Działania niepożądane
Voriconazol Polpharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
Działania niepożądane leku Voriconazol Polpharma
Profil bezpieczeństwa worykonazolu został opracowany na podstawie kompleksowej bazy danych obejmującej ponad 2000 pacjentów dorosłych (w tym 1603 pacjentów w badaniach działania leczniczego oraz 270 w badaniach dotyczących profilaktyki). Populacja ta obejmowała pacjentów z nowotworami złośliwymi układu krwiotwórczego, zakażonych HIV z kandydozą przełyku, z kandydemią, aspergilozą oraz pacjentów z opornymi zakażeniami grzybiczymi. 1
Najczęściej obserwowane działania niepożądane
Najczęściej obserwowanymi zdarzeniami niepożądanymi podczas terapii worykonazolem są: zaburzenia widzenia, gorączka, wysypka, wymioty, nudności, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, zespół zaburzeń oddechowych oraz ból brzucha. Nasilenie tych reakcji niepożądanych ma zazwyczaj charakter łagodny do umiarkowanego. W analizach dotyczących bezpieczeństwa stosowania w zależności od wieku, rasy i płci nie zaobserwowano klinicznie istotnych różnic. 2
Kategorie częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych przedstawiono według następujących kategorii:
- Bardzo często: ≥1/10 (co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
3
Tabela działań niepożądanych worykonazolu
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie zatok | Często |
| Zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste | Niezbyt często | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Agranulocytoza | Niezbyt często |
| Pancytopenia | Często | |
| Małopłytkowość | Często | |
| Leukopenia | Często | |
| Niedokrwistość | Często | |
| Niewydolność szpiku kostnego | Niezbyt często | |
| Limfadenopatia | Niezbyt często | |
| Eozynofilia | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Niezbyt często |
| Reakcja rzekomoanafilaktyczna | Niezbyt często | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność nadnerczy | Niezbyt często |
| Niedoczynność tarczycy | Niezbyt często | |
| Nadczynność tarczycy | Niezbyt często | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Obrzęk obwodowy | Często |
| Hipoglikemia | Często | |
| Hipokaliemia | Bardzo często | |
| Hiponatremia | Często | |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często |
| Omamy | Często | |
| Lęk | Często | |
| Bezsenność | Często | |
| Pobudzenie | Niezbyt często | |
| Uczucie splątania | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Bardzo często |
| Drgawki | Często | |
| Omdlenie | Niezbyt często | |
| Drżenie | Często | |
| Wzmożone napięcie mięśniowe | Niezbyt często | |
| Parestezje | Często | |
| Senność | Często | |
| Zawroty głowy | Często | |
| Obrzęk mózgu | Niezbyt często | |
| Encefalopatia | Niezbyt często | |
| Zaburzenia pozapiramidowe | Niezbyt często | |
| Neuropatia obwodowa | Niezbyt często | |
| Ataksja | Niezbyt często | |
| Niedoczulica | Niezbyt często | |
| Zaburzenia smaku | Niezbyt często | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Bardzo często |
| Krwotok do siatkówki | Niezbyt często | |
| Choroby nerwu wzrokowego | Niezbyt często | |
| Tarcza zastoinowa | Niezbyt często | |
| Napady przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych | Niezbyt często | |
| Diplopia (widzenie podwójne) | Niezbyt często | |
| Zapalenie twardówki | Niezbyt często | |
| Zapalenie brzegów powiek | Niezbyt często | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niedosłuch | Niezbyt często |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | |
| Szum w uszach | Niezbyt często | |
| Zaburzenia serca | Arytmia nadkomorowa | Często |
| Tachykardia | Często | |
| Bradykardia | Niezbyt często | |
| Migotanie komór | Niezbyt często | |
| Dodatkowe skurcze komorowe | Niezbyt często | |
| Tachykardia komorowa | Niezbyt często | |
| Wydłużenie odstępu QTc w EKG | Niezbyt często | |
| Tachykardia nadkomorowa | Niezbyt często | |
| Torsades de pointes | Rzadko | |
