arabinoksylan
Arabinoksylan to polisacharyd nieskrobiowy należący do grupy hemiceluloz, który występuje głównie w ścianach komórkowych ziaren zbóż, takich jak pszenica, żyto, jęczmień i owies. Strukturalnie składa się z łańcucha ksylozy (pentozy) z bocznymi rozgałęzieniami zawierającymi arabinozę, stąd nazwa arabinoksylan.
Z perspektywy medycznej arabinoksylany wykazują istotne właściwości prozdrowotne. Zaliczane do frakcji błonnika rozpuszczalnego, przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi oraz stabilizacji stężenia glukozy poprzez spowolnienie jej wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Mechanizm ten ma znaczenie w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych oraz w kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2.
Arabinoksylany wykazują również właściwości immunomodulujące i przeciwzapalne. Badania kliniczne sugerują ich potencjał w stymulacji układu odpornościowego poprzez aktywację makrofagów, komórek NK (Natural Killer) oraz zwiększenie produkcji cytokin. Te właściwości mogą być wykorzystywane w terapiach wspomagających u pacjentów z obniżoną odpornością lub w przebiegu chorób nowotworowych.
Fermentacja arabinoksylanów przez mikrobiotę jelitową prowadzi do produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), szczególnie maślanu, który stanowi główne źródło energii dla kolonocytów i wykazuje działanie przeciwzapalne w obrębie jelita grubego. Z tego względu arabinoksylany są badane pod kątem ich potencjału w profilaktyce i terapii wspomagającej chorób zapalnych jelit oraz zespołu jelita drażliwego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
łupina nasienna babki jajowatej – Właściwości farmakokinetyczne
Łupina nasienna babki jajowatej (Plantago ovata Forssk. lub P. ispaghula Roxb.), będąca składnikiem aktywnym preparatu Mucofalk O, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jej działanie terapeutyczne. Główne polisacharydy, arabinoksylany, zawierają wiązania β oporne na enzymy trawienne człowieka, co skutkuje ograniczonym wchłanianiem w górnych odcinkach przewodu pokarmowego. W żołądku hydrolizie ulega mniej niż 10% śluzu, a uwolniona arabinoza wykazuje wysoką biodostępność jelitową na poziomie 85–93%. Polisacharydy docierają do jelita grubego w formie wysoce spolimeryzowanej, gdzie ulegają ograniczonej degradacji bakteryjnej, prowadzącej do powstawania CO2, H2, CH4 oraz krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), które są częściowo absorbowane i metabolizowane w wątrobie.