lipoproteiny o dużej gęstości

Lipoproteiny o dużej gęstości (HDL, High-Density Lipoproteins) to kompleksy lipidowo-białkowe odpowiedzialne za transport cholesterolu z tkanek obwodowych do wątroby w procesie zwanym transportem zwrotnym cholesterolu. Ze względu na tę funkcję, HDL nazywane są potocznie „dobrym cholesterolem”, ponieważ przyczyniają się do redukcji ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.

Cząsteczki HDL powstają głównie w wątrobie i jelicie cienkim, a ich głównymi składnikami białkowymi są apolipoproteiny A-I i A-II. Charakteryzują się wysoką zawartością białka (około 50%) i relatywnie niską zawartością lipidów, co nadaje im dużą gęstość. Prawidłowe stężenie HDL w surowicy powinno wynosić >40 mg/dl u mężczyzn i >50 mg/dl u kobiet.

Niskie stężenie HDL jest niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. HDL wykazują działanie przeciwmiażdżycowe poprzez usuwanie nadmiaru cholesterolu z komórek, właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne oraz poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego. Czynniki zwiększające stężenie HDL to aktywność fizyczna, dieta śródziemnomorska, umiarkowane spożycie alkoholu oraz leki (np. fibraty, kwas nikotynowy).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl