niedrożność tętnicy środkowej siatkówki
Niedrożność tętnicy środkowej siatkówki (CRAO – Central Retinal Artery Occlusion) to nagły stan okulistyczny spowodowany zablokowaniem głównego naczynia doprowadzającego krew do siatkówki. Prowadzi do nagłej, bezbolesnej utraty widzenia w zajętym oku, która najczęściej jest nieodwracalna, jeśli leczenie nie zostanie wdrożone w ciągu kilku godzin od wystąpienia objawów.
Główną przyczyną niedrożności tętnicy środkowej siatkówki jest zator tętniczy, najczęściej pochodzenia miażdżycowego, rzadziej zatorowość sercowopochodna. Czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, hipercholesterolemię, choroby serca, palenie tytoniu oraz zaburzenia krzepnięcia. CRAO należy traktować nie tylko jako nagłe zagrożenie dla wzroku, ale również jako potencjalny marker zwiększonego ryzyka udaru mózgu.
Diagnostyka obejmuje badanie dna oka, gdzie charakterystycznie stwierdza się bladą siatkówkę z objawem „wiśniowej plamki” w dołku środkowym. Pomocne są również angiografia fluoresceinowa, OCT oraz badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych. Leczenie powinno być wdrożone jak najszybciej i może obejmować masaż gałki ocznej, obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego, tlenoterapię hiperbaryczną, a niekiedy trombolizę donaczyniową.
Rokowanie w CRAO jest zwykle niekorzystne dla funkcji wzrokowej, szczególnie jeśli leczenie zostało opóźnione powyżej 4-6 godzin od momentu wystąpienia objawów. Po incydencie niedrożności tętnicy środkowej siatkówki konieczna jest kompleksowa diagnostyka kardiologiczna i naczyniowa w celu identyfikacji i leczenia chorób układowych, które mogły doprowadzić do niedrożności.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Etiologia i przyczyny
Migrena siatkówkowa to rzadki podtyp migreny, charakteryzujący się przemijającymi, jednostronnymi zaburzeniami widzenia, które mogą poprzedzać lub towarzyszyć bólowi głowy. Patofizjologia obejmuje głównie skurcz naczyń krwionośnych siatkówki prowadzący do niedotlenienia, z następowym przywróceniem przepływu i ustąpieniem objawów. Inne mechanizmy to korowa depresja szerząca się (CSD) w siatkówce, zaburzenia elektryczne i chemiczne oraz rola mediatorów zapalnych, takich jak substancja P, tlenek azotu i peptydy zależne od genu kalcytoniny (CGRP). Migrena siatkówkowa dotyka głównie kobiety poniżej 40 roku życia, często z dodatnim wywiadem rodzinnym (50-70% przypadków) oraz współistniejącymi chorobami naczyniowymi i autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty, miażdżyca, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa czy zespół antyfosfolipidowy. Czynniki wyzwalające obejmują stres, nadciśnienie tętnicze, zmiany hormonalne, palenie tytoniu, odwodnienie, hipoglikemię, ekspozycję na jasne światła, silne zapachy oraz określone pokarmy i substancje (np. alkohol, azotany, tyramina, glutaminian monosodowy, kofeina).
glutaminian monosodowy, hipoglikemia, korowa depresja szerząca się, krwotok do ciała szklistego, krwotok siatkówkowy, mediator zapalny, miażdżyca, migrena siatkówkowa, niedokrwienie naczyniówki, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki, niedrożność żyły środkowej siatkówki, obrzęk siatkówki, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, peptyd związany z genem kalcytoniny, przejściowy atak niedokrwienny, substancja P, tlenek azotu, toczeń rumieniowaty, zapalenie neurogenne, zawał siatkówki, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Objawy
Migrena siatkówkowa to rzadki podtyp migreny, charakteryzujący się nawracającymi, jednoocznymi zaburzeniami widzenia, takimi jak scyntylacje, mroczki (skotomy), przejściowa ślepota czy zamazane widzenie, które trwają zazwyczaj od 5 do 60 minut (średnio 10-20 minut) i są całkowicie odwracalne. Objawom wzrokowym często towarzyszy ból głowy o charakterze pulsującym, jednostronnym, trwającym od 4 do 72 godzin, z towarzyszącą fotofobią, fonofobią oraz nudnościami. W około 50% przypadków pacjenci doświadczają całkowitej utraty widzenia w jednym oku, a inne objawy towarzyszące obejmują m.in. drętwienie, zaburzenia mowy i poznawcze. Migrena siatkówkowa może mieć różną częstotliwość ataków, od sporadycznych do codziennych, a z wiekiem częstość i nasilenie objawów maleją. W większości przypadków stan ten jest łagodny, a objawy ustępują całkowicie między epizodami.
ból głowy migrenowy, ból pulsujący, faza prodromalna, fonofobia, fotofobia, krwotok do ciała szklistego, krwotok siatkówkowy, migrena siatkówkowa, migrena z aurą, mroczek, nerw wzrokowy, niedokrwienie naczyniówki, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki, niedrożność żyły środkowej siatkówki, nudności, obrzęk siatkówki, parestezja, prodrom, scyntylacja, udar, zaburzenie poznawcze, zaburzenie węchu, zaburzenie widzenia, zamazane widzenie, zawał siatkówki - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Patofizjologia i mechanizm
Migrena siatkówkowa to rzadki typ migreny objawiający się przemijającymi, jednostronnymi zaburzeniami widzenia trwającymi od 5 do 60 minut, po których następuje ból głowy o charakterze migrenowym. Patofizjologia pozostaje nie do końca poznana, jednak dominują dwie teorie: skurcz naczyń krwionośnych zaopatrujących siatkówkę (wazospazm tętnicy środkowej siatkówki lub tętnicy ocznej) prowadzący do przejściowego niedokrwienia, oraz rozprzestrzeniająca się depresja neuronów siatkówki, analogiczna do korowej depresji rozprzestrzeniającej się (CSD). W patomechanizmie istotną rolę odgrywają neuropeptydy, takie jak CGRP, substancja P i tlenek azotu, które wywołują zapalenie neurogenne i rozszerzenie naczyń. Badania OCTA wykazały zmniejszenie gęstości naczyń siatkówki i zmiany w nerwie wzrokowym u pacjentów z migreną, co może prowadzić do ścieńczenia warstwy włókien nerwowych siatkówki (RNFL) i potencjalnej utraty aksonów komórek zwojowych.
allodynia, amaurosis fugax, ergot, fonofobia, fotofobia, fotopsja, hiperkoagulacja, krwotok do ciała szklistego, krwotok siatkówkowy, migrena siatkówkowa, mroczek, naczyniówka, niedokrwienie naczyniówki, niedokrwienie siatkówki, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki, niedrożność żyły środkowej siatkówki, obrzęk siatkówki, peptyd związany z genem kalcytoniny, przetrwały otwór owalny, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, scyntylacja, siatkówka, skurcz naczyń, substancja P, tętnica oczna, tętnica środkowa siatkówki, tlenek azotu, tryptan, układ trójdzielno-naczyniowy, warstwa włókien nerwowych siatkówki, wazospazm, zapalenie neurogenne, zapalenie tętnicy skroniowej, zawał siatkówki