionów organicznych, przesączanie kłębuszkowe, tenofowir dizoproksyl, transport kanalikowy, wiązanie z białkami, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir Synoptis 245 mg
Tenofovir Synoptis, będący fumaratem tenofowiru dizoproksylu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, stosowanym w terapii zakażeń HIV-1 oraz HBV. Po wchłonięciu i przemianie do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru – lek działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę wirusa. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz 50 godzin w PBMC w stanie spoczynku. EC₅₀ dla szczepu dzikiego HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC 1,1 μmol/l. Tenofovir wykazuje również aktywność przeciwwirusową wobec HIV-2 (EC₅₀ 4,9 μmol/l) oraz różnych podtypów HIV-1 w monocytach. W badaniach in vitro stężenia do 300 μmol/l nie wpływają na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego, co wskazuje na niski potencjał toksyczności mitochondrialnej.
difosforan tenofowiru, fumaran tenofowiru dizoproksylu, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, komórki limfoidalne, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, mutacje związane z analogami tymidyny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odpowiedź na terapię, odwrotna transkryptaza HIV-1, PBMC, podtypy HIV-1, polimeraza HBV, TAM, Tenofovir Synoptis, terminator łańcucha DNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir Zentiva 245 mg
Tenofovir Zentiva, zawierający fumaran tenofowiru dizoproksylu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy o kodzie ATC J05AF07, stosowanym w terapii zakażeń HIV i HBV. Po podaniu doustnym, prolek ulega biotransformacji do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru, który działa jako terminator łańcucha DNA wirusa. Okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 10 godzin w pobudzonych jednojądrowych komórkach krwi obwodowej (PBMC) oraz 50 godzin w komórkach spoczynkowych, co zapewnia długotrwałe działanie przeciwwirusowe. Mechanizm działania obejmuje konkurencję z naturalnymi substratami enzymów odwrotnej transkryptazy HIV-1 oraz polimerazy HBV oraz zakończenie syntezy DNA wirusa, przy minimalnym wpływie na polimerazy komórkowe i niskim ryzyku toksyczności mitochondrialnej.
biotransformacja, difosforan tenofowiru, fumaran tenofowiru dizoproksylu, jednojądrowa komórka krwi obwodowej, lek przeciwretrowirusowy, mutacja K65R, mutacja K70E, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, polimeraza HBV, stężenie tenofowiru, terminator łańcucha DNA, toksyczność mitochondrialna, wartość EC50 - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Tenofowir dizoproksyl, będący nukleozydowym i nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05 AF07), jest prolekiem wykazującym aktywność przeciwwirusową wobec HIV-1, HIV-2 oraz HBV. Po wchłonięciu ulega konwersji do aktywnego difosforanu tenofowiru, który działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując replikację wirusową. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu wynosi około 10 godzin w komórkach aktywowanych oraz 50 godzin w spoczynkowych PBMC, co umożliwia utrzymanie terapeutycznych stężeń leku. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność wobec podtypów A, C, D, E, F, G, O HIV-1 oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Lek charakteryzuje się selektywnością wobec enzymów wirusowych i nie wykazuje istotnej toksyczności mitochondrialnej przy stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, difosforan tenofowiru, fumaran dizoproksylu tenofowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, laktoza jednowodna, lek przeciwretrowirusowy, monocyty, mutacja K65R, mutacje związane z analogami tymidyny, odwrotna transkryptaza, odwrotna transkryptaza HIV-1, PBMC, polimeraza HBV, replikacja wirusa, tenofowir dizoproksyl, toksyczność mitochondrialna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofowir disoproksyl fumaranu, będący nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07), jest prolekiem przekształcanym w aktywny metabolit – difosforan tenofowiru. Ten ostatni działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV poprzez konkurowanie z naturalnym substratem deoksyrybonukleotydowym. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC i do 50 godzin w komórkach spoczynkowych, co zapewnia długotrwałe działanie przeciwwirusowe. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwko różnym podtypom HIV-1 (A, C, D, E, F, G, O) oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Profil bezpieczeństwa jest korzystny, gdyż tenofowir nie wpływa na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego w stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, deoksyrybonukleotyd, difosforan tenofowiru, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowa komórka krwi obwodowej, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność krzyżowa, oporność wirusowa, PBMC, polimeraza HBV, TAM, tenofowir, tenofowir disoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność mitochondrialna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ictady 245 mg
Tenofowir dizoproksylu jest prolekiem szybko przekształcanym in vivo do aktywnego tenofowiru, który ulega wewnątrzkomórkowej fosforylacji do difosforanu tenofowiru – aktywnego metabolitu. Po podaniu doustnym u pacjentów z HIV, średnie parametry farmakokinetyczne tenofowiru to: Cmax 326 ng/ml (36,6% CV), AUC 3 324 ng·h/ml (41,2% CV), Cmin 64,4 ng/ml (39,4% CV), z maksymalnym stężeniem osiąganym w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność wynosi około 25% na czczo, a podanie z posiłkiem bogatym w tłuszcze zwiększa AUC o 40% i Cmax o 14%. Tenofowir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<0,7%) i jest eliminowany głównie przez nerki (70-80% dawki w postaci niezmienionej), z klirensem całkowitym około 230 ml/h/kg i klirensem nerkowym około 160 ml/h/kg, co wskazuje na aktywny transport kanalikowy (hOAT1/3 i MRP4). Okres półtrwania wynosi 12-18 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 75-600 mg, bez istotnych różnic płciowych czy etnicznych. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost ekspozycji na lek, co wymaga modyfikacji dawkowania, zwłaszcza przy CrCl <50 ml/min i u pacjentów dializowanych (Cmax do 1 032 ng/ml, AUC0-48h do 42 857 ng·h/ml).
białko oporności wielolekowej, biodostępność, cytochrom P450, dializa otrzewnowa, difosforan tenofowiru, fitohemaglutynina, fosforylacja wewnątrzkomórkowa, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, klirens kreatyniny, nośniki anionów organicznych, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, stężenie w surowicy, tenofowir dizoproksylu, transport kanalikowy, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Właściwości farmakodynamiczne
Tenofowir dizoproksyl jest prolekiem, który w organizmie przekształca się do aktywnego metabolitu – dwufosforanu tenofowiru, będącego analogiem monofosforanu adenozyny. Mechanizm działania polega na kompetycyjnym hamowaniu odwrotnej transkryptazy HIV-1 oraz polimerazy HBV, co prowadzi do zakończenia łańcucha DNA i zahamowania replikacji wirusa. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz do 50 godzin w komórkach spoczynkowych. Wartości EC50 dla laboratoryjnego szczepu HIV-1IIIB wynoszą 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych izolatów HIV-1 podtypu B – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwwirusową wobec różnych podtypów HIV-1 oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). W przypadku HBV, EC50 wynosi 0,14-1,5 μmol/l, przy CC50 > 100 μmol/l, co świadczy o wysokim indeksie terapeutycznym. W badaniach klinicznych dawka 245 mg tenofowiru dizoproksylu wykazała skuteczność u pacjentów z opornością na inhibitory nukleozydowe, choć obecność mutacji K65R i mutacji związanych z analogami tymidyny (TAM) może obniżać wrażliwość wirusa na lek.
aktywność AlAT, antygen HBeAg, difosforan tenofowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, komórki HepG2, leczenie przeciwretrowirusowe, monocyty, mutacja K65R, mutacja M184V, mutacje TAM, niewyrównana czynność wątroby, odpowiedź biochemiczna, odpowiedź serologiczna, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, PBMC, polimeraza HBV, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir, tenofowir dizoproksyl, terminator łańcucha DNA, ujemny HBeAg, wirus niedoboru odporności, wyrównana czynność wątroby, zapalenie wątroby typu B - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ictady 245 mg
Tenofowir dizoproksylu, obecny w leku Ictady w formie bursztynianu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07) stosowanym w terapii zakażeń HIV oraz HBV. Po wchłonięciu ulega przemianie do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru, który działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV. Okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz 50 godzin w komórkach w stanie spoczynku. Lek wykazuje selektywność wobec enzymów wirusowych, z minimalnym wpływem na polimerazy komórkowe α, β i γ, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa, w tym brak wpływu na syntezę mitochondrialnego DNA i produkcję kwasu mlekowego przy stężeniach do 300 μmol/l in vitro.
bursztynian tenofowiru dizoproksylu, difosforan tenofowiru, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, leki przeciwretrowirusowe, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, mutacja K70E, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, polimeraza HBV, stężenie tenofowiru, synteza mitochondrialnego DNA, tenofowir dizoproksylu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofowir dizoproksyl jest prolekiem szybko przekształcanym in vivo do aktywnego tenofowiru, który następnie ulega fosforylacji do farmakologicznie aktywnego difosforanu tenofowiru. Po podaniu doustnym u pacjentów zakażonych HIV, maksymalne stężenia tenofowiru w surowicy osiągane są w ciągu 1 godziny na czczo i 2 godzin po posiłku. Biodostępność wynosi około 25% na czczo, a posiłek bogaty w tłuszcze zwiększa AUC o 40% i Cmax o 14%. Objętość dystrybucji wynosi około 800 ml/kg, a lek kumuluje się głównie w nerkach, wątrobie i treści jelitowej. Tenofowir wykazuje minimalne wiązanie z białkami osocza (<0,7%) i nie jest metabolizowany przez enzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z klirensem całkowitym około 230 ml/h/kg i klirensem nerkowym około 160 ml/h/kg, a okres półtrwania wynosi 12-18 godzin. W komórkach jednojądrowych krwi obwodowej okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 50 godzin, co jest istotne dla dawkowania.
białko oporności wielolekowej, biodostępność tenofowiru, dializa otrzewnowa, difosforan tenofowiru, enzymy CYP450, hemodializa, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, klasyfikacja Child-Pugh-Turcotte, klirens kreatyniny, nośniki anionów organicznych, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, schyłkowe stadium niewydolności nerek, tenofowir dizoproksyl, transport kanalikowy, wydalanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tenofovir Synoptis 245 mg
Tenofowir dizoproksylu jest prolekiem szybko przekształcanym in vivo do aktywnego tenofowiru, który następnie ulega fosforylacji do difosforanu tenofowiru – aktywnej formy farmakologicznej. Po podaniu doustnym u pacjentów z HIV obserwuje się średnie wartości farmakokinetyczne: Cmax 326 ng/ml (CV 36,6%), AUC 3324 ng·h/ml (CV 41,2%) oraz Cmin 64,4 ng/ml (CV 39,4%). Maksymalne stężenie osiągane jest w ciągu 1 godziny na czczo i 2 godzin po posiłku, a biodostępność wynosi około 25%, zwiększając się o 40% (AUC) i 14% (Cmax) po posiłku bogatym w tłuszcze. Tenofowir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<0,7%) i jest eliminowany głównie przez nerki, zarówno przez filtrację kłębuszkową, jak i aktywny transport kanalikowy (klirens całkowity ~230 ml/h/kg, klirens nerkowy ~160 ml/h/kg). Okres półtrwania wynosi 12-18 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 75-600 mg, bez wpływu dawkowania wielokrotnego. W komórkach PBMC okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 50 godzin.
białko oporności wielolekowej, biodostępność, cytochrom P450, dializa, dializa otrzewnowa, difosforan tenofowiru, dysfunkcja nerek, fitohemaglutynina, hemodializa, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, klasyfikacja Child-Pugh-Turcotte, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, końcowe stadium niewydolności nerek, monofosforan tenofowiru, nośnik anionów organicznych, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir dizoproksylu, transport kanalikowy, wiązanie z białkami, wydalanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby