hamowanie cyklooksygenazy

Hamowanie cyklooksygenazy (COX) to mechanizm działania wielu leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Cyklooksygenaza jest enzymem odpowiedzialnym za konwersję kwasu arachidonowego do prostaglandyn, prostacyklin i tromboksanów – mediatorów stanu zapalnego i bólu.

Wyróżniamy dwie główne izoformy enzymu: COX-1, która jest enzymem konstytutywnym, obecnym w większości tkanek i odpowiedzialnym za utrzymanie homeostazy organizmu, oraz COX-2, która jest indukowana w odpowiedzi na stan zapalny. Niektóre leki hamują obie izoformy (nieselektywne inhibitory COX), podczas gdy inne wykazują selektywność w stosunku do COX-2 (selektywne inhibitory COX-2).

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, diklofenak czy naproxen, działają poprzez hamowanie aktywności obu izoform COX. Selektywne inhibitory COX-2, jak celekoksyb czy etorikoksyb, blokują głównie izoformę indukowaną w stanie zapalnym, co teoretycznie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z hamowaniem COX-1, szczególnie w przewodzie pokarmowym.

Hamowanie COX-1 wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak uszkodzenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, zaburzenia funkcji płytek krwi czy nefrotoksyczność. Z kolei selektywne hamowanie COX-2 może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, co ogranicza stosowanie tych leków u pacjentów z chorobami układu krążenia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl