gruczolakowatość stwardniająca
Gruczolakowatość stwardniająca (adenosis sclerosans) to łagodna zmiana proliferacyjna gruczołu piersiowego, charakteryzująca się rozrostem tkanki gruczołowej z jednoczesnym włóknieniem podścieliska. Stanowi część spektrum zmian włóknisto-torbielowatych piersi, jednak ze względu na swój obraz kliniczny i radiologiczny wymaga szczególnej uwagi.
W badaniu mammograficznym gruczolakowatość stwardniająca może imitować raka piersi, prezentując się jako obszar zagęszczenia z mikrozwapnieniami o nieregularnych granicach. W badaniu ultrasonograficznym zwykle widoczna jest jako hipoechogeniczna zmiana o zatartych granicach, często z cieniem akustycznym, co również może sugerować proces złośliwy.
Diagnostyka różnicowa wymaga przeprowadzenia biopsji, gdyż gruczolakowatość stwardniająca może współistnieć z rakiem piersi lub stanowić czynnik ryzyka jego rozwoju. Histologicznie charakteryzuje się proliferacją małych gruczołów z podwójną warstwą komórek (nabłonkowych i mioepitelialnych) oraz włóknieniem otaczającego podścieliska, co nadaje zmianie twardy charakter.
Leczenie gruczolakowatości stwardniającej jest zwykle zachowawcze, po potwierdzeniu łagodnego charakteru zmiany w badaniu histopatologicznym. Pacjentki z rozpoznaną gruczolakowatością stwardniającą wymagają regularnej kontroli obrazowej ze względu na nieznacznie podwyższone ryzyko rozwoju raka piersi w przyszłości.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Patofizjologia i mechanizm
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) jest najczęstszym łagodnym guzem piersi u kobiet w wieku reprodukcyjnym, charakteryzującym się dwufazową proliferacją elementów podścieliskowych i nabłonkowych z końcowej jednostki przewodowo-zrazikowej. Kluczową rolę w patogenezie odgrywają czynniki hormonalne, zwłaszcza estrogen i progesteron, których receptory (w tym receptor estrogenowy β – ER-β) są obecne w tkance guza, co tłumaczy zmienność rozmiaru guza w cyklu menstruacyjnym, ciąży, laktacji oraz regresję po menopauzie. Mutacje somatyczne w genie MED12, występujące w 60-66% przypadków, prowadzą do zaburzeń funkcji kompleksu mediatora i interakcji z receptorami estrogenowymi, co inicjuje nadmierną proliferację komórek podścieliskowych. Komponent fibroblastyczny guza jest monoklonalny i neoplastyczny, natomiast nabłonkowy poliklonalny i reaktywny. Włókniakogruczolaki mogą wykazywać ekspresję receptorów dla EGF, co dodatkowo stymuluje wzrost guza.
aberracja normalnego rozwoju, antykoncepcja hormonalna, czynnik wzrostu naskórka, doustny środek antykoncepcyjny, gruczolakowatość stwardniająca, guz liściasty, hiperplazja atypowa, hormonalna terapia zastępcza, kompleks mediatora, końcowa jednostka przewodowo-zrazikowa, menarche, mięśniak macicy, mutacja genu MED12, pierwsza miesiączka, różnicowanie komórkowe, włókniakogruczolak piersi, wzorzec wzrostu