cis-flupentyksol
Cis-flupentyksol (znany również jako flupentyksol) to lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych tioksantenu, stosowany głównie w leczeniu schizofrenii i innych zaburzeń psychotycznych. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów dopaminowych D1 i D2 w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia objawów pozytywnych psychozy.
Lek występuje w dwóch postaciach: krótkodziałającej (tabletki doustne) oraz długodziałającej (iniekcje depot), co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Forma depot zapewnia utrzymanie stałego stężenia leku we krwi przez okres 2-4 tygodni, znacząco poprawiając współpracę pacjenta w procesie leczenia.
Profil działań niepożądanych cis-flupentyksolu obejmuje objawy pozapiramidowe (parkinsonizm polekowy, akatyzja, dystonia), hiperprolaktynemię oraz objawy antycholinergiczne. W porównaniu do klasycznych neuroleptyków, cis-flupentyksol wykazuje mniejsze ryzyko sedacji, jednak nadal wymaga monitorowania pod kątem wystąpienia późnych dyskinez i zaburzeń metabolicznych.
W praktyce klinicznej cis-flupentyksol znajduje zastosowanie nie tylko w leczeniu ostrych stanów psychotycznych, ale również w terapii podtrzymującej schizofrenii i przewlekłych psychoz. Jego działanie przeciwdepresyjne i aktywizujące może być korzystne u pacjentów z objawami negatywnymi schizofrenii lub współistniejącą depresją.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Flupentyksol – Właściwości farmakodynamiczne
Flupentyksol, pochodna tioksantenu, jest neuroleptykiem o działaniu przeciwpsychotycznym wynikającym głównie z blokady receptorów dopaminergicznych D1 i D2, a także receptorów 5-HT2 i α1-adrenergicznych, przy braku powinowactwa do receptorów muskarynowych i α2-adrenergicznych. Izomer cis(Z)-flupentyksolu wykazuje silne powinowactwo do receptorów D1 i D2, co odróżnia go od flufenazyny i zbliża do profilu klozapiny. W badaniach in vivo potwierdzono korelację między powinowactwem do receptorów D2 a dawkami terapeutycznymi, a blokada receptorów D1 może ograniczać objawy pozapiramidowe, takie jak dyskineza. Flupentyksol wykazuje słabe działanie uspokajające i antyhistaminergiczne, a jego postać depot (dekanonian) pozwala na długotrwałe działanie przy mniejszych dawkach i ogranicza ryzyko interakcji z lekami znieczulającymi. Lek zwiększa stężenie prolaktyny w surowicy w sposób zależny od dawki.
5-hydroksytryptamina, atypowy lek przeciwpsychotyczny, cis-flupentyksol, dekanian flupentyksolu, dyskineza, działanie antydepresyjne, działanie antyhistaminergiczne, działanie przeciwlękowe, działanie przeciwpsychotyczne, efekt przeciwpsychotyczny, Fluanxol Depot, flufenazyna, flupentyksol, interakcja ze środkiem znieczulającym, klozapina, lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, neuroleptyk, objawy pozapiramidowe, omamy i urojenia, pobudzenie psychomotoryczne, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, podwyższenie nastroju, powinowactwo receptorowe, prolaktyna, przewlekły stan psychotyczny, psychoza, receptor 5-HT, receptor 5-HT2, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminergiczny D1, receptor dopaminergiczny D2, receptor muskarynowy, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, uspokojenie polekowe, zaburzenie myślenia