Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Lekarze przepisujący ibuprofen z lizyną (Lizymax) muszą być w pełni świadomi potencjalnych konsekwencji stosowania tego leku u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniższe informacje stanowią kompleksowy przegląd wpływu tego leku na poszczególne aspekty życia reprodukcyjnego kobiety.¹

Wpływ na ciążę

Mechanizm szkodliwego działania ibuprofenu w ciąży związany jest z hamowaniem syntezy prostaglandyn, co może negatywnie wpływać zarówno na przebieg ciąży, jak i rozwój zarodka lub płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko poronienia oraz wystąpienia wad rozwojowych serca i przewodu pokarmowego u płodu podczas stosowania inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży.²

Należy zwrócić uwagę, że ryzyko wystąpienia wad układu sercowo-naczyniowego zwiększa się z mniej niż 1% do około 1,5%. To ryzyko wzrasta proporcjonalnie do dawki i czasu trwania leczenia.³

Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn może powodować utratę ciąży zarówno w fazie przedimplantacyjnej, jak i poimplantacyjnej zarodka, a także śmiertelność zarodka lub płodu. Ponadto, stosowanie tych substancji w okresie organogenezy wiązało się ze zwiększoną częstością występowania różnych wad rozwojowych, w tym wad układu krążenia.⁴

Zalecenia dla poszczególnych trymestrów ciąży

Pierwszy i drugi trymestr ciąży: Ibuprofenu nie należy podawać podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia. W przypadku konieczności zastosowania leku u kobiety planującej ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą możliwą skuteczną dawkę oraz najkrótszy możliwy okres stosowania produktu.⁵

Trzeci trymestr ciąży: Podczas tego okresu wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą stwarzać poważne zagrożenia zarówno dla płodu, jak i matki. Z tego powodu Lizymax jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.⁶

Potencjalne zagrożenia w trzecim trymestrze

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn w trzecim trymestrze może narażać płód na:

• Działanie toksyczne na układ krążenia i płuca – w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne⁷
• Zaburzenia czynności nerek – które mogą prowadzić do niewydolności nerek i małowodzia⁸

Dodatkowo, matka i płód w końcowym okresie ciąży mogą być narażeni na:

• Wydłużony czas krwawienia i działanie antyagregacyjne – które może wystąpić już po zastosowaniu bardzo małych dawek⁹
• Opóźnienie lub wydłużenie akcji porodowej – spowodowane hamowaniem skurczów macicy¹⁰

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią, jednak w bardzo niewielkim stężeniu, wynoszącym około 0,0008% zastosowanej dawki.¹¹

Przy krótkotrwałym stosowaniu ibuprofenu w dawkach zalecanych w leczeniu bólu i gorączki, ryzyko niekorzystnego wpływu na niemowlęta karmione piersią jest uznawane za mało prawdopodobne.¹²

Natomiast w przypadku konieczności długotrwałego przyjmowania ibuprofenu, lekarz powinien rozważyć zalecenie wcześniejszego zakończenia karmienia piersią, biorąc pod uwagę korzyści z leczenia dla matki i potencjalne ryzyko dla dziecka.¹³

Wpływ na płodność

Istotną informacją dla kobiet w wieku rozrodczym jest potencjalny wpływ ibuprofenu na płodność. Istnieją dowody naukowe wskazujące, że substancje hamujące cyklooksygenazę (enzym uczestniczący w syntezie prostaglandyn) mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji.¹⁴

Należy jednak podkreślić, że działanie to ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii. Informacja ta powinna być przekazana kobietom planującym ciążę, które stosują lub rozważają stosowanie Lizymax.¹⁵