transporter OATP1B3
Transporter OATP1B3 (Organic Anion Transporting Polypeptide 1B3) to białko transportowe zlokalizowane głównie na błonie sinusoidalnej hepatocytów. Jest kodowany przez gen SLCO1B3 i należy do rodziny transporterów anionów organicznych, które odpowiadają za wychwyt szerokiego spektrum substancji endogennych i egzogennych z krwi do wątroby.
OATP1B3 odgrywa kluczową rolę w metabolizmie leków, umożliwiając transport wielu substancji leczniczych, w tym statyn, leków przeciwnowotworowych, antybiotyków i przeciwwirusowych. Jego znaczenie w praktyce klinicznej wiąże się z potencjalnymi interakcjami lekowymi oraz wpływem polimorfizmów genetycznych na farmakokinetykę leków będących jego substratami.
Wśród fizjologicznych substratów OATP1B3 znajdują się kwasy żółciowe, bilirubina, hormony steroidowe oraz niektóre toksyny. Zaburzenia funkcji tego transportera mogą prowadzić do hiperbilirubinemii, hepatotoksyczności polekowej oraz wpływać na skuteczność terapii. W onkologii wykazano, że OATP1B3 ulega nadekspresji w niektórych typach nowotworów, co może mieć znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 20 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez nośniki OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podnoszą stężenie leku, wymagając zmniejszenia dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga kontroli skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie, zwłaszcza letermowiru z cyklosporyną, jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, BCRP, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, detoksykacja, digoksyna, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, funkcja wątroby, gemfibrozyl, hepatocyt, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność statyn, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, transporter OATP1B1, transporter OATP1B3, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Zevtera 500 mg
Produkt leczniczy Zevtera zawiera 500 mg ceftobiprolu (w postaci 666,6 mg ceftobiprolu medokarylu sodowego) i może wchodzić w interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OATP1B1 i OATP1B3 (IC50 odpowiednio 67,6 µM i 44,1 µM). W efekcie może dochodzić do podwyższenia stężeń leków eliminowanych przez te transportery, takich jak statyny (pitawastatyna, prawastatyna, rosuwastatyna), gliburyd oraz bozentan. Ponadto, ze względu na ograniczenia badań in vitro dotyczących metabolizmu przez enzymy cytochromu P450, nie można wykluczyć interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP, co wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów oraz ewentualną modyfikację dawkowania leków towarzyszących.
antagonista receptorów endoteliny, antybiotyk beta-laktamowy, bozentan, ceftobiprol, cytochrom P450, działanie niepożądane, gliburyd, lek przeciwcukrzycowy, metronidazol, nadciśnienie płucne, poziom glukozy we krwi, reakcja disulfiramopodobna, statyna, transporter OATP1B1, transporter OATP1B3, układ odpornościowy, układ pokarmowy, wąski indeks terapeutyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Gedeon Richter 7,5 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmₐₓ) osiąganym w ciągu 0,5-2 godzin po podaniu na czczo. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a pokarm, zwłaszcza wysokotłuszczowy i wysokokaloryczny, może zmniejszyć AUC o około 20% i Cmₐₓ o 50%, choć w praktyce klinicznej lek stosuje się niezależnie od posiłków. Lenalidomid wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%) i jest wydalany głównie przez nerki (około 90% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania wynoszącym około 3-5 godzin. Metabolizm jest minimalny, a lek nie jest substratem ani inhibitorem enzymów cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Wydalanie nerkowe obejmuje aktywny transport, a podczas dializy usuwane jest około 30% leku.
AUC, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, enancjomer, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens lenalidomidu, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, nowotwór hematologiczny, okres półtrwania, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, szybkie wchłanianie, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, transporter MRP2, transporter OATP1B1, transporter OATP1B3, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny