oporne zakażenia grzybicze
Oporne zakażenia grzybicze stanowią poważne wyzwanie terapeutyczne w praktyce klinicznej. Definiuje się je jako infekcje grzybicze, które nie odpowiadają na standardowe leczenie przeciwgrzybicze lub wykazują zmniejszoną wrażliwość na dostępne antymikotyki. Zjawisko to dotyka zarówno pacjentów z zakażeniami powierzchownymi (skóra, paznokcie), jak i systemowymi, które zagrażają życiu.
Główne mechanizmy oporności obejmują modyfikację miejsca docelowego działania leku, zwiększoną ekspresję pomp błonowych wyrzucających lek z komórki grzyba, zmiany w biosyntezie ergosterolu oraz tworzenie biofilmu. Najczęstszymi patogenami wykazującymi oporność są szczepy Candida (zwłaszcza C. auris i C. glabrata), Aspergillus fumigatus oraz dermatofity, szczególnie w przypadku grzybicy paznokci.
Diagnostyka opornych zakażeń grzybiczych powinna obejmować identyfikację gatunkową patogenu oraz określenie jego wrażliwości na leki przeciwgrzybicze. W terapii stosuje się często leczenie skojarzone, wyższe dawki leków lub nowsze preparaty przeciwgrzybicze z grup echinokandyn, triazoli III generacji czy liposomalnej amfoterycyny B. Istotną rolę odgrywa również eliminacja czynników ryzyka oraz wzmocnienie układu odpornościowego pacjenta.
Zapobieganie rozwojowi oporności obejmuje racjonalną antybiotykoterapię, unikanie niepotrzebnego lub zbyt krótkiego stosowania leków przeciwgrzybiczych oraz właściwą kontrolę zakażeń szpitalnych. W przypadku pacjentów z grupy wysokiego ryzyka inwazyjnych zakażeń grzybiczych (np. po przeszczepach, z neutropenią) rozważa się profilaktykę przeciwgrzybiczą, monitorując jednocześnie możliwość rozwoju szczepów opornych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazol Polpharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, arytmia nadkomorowa, aspergiloza, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, choroba Bowena, chromatopsja, encefalopatia, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, kandydemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, leukopenia, limfadenopatia, łuszczyca, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, migotanie komór, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oporne zakażenia grzybicze, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, światłowstręt, tachykardia, tachykardia komorowa, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste, zapalenie skóry fototoksyczne, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół DRESS, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry