zapalenie skóry fototoksyczne
Zapalenie skóry fototoksyczne to niepożądana reakcja skórna wywołana przez interakcję promieniowania ultrafioletowego (UV) z substancjami fotouczulającymi. W przeciwieństwie do reakcji fotoalergicznych, nie wymaga wcześniejszej sensytyzacji i może wystąpić przy pierwszej ekspozycji na czynnik wywołujący.
Mechanizm powstawania polega na absorpcji energii promieniowania UV przez fotouczulacz, co prowadzi do powstania reaktywnych form tlenu uszkadzających struktury komórkowe. Klinicznie objawia się rumieniem, obrzękiem i pęcherzami w miejscach eksponowanych na światło, z wyraźnym odgraniczeniem od obszarów chronionych przed promieniowaniem.
Najczęstsze substancje wywołujące reakcje fototoksyczne to niektóre leki (tetracykliny, fluorochinolony, psoraleny, diuretyki tiazydowe), składniki roślin (furanokumaryny w cytrusach, pietruszce), a także substancje chemiczne (smoła węglowa, oleje mineralne). Nasilenie reakcji zależy od stężenia fotouczulacza oraz intensywności ekspozycji na promieniowanie UV.
Leczenie polega na eliminacji czynnika wywołującego, unikaniu ekspozycji na słońce, stosowaniu miejscowych preparatów łagodzących (glikokortykosteroidy, emolienty) oraz odpowiedniej fotoprotekcji. W ciężkich przypadkach mogą być konieczne ogólnoustrojowe leki przeciwzapalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazol Polpharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, arytmia nadkomorowa, aspergiloza, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, choroba Bowena, chromatopsja, encefalopatia, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, kandydemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, leukopenia, limfadenopatia, łuszczyca, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, migotanie komór, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oporne zakażenia grzybicze, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, światłowstręt, tachykardia, tachykardia komorowa, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste, zapalenie skóry fototoksyczne, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół DRESS, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pietruszki – Działania niepożądane
Korzeń pietruszki (Petroselinum crispum L., radix) jest składnikiem preparatów urologicznych, takich jak Fitolizyna i Urosept, wykazującym działanie lecznicze, ale również potencjalnie wywołującym działania niepożądane. Do najistotniejszych należą reakcje alergiczne (świąd, wysypka, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa), zawroty głowy, oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia. Częstość występowania tych działań nie jest dokładnie określona. Szczególną uwagę należy zwrócić na fotouczulenie wywołane przez związki furanokumarynowe obecne w korzeniu pietruszki, które może prowadzić do fototoksycznego zapalenia skóry u pacjentów o jasnej karnacji przy nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV, co jest szczególnie istotne w przypadku preparatu Urosept.
alergiczny nieżyt nosa, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, fotouczulenie, furanokumaryny, korzeń pietruszki, monitoring działań niepożądanych, nadwrażliwość na UV, objawy skórne, preparaty urologiczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry fototoksyczne, zawroty głowy