rozwój pre- i postnatalny
Rozwój pre- i postnatalny obejmuje całość procesów rozwojowych organizmu ludzkiego od momentu zapłodnienia do osiągnięcia dojrzałości. Okres prenatalny (przed narodzeniem) trwa średnio 38 tygodni i dzieli się na trzy główne fazy: przedzarodkową (pierwsze 3 tygodnie), zarodkową (do końca 8 tygodnia) oraz płodową (od 9 tygodnia do narodzin).
W okresie prenatalnym dochodzi do najintensywniejszych procesów organogenezy – formowania się wszystkich układów i narządów. Szczególnie krytyczny jest okres zarodkowy, kiedy to ekspozycja na czynniki teratogenne może spowodować poważne wady rozwojowe. Prawidłowy rozwój płodu zależy od wielu czynników, w tym od stanu zdrowia matki, odpowiedniego odżywiania oraz braku ekspozycji na substancje szkodliwe.
Rozwój postnatalny rozpoczyna się w momencie narodzin i dzieli się na okresy: noworodkowy (pierwsze 28 dni), niemowlęcy (do końca 1. roku życia), poniemowlęcy (do 3. roku), przedszkolny (3-6 lat), szkolny (7-12 lat), okres dojrzewania (dziewczęta: 10-16 lat, chłopcy: 12-18 lat) oraz dorosłości. Każdy z tych etapów charakteryzuje się specyficznymi zmianami anatomicznymi, fizjologicznymi i psychologicznymi.
Prawidłowa ocena rozwoju pre- i postnatalnego stanowi fundament współczesnej pediatrii i położnictwa. Monitorowanie parametrów rozwojowych pozwala na wczesne wykrywanie nieprawidłowości i wdrażanie odpowiednich interwencji medycznych, co może znacząco wpłynąć na dalsze funkcjonowanie organizmu i jakość życia pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nintedanib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności nintedanibu, dostępnego w dawkach 100 mg i 150 mg, wykazały niską toksyczność ostrą w modelach gryzoni, jednak u młodych szczurów zaobserwowano nieodwracalne zmiany w szkliwie i zębinie siekaczy oraz odwracalne pogrubienie chrząstek nasadowych kości. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i wymioty, wraz z utratą masy ciała, występowały u psów i makaków. Hepatotoksyczność była minimalna, z łagodnym wzrostem enzymów wątrobowych jedynie u makaków rezus, bez poważnych działań niepożądanych. Badania reprodukcyjne ujawniły działanie teratogenne i letalne na zarodki u szczurów przy ekspozycji poniżej MRHD (150 mg x 2/dobę), a u królików przy ekspozycji około trzykrotnie wyższej, z wpływem na rozwój szkieletu osiowego i serca już przy dawkach niższych niż MRHD. Nie stwierdzono wpływu na płodność samców szczurów ani znaczącego przenikania do mleka (≤ 0,5% dawki).
Analizy genotoksyczności i rakotwórczości nintedanibu w dwuletnich badaniach na myszach i szczurach nie wykazały potencjału mutagennego ani kancerogennego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Profil bezpieczeństwa uwzględnia charakterystyczne dla inhibitorów VEGFR-2 zmiany kostne i zębowe u młodych zwierząt oraz działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego u innych gatunków, które należy monitorować w praktyce klinicznej. Podsumowując, nintedanib charakteryzuje się ograniczoną toksycznością ogólną, istotnym potencjałem teratogennym oraz brakiem działania rakotwórczego i genotoksycznego, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży i w okresie laktacji.
badanie przedkliniczne, działanie hepatotoksyczne, działanie letalne na zarodki, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja, inhibitor VEGFR-2, kapsułka miękka, maksymalna zalecana dawka dla człowieka, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nintedanib STADA 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne nintedanibu wykazały niewielką toksyczność po jednorazowej dawce u szczurów i myszy, natomiast po wielokrotnym podaniu zaobserwowano charakterystyczne, nieodwracalne zmiany w szkliwie i zębinie szybko rosnących siekaczy u młodych szczurów oraz odwracalne pogrubienie chrząstek nasadowych. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i wymioty, występowały u zwierząt innych niż gryzonie, co prowadziło do zmniejszenia masy ciała. Nie stwierdzono istotnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych u szczurów i psów, a u makaków rezus odnotowano jedynie łagodne zwiększenie enzymów bez poważnych działań niepożądanych. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagennego ani kancerogennego działania nintedanibu, co potwierdza jego akceptowalny profil bezpieczeństwa w tych aspektach.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, chrząstka nasadowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzym wątrobowy, inhibitor VEGFR-2, letalność zarodkowa, maksymalna zalecana dawka, nintedanib, potencjał genotoksyczny, przenikanie do mleka, przewód pokarmowy, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, szkielet osiowy, układ sercowo-naczyniowy, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gerocilan 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu, substancji czynnej leku Gerocilan (2,5 mg), wykazały brak istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, w tym sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Długoterminowe podawanie tadalafilu psom w dawkach 25 mg/kg mc./dobę i wyższych (3,7-18,6-krotność ekspozycji u ludzi po dawce 20 mg) ujawniło zanik nabłonka kanalików nasiennych i zmniejszenie spermatogenezy u części zwierząt. Testy genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w dłuższym okresie. Badania reprodukcyjne u szczurów i myszy, z dawkami do 1000 mg/kg mc./dobę, nie wykazały działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego, a także nie wpłynęły negatywnie na płodność.
