zakres terapeutyczny

Zakres terapeutyczny to przedział stężeń leku we krwi lub tkankach, w którym lek wywołuje pożądany efekt terapeutyczny bez powodowania znaczących działań niepożądanych. Dolna granica zakresu terapeutycznego określa minimalne stężenie skuteczne (MEC – Minimum Effective Concentration), poniżej którego lek nie wywołuje oczekiwanego efektu leczniczego. Górna granica natomiast wyznacza maksymalne stężenie tolerowane, powyżej którego ryzyko wystąpienia działań toksycznych znacząco wzrasta.

Znajomość zakresu terapeutycznego jest kluczowa przy ustalaniu dawkowania leków, zwłaszcza tych o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak digoksyna, lit, fenytoina czy warfaryna. Dla tych substancji różnica między dawką terapeutyczną a toksyczną jest niewielka, co wymaga szczególnej ostrożności i często monitorowania stężenia leku we krwi (therapeutic drug monitoring, TDM).

Na zakres terapeutyczny wpływają indywidualne cechy pacjenta, takie jak wiek, masa ciała, funkcja nerek i wątroby, współistniejące choroby oraz interakcje z innymi lekami. Czynniki te mogą zmieniać farmakokinetykę i farmakodynamikę leku, wpływając na jego biodostępność, dystrybucję, metabolizm i wydalanie, a w konsekwencji na efektywne stężenie w miejscu działania.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl