Działania niepożądane
Voriconazol Polpharma 200 mg

Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.

Działania niepożądane leku Voriconazol Polpharma

Profil bezpieczeństwa worykonazolu został opracowany na podstawie kompleksowej bazy danych obejmującej ponad 2000 pacjentów dorosłych (w tym 1603 pacjentów w badaniach działania leczniczego oraz 270 w badaniach dotyczących profilaktyki). Populacja ta obejmowała pacjentów z nowotworami złośliwymi układu krwiotwórczego, zakażonych HIV z kandydozą przełyku, z kandydemią, aspergilozą oraz pacjentów z opornymi zakażeniami grzybiczymi. 1

Najczęściej obserwowane działania niepożądane

Najczęściej obserwowanymi zdarzeniami niepożądanymi podczas terapii worykonazolem są: zaburzenia widzenia, gorączka, wysypka, wymioty, nudności, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, zespół zaburzeń oddechowych oraz ból brzucha. Nasilenie tych reakcji niepożądanych ma zazwyczaj charakter łagodny do umiarkowanego. W analizach dotyczących bezpieczeństwa stosowania w zależności od wieku, rasy i płci nie zaobserwowano klinicznie istotnych różnic. 2

Kategorie częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych przedstawiono według następujących kategorii:

  • Bardzo często: ≥1/10 (co najmniej 1 na 10 pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

3

Tabela działań niepożądanych worykonazolu

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie zatok Często
Zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste Niezbyt często
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Agranulocytoza Niezbyt często
Pancytopenia Często
Małopłytkowość Często
Leukopenia Często
Niedokrwistość Często
Niewydolność szpiku kostnego Niezbyt często
Limfadenopatia Niezbyt często
Eozynofilia Niezbyt często
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Niezbyt często
Reakcja rzekomoanafilaktyczna Niezbyt często
Zaburzenia endokrynologiczne Niedoczynność nadnerczy Niezbyt często
Niedoczynność tarczycy Niezbyt często
Nadczynność tarczycy Niezbyt często
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Obrzęk obwodowy Często
Hipoglikemia Często
Hipokaliemia Bardzo często
Hiponatremia Często
Zaburzenia psychiczne Depresja Często
Omamy Często
Lęk Często
Bezsenność Często
Pobudzenie Niezbyt często
Uczucie splątania Niezbyt często
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Bardzo często
Drgawki Często
Omdlenie Niezbyt często
Drżenie Często
Wzmożone napięcie mięśniowe Niezbyt często
Parestezje Często
Senność Często
Zawroty głowy Często
Obrzęk mózgu Niezbyt często
Encefalopatia Niezbyt często
Zaburzenia pozapiramidowe Niezbyt często
Neuropatia obwodowa Niezbyt często
Ataksja Niezbyt często
Niedoczulica Niezbyt często
Zaburzenia smaku Niezbyt często
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Bardzo często
Krwotok do siatkówki Niezbyt często
Choroby nerwu wzrokowego Niezbyt często
Tarcza zastoinowa Niezbyt często
Napady przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych Niezbyt często
Diplopia (widzenie podwójne) Niezbyt często
Zapalenie twardówki Niezbyt często
Zapalenie brzegów powiek Niezbyt często
Zaburzenia ucha i błędnika Niedosłuch Niezbyt często
Zawroty głowy Niezbyt często
Szum w uszach Niezbyt często
Zaburzenia serca Arytmia nadkomorowa Często
Tachykardia Często
Bradykardia Niezbyt często
Migotanie komór Niezbyt często
Dodatkowe skurcze komorowe Niezbyt często
Tachykardia komorowa Niezbyt często
Wydłużenie odstępu QTc w EKG Niezbyt często
Tachykardia nadkomorowa Niezbyt często
Torsades de pointes Rzadko
Całkowity blok przedsionkowo-komorowy Rzadko
Blok odnogi pęczka Hisa Rzadko
Rytm węzłowy Rzadko
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie Często
Zapalenie żył Często
Zakrzepowe zapalenie żył Niezbyt często
Zapalenie naczyń limfatycznych Niezbyt często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zespół ostrej niewydolności oddechowej Niezbyt często
Obrzęk płuc Niezbyt często
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często
Wymioty Bardzo często
Bóle brzucha Bardzo często
Nudności Bardzo często
Zapalenie warg Często
Niestrawność Często
Zaparcia Często
Zapalenie dziąseł Często
Zapalenie otrzewnej Niezbyt często
Zapalenie trzustki Niezbyt często
Opuchnięty język Niezbyt często
Zapalenie dwunastnicy Niezbyt często
Zapalenie żołądka i jelit Niezbyt często
Zapalenie języka Niezbyt często
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby Bardzo często
Żółtaczka Niezbyt często
Żółtaczka cholestatyczna Niezbyt często
Zapalenie wątroby Niezbyt często
Niewydolność wątroby Niezbyt często
Powiększenie wątroby Niezbyt często
Zapalenie pęcherzyka żółciowego Niezbyt często
Kamica żółciowa Niezbyt często
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Bardzo często
Złuszczające zapalenie skóry Niezbyt często
Łysienie Często
Wysypka plamisto-grudkowa Często
Świąd Często
Rumień Często
Zespół Stevensa-Johnsona Niezbyt często
Zapalenie skóry fototoksyczne Niezbyt często
Plamica Niezbyt często
Pokrzywka Niezbyt często
Alergiczne zapalenie skóry Niezbyt często
Wysypka grudkowa Niezbyt często
Wysypka plamista Niezbyt często
Egzema Niezbyt często
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka Rzadko
Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) Rzadko
Obrzęk naczynioruchowy Nieznana
Rogowacenie słoneczne Nieznana
Pseudoporfiria Nieznana
Rumień wielopostaciowy Nieznana
Łuszczyca Nieznana
Wysypka polekowa Nieznana
Toczeń rumieniowaty skórny Nieznana
Piegi Nieznana
Plamy soczewicowate Nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból pleców Często
Zapalenie stawów Niezbyt często
Zapalenie okostnej Nieznana
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Ostra niewydolność nerek Niezbyt często
Krwiomocz Niezbyt często
Martwica cewek nerkowych Niezbyt często
Białkomocz Niezbyt często
Zapalenie nerek Niezbyt często
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka Bardzo często
Ból w klatce piersiowej Często
Obrzęk twarzy Często
Osłabienie Często
Dreszcze Często
Reakcja w miejscu wlewu Niezbyt często
Objawy grypopodobne Niezbyt często
Badania diagnostyczne Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi Często
Zwiększenie stężenia mocznika we krwi Niezbyt często
Zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi Niezbyt często

*Działania niepożądane zaobserwowane po wprowadzeniu worykonazolu do obrotu.
¹ W tym gorączka neutropeniczna i neutropenia.
² W tym immunologiczna plamica małopłytkowa.
³ W tym sztywność karku i tężyczka.
⁴ W tym encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna i encefalopatia metaboliczna.
⁵ W tym akatyzja i parkinsonizm.
⁶ Szczegółowy opis w sekcji „Zaburzenia widzenia”.
⁷ Przedłużone zapalenie nerwu wzrokowego zgłaszano po wprowadzeniu produktu do obrotu.
⁸ Należy zapoznać się z punktem 4.4 ChPL.
⁹ W tym duszność i duszność wysiłkowa.
¹⁰ W tym polekowe uszkodzenie wątroby, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie komórek wątroby i hepatotoksyczność.
¹¹ W tym obrzęk okołooczodołowy, obrzęk warg i obrzęk jamy ustnej.

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia widzenia

W badaniach klinicznych zaburzenia widzenia związane ze stosowaniem worykonazolu występują bardzo często. Objawy te obejmują: nieostre widzenie, światłowstręt, widzenie na zielono, chromatopsję, brak widzenia barw, widzenie na niebiesko, zaburzenia oka, widzenie z poświatą, ślepotę nocną, wrażenie drgania obrazu, błyski, migoczące mroczki, zmniejszenie ostrości widzenia, jasne widzenie, ubytek pola widzenia, męty w ciele szklistym i widzenie na żółto. 4

Zaburzenia widzenia są zazwyczaj przemijające i w pełni odwracalne, w większości przypadków ustępując samoistnie w ciągu 60 minut. Nie zaobserwowano istotnych klinicznie, długotrwałych zaburzeń widzenia. Nasilenie tych objawów zmniejsza się z podaniem kolejnych dawek. Zaburzenia widzenia mają zwykle charakter łagodny, rzadko powodują przerwanie terapii i nie wiążą się z długotrwałymi następstwami. 5

Wystąpienie zaburzeń widzenia może być związane z większymi stężeniami worykonazolu w osoczu i/lub większymi dawkami leku. Dokładny mechanizm działania nie jest znany, jednak najprawdopodobniej miejsce działania znajduje się w siatkówce. W badaniach prowadzonych na zdrowych ochotnikach oceniających wpływ worykonazolu na czynność siatkówki stwierdzono, że lek powoduje spadek amplitudy fali elektroretinogramu (ERG). ERG mierzy impulsy elektryczne w siatkówce. Zaobserwowane zmiany nie pogłębiały się podczas 29-dniowego okresu leczenia i były w pełni odwracalne po odstawieniu leku. 6

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki przedłużonych zaburzeń widzenia u pacjentów leczonych worykonazolem. 7

Reakcje skórne

Reakcje skórne u pacjentów leczonych worykonazolem występują bardzo często, jednak dotyczą głównie pacjentów z inną ciężką chorobą podstawową, którzy równocześnie otrzymują wiele innych produktów leczniczych. Wysypka ma zazwyczaj nasilenie łagodne lub umiarkowane. 8

Podczas terapii worykonazolem mogą wystąpić ciężkie skórne reakcje niepożądane (SCAR), takie jak:

  • Zespół Stevensa-Johnsona (ZSJ) – występuje niezbyt często
  • Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – występuje rzadko
  • Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – występuje rzadko
  • Rumień wielopostaciowy – występuje rzadko

9

W przypadku wystąpienia wysypki należy starannie monitorować stan pacjenta. Jeśli nastąpi nasilenie zmian skórnych, należy przerwać terapię worykonazolem. 10

U pacjentów leczonych worykonazolem, zwłaszcza długotrwale, obserwowano również reakcje nadwrażliwości na światło, takie jak piegi, plamy soczewicowate i rogowacenie słoneczne. 11

U pacjentów leczonych worykonazolem przez dłuższy czas zgłaszano przypadki raka kolczystokomórkowego skóry (w tym raka kolczystokomórkowego skóry in situ lub choroby Bowena). Mechanizm prowadzący do rozwoju tego nowotworu nie został jednak ustalony. 12

Nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby

W badaniach klinicznych worykonazolu u 18,0% dorosłych pacjentów (319/1768) i 25,8% (73/283) dzieci i młodzieży zaobserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz >3 x górnej granicy normy. Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych mogą być związane ze zwiększonym stężeniem leku w osoczu i/lub stosowaniem dużych dawek worykonazolu. 13

Większość nieprawidłowych wyników testów czynności wątroby ustępowała podczas terapii, w części przypadków bez konieczności zmiany dawki, w innych po zmniejszeniu dawek aż do całkowitego odstawienia leku. 14

Stosowanie worykonazolu u pacjentów z inną, ciężką chorobą podstawową było związane z przypadkami ciężkiego uszkodzenia wątroby. Obejmowały one przypadki żółtaczki, zapalenia wątroby i niewydolności wątroby prowadzącej do zgonu. 15

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania worykonazolu badano u 288 dzieci w wieku 2-<12 lat (169) oraz młodzieży w wieku 12-<18 lat (119), którzy otrzymywali worykonazol w badaniach dotyczących profilaktyki (183) oraz działania leczniczego (105). Dodatkowo lek oceniano u 158 dzieci w wieku 2-<12 lat w programach leku ostatniej szansy (ang. „compassionate use”). 16

Ogólny profil bezpieczeństwa worykonazolu w populacji pediatrycznej jest podobny do obserwowanego u dorosłych. W badaniach klinicznych zaobserwowano jednak tendencję do częstszego występowania zwiększonej aktywności aminotransferaz jako zdarzeń niepożądanych u dzieci i młodzieży (14,2%) w porównaniu z dorosłymi pacjentami (5,3%). 17

Dane uzyskane po wprowadzeniu leku do obrotu wskazują, że reakcje skórne (szczególnie rumień) mogą występować częściej u dzieci i młodzieży niż u pacjentów dorosłych. 18

W grupie 22 pacjentów w wieku poniżej 2 lat, którzy otrzymywali worykonazol w ramach programu ostatniej szansy, odnotowano następujące działania niepożądane: reakcje nadwrażliwości na światło (1), zaburzenia rytmu serca (1), zapalenie trzustki (1), zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi (1), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (1), wysypkę (1) i obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (1). Nie można wykluczyć związku przyczynowo-skutkowego między wystąpieniem tych objawów a stosowaniem worykonazolu. 19

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki zapalenia trzustki u dzieci. 20

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Al. Jerozolimskie 181C
  • 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

21

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu. 22

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl