metabolizm karbamazepiny

Karbamazepina to lek przeciwpadaczkowy, który podlega złożonemu metabolizmowi wątrobowemu. Głównym szlakiem metabolicznym jest epoksydacja do aktywnego metabolitu – 10,11-epoksydu karbamazepiny, katalizowana przez cytochrom P450, głównie izoenzym CYP3A4.

Epoksyd karbamazepiny ma działanie przeciwdrgawkowe zbliżone do związku macierzystego i przyczynia się do skuteczności terapeutycznej leku. W kolejnym etapie epoksyd jest przekształcany do nieaktywnego diolu przez epoksydową hydrolazę, a następnie ulega sprzęganiu z kwasem glukuronowym i wydalaniu z moczem.

Karbamazepina jest silnym induktorem enzymów wątrobowych, w tym własnego metabolizmu (autoindukcja), co prowadzi do obniżenia stężenia leku w surowicy o 50% po 3-5 tygodniach leczenia. Z tego powodu podczas długotrwałej terapii często konieczne jest zwiększenie dawki, aby utrzymać skuteczność terapeutyczną.

Metabolizm karbamazepiny jest podatny na liczne interakcje z innymi lekami. Inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, flukonazol, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie karbamazepiny, natomiast induktory (np. ryfampicyna, fenytoina) mogą je obniżać. Zmienność genetyczna w genach kodujących enzymy metabolizujące również wpływa na indywidualne różnice w metabolizmie tego leku.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Fluxazol 50 mg

Flukonazol, składnik aktywny Fluxazolu, wykazuje silne hamowanie izoenzymów CYP450, zwłaszcza CYP2C9, CYP3A4 i CYP2C19, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Działanie hamujące utrzymuje się 4-5 dni po odstawieniu leku, co wymaga monitorowania pacjentów także po zakończeniu terapii. Przeciwwskazane jest łączenie flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg flukonazolu), astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna i halofantryna, ze względu na ryzyko torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Flukonazol zwiększa stężenia benzodiazepin krótkodziałających (midazolam, triazolam) nawet 3,7-4,4-krotnie, co wymaga zmniejszenia ich dawek. Istotne jest także zwiększenie stężenia leków immunosupresyjnych (takrolimus do 5-krotnie, cyklosporyna 1,8-krotnie) oraz ryzyko nefrotoksyczności i konieczność monitorowania stężeń. Ponadto, flukonazol zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu statyn metabolizowanych przez CYP3A4 i CYP2C9.
alkaloid barwinka, antagonista wapnia, białaczka OUN, bilirubina, CYP2C9, CYP3A4, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, izoenzym CYP450, kinaza kreatynowa, kumaryna, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwpadaczkowe, metabolizm karbamazepiny, metabolizm wątrobowy, neurotoksyczność, niewydolność kory nadnerczy, NLPZ, okres półtrwania, pimozyd, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, sulfonylomocznik, torsade de pointes, wydłużenie QT, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazole Kabi 2 mg/ml

Flukonazol, składnik aktywny Fluconazole Kabi (2 mg/ml, roztwór do infuzji), jest umiarkowanym inhibitorem cytochromu P450, zwłaszcza izoenzymów CYP2C9, CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C19, co powoduje utrzymanie działania hamującego enzymy przez 4-5 dni po odstawieniu leku. Ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, jednoczesne stosowanie flukonazolu z lekami takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg flukonazolu), astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna, halofantryna oraz amiodaron wymaga przeciwwskazań lub szczególnej ostrożności. Ryfampicyna zmniejsza AUC flukonazolu o 25% i skraca jego okres półtrwania o 20%, co może wymagać zwiększenia dawki flukonazolu. Hydrochlorotiazyd zwiększa stężenie flukonazolu w osoczu o 40%, jednak bez konieczności zmiany dawkowania.
AUC leku, benzodiazepiny krótkodziałające, CYP2C9, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, doustna antykoncepcja, indukcja metabolizmu leku, inhibitory reduktazy HMG-CoA, izoenzym CYP2C19, kardiotoksyczność, kinaza kreatynowa, klirens leku, leki immunosupresyjne, leki przeciwzakrzepowe, metabolizm fenytoiny, metabolizm karbamazepiny, metabolizm leku, nefrotoksyczność, NLPZ, odstęp QT, odstęp QTc, okres półtrwania leku, pochodne kumaryny, rabdomioliza, takrolimus, torsade de pointes, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tegretol CR 200 200 mg

Farmakokinetyka karbamazepiny w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Tegretol CR 200 mg) charakteryzuje się niemal całkowitym, lecz wolniejszym wchłanianiem w porównaniu do tabletek konwencjonalnych. Maksymalne stężenie w osoczu jest o 25% niższe i osiągane w ciągu 24 godzin, a dostępność biologiczna jest o około 15% mniejsza. Stężenia terapeutyczne karbamazepiny mieszczą się w zakresie 4-12 µg/mL (17-50 µmol/L), z metabolitem 10,11-epoksydu stanowiącym około 30% stężenia leku. Karbamazepina wiąże się z białkami osocza w 70-80%, a jej objętość dystrybucji wynosi 0,8-1,9 l/kg masy ciała. Stan stacjonarny stężenia leku osiągany jest po 1-2 tygodniach, z uwzględnieniem autoindukcji enzymatycznej CYP3A4 oraz wpływu innych leków indukujących metabolizm.
bariera łożyskowa, białko osocza, biotransformacja, cytochrom P450, dostępność biologiczna, epoksyd karbamazepiny, faza eliminacji, fenobarbital, fenytoina, hydrolaza epoksydowa, induktor enzymu wątrobowego, metabolit czynny farmakologicznie, metabolizm karbamazepiny, monooksygenaza wątrobowa, N-glukuronid, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakres terapeutyczny, zawiesina doustna

metabolizm karbamazepiny

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Fluxazol 50 mg

Interakcje leku – Fluconazole Kabi 2 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne – Tegretol CR 200 200 mg