AUC, badania przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, genotoksyczność, karcynogenność, męski układ rozrodczy, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa leku, rozwój pre- i postnatalny, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (wymioty, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych). Zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu i były w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości wiązano z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna liczbowa, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, mutagenność bakteryjna, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, płytka wzrostowa kości, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, ślinianki, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, układ endokrynny, układ limfatyczny i krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solifenacin Vivanta 5 mg
Solifenacyny bursztynian, substancja czynna leku Solifenacin Vivanta, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne i toksykologiczne. Badania nie wykazały istotnego ryzyka dla układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i oddechowego przy dawkach terapeutycznych. Testy toksyczności wielokrotnego podania na różnych gatunkach zwierząt potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych czy histopatologicznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani rakotwórczego. Ocena wpływu na rozrodczość i rozwój zarodkowo-płodowy nie wskazała na teratogenność ani negatywny wpływ na płodność.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, działanie farmakologiczne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja w osoczu, farmakokinetyka, model zwierzęcy, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, solifenacyna bursztynian, toksyczność wielokrotna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sativex (27 mg + 25 mg)/ml
Badania niekliniczne produktu leczniczego Sativex, zawierającego 27 mg delta-9-tetrahydrokannabinolu (THC) oraz 25 mg kannabidiolu (CBD), wykazały działania niepożądane jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną dawkę u człowieka, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa przedklinicznego. Badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały negatywnego wpływu na płodność męską i żeńską, mimo obserwowanego zmniejszenia masy najądrzy u samców przy dawce 25 mg/kg/dobę (150 mg/m²). Dawka „bez działania szkodliwego” na wczesną przeżywalność zarodków i płodów wyniosła około 1 mg/kg/dobę (6 mg/m²), co odpowiada maksymalnej dawce u człowieka lub jest od niej niższa. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików nawet przy dawkach przekraczających maksymalne dawki kliniczne.
charakter lipofilny, dawka kliniczna, delta-9-tetrahydrokannabinol, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję, farmakokinetyka, kannabidiol, kannabinoidy, najądrza, parametry nasienia, płodność męska, płodność żeńska, przeżywalność zarodka, rozwój postnatalny, rozwój pre- i postnatalny, ruchliwość plemników, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mirexan 75 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Mirexan, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas laktacji. Ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i brak wystarczających danych klinicznych, stosowanie dabigatranu w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Badania przedkliniczne wykazały negatywny wpływ na reprodukcję u zwierząt, w tym zmniejszenie liczby zagnieżdżeń i zwiększoną utratę zapłodnionych jaj przy dawkach 70 mg/kg (5-krotnie wyższych niż ekspozycja u ludzi), a także toksyczność rozwojową przy dawkach 5-10-krotnie wyższych niż u pacjentów, objawiającą się zmniejszeniem masy ciała płodów, obniżoną przeżywalnością oraz wzrostem wad rozwojowych. Brak jest danych dotyczących przenikania dabigatranu do mleka kobiecego, dlatego zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas terapii Mirexanem.
antykoncepcja, badania przedkliniczne, dabigatran eteksylan, implantacja zarodka, laktacja, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwzakrzepowy, Mirexan, płodność, położnictwo i ginekologia, poronienie przedimplantacyjne, przenikanie leku do mleka, rozwój pre- i postnatalny, toksyczność rozwojowa, wady rozwojowe płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mykodermina 60 mg/g
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego, substancja czynna Mykoderminy w stężeniu 60 mg/g maści, wykazuje niską toksyczność ostrą, potwierdzoną badaniami na myszach i szczurach, gdzie LD50 wynosi odpowiednio 3300 mg/kg (doustnie) i 2500 mg/kg (podskórnie) dla myszy oraz 3000-3500 mg/kg (doustnie) dla szczurów. Długotrwałe podawanie kwasu undecylenowego, związku macierzystego, w dawce 400 mg/kg przez 6-9 miesięcy nie wykazało toksyczności przewlekłej. Test Amesa nie potwierdził działania mutagennego monoetanoloamidu kwasu undecylenowego, a brak formalnych badań rakotwórczości rekompensowany jest ponad 50-letnim doświadczeniem klinicznym z pochodnymi undecylenowymi, które nie wskazuje na zwiększone ryzyko nowotworów.
badanie in vitro, badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie toksyczne, funkcja reprodukcyjna, kwas undecylenowy, LD50, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, rozwój pre- i postnatalny, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Fluorocholina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fluorocholiny (18F) wykazały korzystny profil toksyczności ostrej – jednorazowe dożylne podanie nierozcieńczonej substancji w dawce 5 ml/kg u szczurów nie wywołało żadnych objawów toksycznych. Brak jest jednak danych dotyczących potencjału mutagennego, właściwości rakotwórczych oraz wpływu na rozrodczość, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa. Należy podkreślić, że brak tych danych jest typowy dla radiofarmaceutyków, a krótkotrwała ekspozycja wynikająca z diagnostycznego, jednorazowego zastosowania fluorocholiny (18F) oraz jej fizykochemiczne właściwości mogą częściowo rekompensować te braki.
anihilacja, badanie mutagenności, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo radiologiczne, diagnostyka obrazowa, fluorocholina 18F, objaw toksyczności, okres półtrwania, podanie dożylne, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, promieniowanie gamma, promieniowanie pozytonowe, radionuklid fluoru, rozwój pre- i postnatalny, substancja radiofarmaceutyczna, toksyczność ostra, właściwość radiofarmaceutyczna, właściwość rakotwórcza, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadamen MED 2,5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące tadalafilu, substancji czynnej produktu Tadamen MED, nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. W badaniach toksyczności, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród nie stwierdzono działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest, że w badaniach na szczurach i myszach nie zaobserwowano efektów teratogennych, embriotoksycznych ani fetotoksycznych przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę. Dodatkowo, dawka 30 mg/kg/dobę nie wywołała negatywnych skutków rozwojowych przed- i pourodzeniowych u szczurów, a ekspozycja ciężarnych samic (AUC) była około 18-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce 20 mg, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa w kontekście stosowania w ciąży. Badania płodności nie wykazały zaburzeń u samców i samic szczurów, co wskazuje na brak wpływu tadalafilu na zdolności reprodukcyjne.
AUC, badanie farmakologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, rozwój płodu, rozwój pre- i postnatalny, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, właściwości farmakodynamiczne, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych, zdolności reprodukcyjne, zmniejszenie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ebivol 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nebiwololu, substancji czynnej preparatu Ebivol, obejmujące testy genotoksyczności, nie wykazały potencjału do uszkodzeń materiału genetycznego, mutacji genowych ani aberracji chromosomowych. Długoterminowe badania rakotwórczości w modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania onkogennego, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa przewlekłego stosowania leku. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej, obejmujących wpływ na płodność oraz rozwój zarodkowo-płodowy, nie zaobserwowano istotnych zagrożeń przy dawkach terapeutycznych, natomiast działania niepożądane pojawiły się jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dobową u ludzi.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, dane przedkliniczne, dawka dobowa, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, efekt toksyczny, mutacja genowa, nebiwolol, potencjał karcynogenny, potencjał onkogenny, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tuxanuva 75 mg
Stosowanie dabigatranu eteksylanu (Tuxanuva) u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku w tych grupach są ograniczone, a badania przedkliniczne wykazały potencjalne negatywne efekty na reprodukcję i rozwój zarodkowo-płodowy, zwłaszcza przy dawkach 5-10-krotnie przekraczających ekspozycję u ludzi. U samic zwierząt obserwowano zmniejszenie liczby zagnieżdżeń i wzrost utraty zapłodnionych jaj przy dawce 70 mg/kg, co odpowiada około 5-krotnej ekspozycji u pacjentów. W badaniach na szczurach i królikach dawki toksyczne dla matek powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, obniżenie ich przeżywalności oraz wzrost wad rozwojowych. Brak jest danych klinicznych dotyczących przenikania dabigatranu do mleka kobiecego oraz wpływu na płodność u ludzi.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, dabigatran eteksylat, dawka toksyczna, działanie niepożądane, efekt teratogenny, farmakokinetyka eliminacji, karmienie piersią, model zwierzęcy, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, Tuxanuva, utrata zapłodnionego jaja, wada rozwojowa, wiek rozrodczy, wizyta kontrolna, wpływ na reprodukcję, zagnieżdżenie zapłodnionego jaja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nalpain 10 mg/ml 10 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne chlorowodorku nalbufiny, przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury, króliki), wykazały, że substancja ta nie wywiera negatywnego wpływu na płodność samic i samców, nie zaburzając zdolności do zapłodnienia i poczęcia. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów zaobserwowano dawkozależne efekty toksyczne przy wysokich dawkach, takie jak zwiększona śmiertelność przedporodowa i poporodowa oraz zmniejszenie masy ciała potomstwa. Warto podkreślić, że te niekorzystne efekty występowały jedynie przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny, co wskazuje na istnienie progu bezpieczeństwa.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, chlorowodorek nalbufiny, dawka terapeutyczna, funkcja rozrodcza, malformacja rozwojowa, masa ciała potomstwa, model zwierzęcy, płodność, potencjał teratogenny, rozwój pre- i postnatalny, rozwój przed- i pourodzeniowy, śmiertelność poporodowa, śmiertelność przedporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa