Końcowa jednostka przewodowo-zrazikowa (TDLU – Terminal Ductal-Lobular Unit) stanowi podstawową strukturalno-funkcjonalną jednostkę gruczołu piersiowego kobiety. Składa się z końcowej części przewodu mlekowego oraz przylegających do niego zrazików, które zawierają liczne pęcherzyki wydzielnicze (acini).
TDLU odgrywa kluczową rolę w fizjologii gruczołu piersiowego, będąc miejscem produkcji mleka podczas laktacji. W okresie ciąży i laktacji struktury te ulegają intensywnej proliferacji i różnicowaniu pod wpływem hormonów. Jednostki te wykazują również dużą wrażliwość na działanie hormonów płciowych w cyklu miesiączkowym.
Z punktu widzenia patologii, końcowa jednostka przewodowo-zrazikowa jest miejscem powstawania większości łagodnych i złośliwych zmian w gruczole piersiowym. To właśnie w obrębie TDLU inicjowane są takie procesy jak rak przewodowy in situ (DCIS), rak zrazikowy in situ (LCIS) oraz inwazyjne formy raka piersi. Dlatego struktura ta stanowi kluczowy element w diagnostyce histopatologicznej zmian w gruczole piersiowym.
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) jest najczęstszym łagodnym guzem piersi u kobiet w wieku reprodukcyjnym, charakteryzującym się dwufazową proliferacją elementów podścieliskowych i nabłonkowych z końcowej jednostki przewodowo-zrazikowej. Kluczową rolę w patogenezie odgrywają czynniki hormonalne, zwłaszcza estrogen i progesteron, których receptory (w tym receptor estrogenowy β – ER-β) są obecne w tkance guza, co tłumaczy zmienność rozmiaru guza w cyklu menstruacyjnym, ciąży, laktacji oraz regresję po menopauzie. Mutacje somatyczne w genie MED12, występujące w 60-66% przypadków, prowadzą do zaburzeń funkcji kompleksu mediatora i interakcji z receptorami estrogenowymi, co inicjuje nadmierną proliferację komórek podścieliskowych. Komponent fibroblastyczny guza jest monoklonalny i neoplastyczny, natomiast nabłonkowy poliklonalny i reaktywny. Włókniakogruczolaki mogą wykazywać ekspresję receptorów dla EGF, co dodatkowo stymuluje wzrost guza.
Piersi włóknisto-torbielowate stanowią najczęstszą łagodną chorobę piersi, charakteryzującą się proliferacją tkanki łącznej i nabłonkowej pod wpływem zaburzeń hormonalnych, głównie hiperestrogenizmu przy niedoborze progesteronu. Patogeneza obejmuje nadmierną proliferację komórek nabłonkowych w końcowych jednostkach przewodowo-zrazikowych (TDLU), prowadzącą do powstawania torbieli, włóknienia oraz zmian hiperplastycznych, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju raka piersi (2-5-krotnie w przypadku atypowej hiperplazji). Stosowanie hormonów (estrogenów i progestyn) przez ponad 8 lat zwiększa częstość łagodnych zmian 1,7-krotnie, a terapia kombinowana estrogen-progestyna wiąże się z 74% wzrostem ryzyka łagodnej choroby piersi. Z kolei antiestrogeny redukują to ryzyko o 28%. Objawy nasilają się przed miesiączką, co potwierdza hormonalne podłoże choroby. Dodatkowo, niedobór jodu, podwyższony poziom prolaktyny, dysfunkcje tarczycy, niedobór nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz spożycie metyloksantyn mogą modulować przebieg choroby. Zmiany te wpływają również na obrazowanie mammograficzne, gdzie gęsta tkanka włóknisto-gruczołowa utrudnia wykrycie raka piersi.
Torbiele piersi są elementem choroby włóknisto-torbielowatej i powstają w wyniku zablokowania drenażu końcowej jednostki przewodowo-zrazikowej (TDLU), co prowadzi do gromadzenia się płynu w rozszerzonych przewodach i zrazikach. Patogeneza wiąże się z nadprodukcją estrogenu i zahamowaniem progesteronu, co powoduje proliferację nabłonka i włóknienie zrębu, skutkując niedrożnością przewodów i tworzeniem torbieli. Torbiele klasyfikuje się na proste, powikłane i złożone, z których złożone wykazują różne ryzyko złośliwości, szczególnie typ 4 z ryzykiem do 42,6%. Torbiele proste są bezechowe, o cienkich ścianach, wyścielone nabłonkiem płaskim lub sześciennym i nie zwiększają ryzyka raka piersi. Torbiele apokrynowe (typ I) charakteryzują się wysokim stężeniem potasu i niskim sodu, natomiast torbiele z komórkami atenuowanymi (typ II) mają odwrotny profil elektrolitowy. Diagnostyka opiera się na mammografii i ultrasonografii, gdzie torbiele wykazują typowy obraz aureoli.
Strona wykorzystuje pliki cookies, aby zapewnić użytkownikom jak najwyższy komfort korzystania z serwisu, personalizować treści i reklamy, udostępniać funkcje społecznościowe oraz analizować ruch w Internecie. Dane te mogą obejmować Twój adres IP, identyfikatory plików cookie oraz dane przeglądarki.
Przetwarzanie Twoich danych osobowych odbywa się zgodnie z Polityką prywatności. Klikając przycisk „Akceptuję”, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies oraz przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych, takich jak dopasowanie reklam do Twoich preferencji i analiza efektywności reklam.
Masz prawo do wycofania zgody, dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. Szczegóły na temat przetwarzania danych osobowych znajdują się w Polityce prywatności.