| Całkowity blok przedsionkowo-komorowy | Rzadko | |
| Blok odnogi pęczka Hisa | Rzadko | |
| Rytm węzłowy | Rzadko | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie | Często |
| Zapalenie żył | Często | |
| Zakrzepowe zapalenie żył | Niezbyt często | |
| Zapalenie naczyń limfatycznych | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zespół ostrej niewydolności oddechowej | Niezbyt często |
| Obrzęk płuc | Niezbyt często | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Bardzo często |
| Wymioty | Bardzo często | |
| Bóle brzucha | Bardzo często | |
| Nudności | Bardzo często | |
| Zapalenie warg | Często | |
| Niestrawność | Często | |
| Zaparcia | Często | |
| Zapalenie dziąseł | Często | |
| Zapalenie otrzewnej | Niezbyt często | |
| Zapalenie trzustki | Niezbyt często | |
| Opuchnięty język | Niezbyt często | |
| Zapalenie dwunastnicy | Niezbyt często | |
| Zapalenie żołądka i jelit | Niezbyt często | |
| Zapalenie języka | Niezbyt często | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby | Bardzo często |
| Żółtaczka | Niezbyt często | |
| Żółtaczka cholestatyczna | Niezbyt często | |
| Zapalenie wątroby | Niezbyt często | |
| Niewydolność wątroby | Niezbyt często | |
| Powiększenie wątroby | Niezbyt często | |
| Zapalenie pęcherzyka żółciowego | Niezbyt często | |
| Kamica żółciowa | Niezbyt często | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Bardzo często |
| Złuszczające zapalenie skóry | Niezbyt często | |
| Łysienie | Często | |
| Wysypka plamisto-grudkowa | Często | |
| Świąd | Często | |
| Rumień | Często | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Niezbyt często | |
| Zapalenie skóry fototoksyczne | Niezbyt często | |
| Plamica | Niezbyt często | |
| Pokrzywka | Niezbyt często | |
| Alergiczne zapalenie skóry | Niezbyt często | |
| Wysypka grudkowa | Niezbyt często | |
| Wysypka plamista | Niezbyt często | |
| Egzema | Niezbyt często | |
| Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Rzadko | |
| Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) | Rzadko | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Nieznana | |
| Rogowacenie słoneczne | Nieznana | |
| Pseudoporfiria | Nieznana | |
| Rumień wielopostaciowy | Nieznana | |
| Łuszczyca | Nieznana | |
| Wysypka polekowa | Nieznana | |
| Toczeń rumieniowaty skórny | Nieznana | |
| Piegi | Nieznana | |
| Plamy soczewicowate | Nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból pleców | Często |
| Zapalenie stawów | Niezbyt często | |
| Zapalenie okostnej | Nieznana | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostra niewydolność nerek | Niezbyt często |
| Krwiomocz | Niezbyt często | |
| Martwica cewek nerkowych | Niezbyt często | |
| Białkomocz | Niezbyt często | |
| Zapalenie nerek | Niezbyt często | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka | Bardzo często |
| Ból w klatce piersiowej | Często | |
| Obrzęk twarzy | Często | |
| Osłabienie | Często | |
| Dreszcze | Często | |
| Reakcja w miejscu wlewu | Niezbyt często | |
| Objawy grypopodobne | Niezbyt często | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi | Często |
| Zwiększenie stężenia mocznika we krwi | Niezbyt często | |
| Zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi | Niezbyt często |
*Działania niepożądane zaobserwowane po wprowadzeniu worykonazolu do obrotu.
¹ W tym gorączka neutropeniczna i neutropenia.
² W tym immunologiczna plamica małopłytkowa.
³ W tym sztywność karku i tężyczka.
⁴ W tym encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna i encefalopatia metaboliczna.
⁵ W tym akatyzja i parkinsonizm.
⁶ Szczegółowy opis w sekcji „Zaburzenia widzenia”.
⁷ Przedłużone zapalenie nerwu wzrokowego zgłaszano po wprowadzeniu produktu do obrotu.
⁸ Należy zapoznać się z punktem 4.4 ChPL.
⁹ W tym duszność i duszność wysiłkowa.
¹⁰ W tym polekowe uszkodzenie wątroby, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie komórek wątroby i hepatotoksyczność.
¹¹ W tym obrzęk okołooczodołowy, obrzęk warg i obrzęk jamy ustnej.
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Zaburzenia widzenia
W badaniach klinicznych zaburzenia widzenia związane ze stosowaniem worykonazolu występują bardzo często. Objawy te obejmują: nieostre widzenie, światłowstręt, widzenie na zielono, chromatopsję, brak widzenia barw, widzenie na niebiesko, zaburzenia oka, widzenie z poświatą, ślepotę nocną, wrażenie drgania obrazu, błyski, migoczące mroczki, zmniejszenie ostrości widzenia, jasne widzenie, ubytek pola widzenia, męty w ciele szklistym i widzenie na żółto. 4
Zaburzenia widzenia są zazwyczaj przemijające i w pełni odwracalne, w większości przypadków ustępując samoistnie w ciągu 60 minut. Nie zaobserwowano istotnych klinicznie, długotrwałych zaburzeń widzenia. Nasilenie tych objawów zmniejsza się z podaniem kolejnych dawek. Zaburzenia widzenia mają zwykle charakter łagodny, rzadko powodują przerwanie terapii i nie wiążą się z długotrwałymi następstwami. 5
Wystąpienie zaburzeń widzenia może być związane z większymi stężeniami worykonazolu w osoczu i/lub większymi dawkami leku. Dokładny mechanizm działania nie jest znany, jednak najprawdopodobniej miejsce działania znajduje się w siatkówce. W badaniach prowadzonych na zdrowych ochotnikach oceniających wpływ worykonazolu na czynność siatkówki stwierdzono, że lek powoduje spadek amplitudy fali elektroretinogramu (ERG). ERG mierzy impulsy elektryczne w siatkówce. Zaobserwowane zmiany nie pogłębiały się podczas 29-dniowego okresu leczenia i były w pełni odwracalne po odstawieniu leku. 6
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki przedłużonych zaburzeń widzenia u pacjentów leczonych worykonazolem. 7
Reakcje skórne
Reakcje skórne u pacjentów leczonych worykonazolem występują bardzo często, jednak dotyczą głównie pacjentów z inną ciężką chorobą podstawową, którzy równocześnie otrzymują wiele innych produktów leczniczych. Wysypka ma zazwyczaj nasilenie łagodne lub umiarkowane. 8
Podczas terapii worykonazolem mogą wystąpić ciężkie skórne reakcje niepożądane (SCAR), takie jak:
- Zespół Stevensa-Johnsona (ZSJ) – występuje niezbyt często
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – występuje rzadko
- Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – występuje rzadko
- Rumień wielopostaciowy – występuje rzadko
9
W przypadku wystąpienia wysypki należy starannie monitorować stan pacjenta. Jeśli nastąpi nasilenie zmian skórnych, należy przerwać terapię worykonazolem. 10
U pacjentów leczonych worykonazolem, zwłaszcza długotrwale, obserwowano również reakcje nadwrażliwości na światło, takie jak piegi, plamy soczewicowate i rogowacenie słoneczne. 11
U pacjentów leczonych worykonazolem przez dłuższy czas zgłaszano przypadki raka kolczystokomórkowego skóry (w tym raka kolczystokomórkowego skóry in situ lub choroby Bowena). Mechanizm prowadzący do rozwoju tego nowotworu nie został jednak ustalony. 12
Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby
W badaniach klinicznych worykonazolu u 18,0% dorosłych pacjentów (319/1768) i 25,8% (73/283) dzieci i młodzieży zaobserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz >3 x górnej granicy normy. Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych mogą być związane ze zwiększonym stężeniem leku w osoczu i/lub stosowaniem dużych dawek worykonazolu. 13
Większość nieprawidłowych wyników testów czynności wątroby ustępowała podczas terapii, w części przypadków bez konieczności zmiany dawki, w innych po zmniejszeniu dawek aż do całkowitego odstawienia leku. 14
Stosowanie worykonazolu u pacjentów z inną, ciężką chorobą podstawową było związane z przypadkami ciężkiego uszkodzenia wątroby. Obejmowały one przypadki żółtaczki, zapalenia wątroby i niewydolności wątroby prowadzącej do zgonu. 15
Stosowanie u dzieci i młodzieży
Bezpieczeństwo stosowania worykonazolu badano u 288 dzieci w wieku 2-<12 lat (169) oraz młodzieży w wieku 12-<18 lat (119), którzy otrzymywali worykonazol w badaniach dotyczących profilaktyki (183) oraz działania leczniczego (105). Dodatkowo lek oceniano u 158 dzieci w wieku 2-<12 lat w programach leku ostatniej szansy (ang. „compassionate use”). 16
Ogólny profil bezpieczeństwa worykonazolu w populacji pediatrycznej jest podobny do obserwowanego u dorosłych. W badaniach klinicznych zaobserwowano jednak tendencję do częstszego występowania zwiększonej aktywności aminotransferaz jako zdarzeń niepożądanych u dzieci i młodzieży (14,2%) w porównaniu z dorosłymi pacjentami (5,3%). 17
Dane uzyskane po wprowadzeniu leku do obrotu wskazują, że reakcje skórne (szczególnie rumień) mogą występować częściej u dzieci i młodzieży niż u pacjentów dorosłych. 18
W grupie 22 pacjentów w wieku poniżej 2 lat, którzy otrzymywali worykonazol w ramach programu ostatniej szansy, odnotowano następujące działania niepożądane: reakcje nadwrażliwości na światło (1), zaburzenia rytmu serca (1), zapalenie trzustki (1), zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi (1), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (1), wysypkę (1) i obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (1). Nie można wykluczyć związku przyczynowo-skutkowego między wystąpieniem tych objawów a stosowaniem worykonazolu. 19
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki zapalenia trzustki u dzieci. 20
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Al. Jerozolimskie 181C
- 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
21
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu. 22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania