deamidacja
Deamidacja to proces biochemiczny polegający na usunięciu grupy amidowej z cząsteczki, najczęściej z aminokwasów takich jak glutamina i asparagina. W kontekście medycznym, deamidacja jest istotnym mechanizmem modyfikacji potranslacyjnej białek, który może znacząco wpływać na ich strukturę i funkcję.
W organizmie ludzkim deamidacja zachodzi spontanicznie wraz z wiekiem białek i jest uważana za jeden z głównych czynników przyczyniających się do starzenia się białek. Proces ten prowadzi do zmiany glutaminy w kwas glutaminowy oraz asparaginy w kwas asparaginowy, co zmienia właściwości fizykochemiczne białka, w tym jego ładunek i konformację przestrzenną.
Z klinicznego punktu widzenia, nieprawidłowa deamidacja może przyczyniać się do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, zaćmy, chorób autoimmunologicznych oraz innych schorzeń związanych z wiekiem. W diagnostyce laboratoryjnej, wykrywanie produktów deamidacji może służyć jako marker procesów patologicznych lub oceny jakości preparatów farmaceutycznych zawierających białka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaćma – Patofizjologia i mechanizm
Zaćma (cataracta senilis) to postępujące zmętnienie soczewki oka, prowadzące do zaburzenia przejrzystości i upośledzenia widzenia, szczególnie u osób po 40-50 roku życia. Patogeneza zaćmy związanej z wiekiem obejmuje zmiany strukturalne i biochemiczne soczewki, takie jak stwardnienie jądrowe, agregacja zmodyfikowanych białek krystalinowych, pigmentacja oraz zaburzenia homeostazy jonowej, zwłaszcza wapnia. Kluczową rolę odgrywa stres oksydacyjny, powodujący utlenianie białek, peroksydację lipidów i uszkodzenia DNA, przy jednoczesnym spadku poziomu antyoksydantów (np. glutationu, dysmutazy ponadtlenkowej). Wyróżnia się trzy główne typy zaćmy: jądrową, korową i podtorebkową tylną, zróżnicowane pod względem lokalizacji zmętnień i czynników ryzyka, takich jak ekspozycja na UV, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość oraz stosowanie kortykosteroidów. Warto podkreślić, że szlak poliolowy i akumulacja sorbitolu odgrywają istotną rolę w patogenezie zaćmy cukrzycowej i częściowo zaćmy starczej.
deamidacja, dojrzała zaćma, dysmutaza ponadtlenkowa, glutation, homeostaza jonowa, karbamylacja, krystaliny, peroksydacja lipidów, reaktywne formy tlenu, reduktaza aldozy, siatkówka oka, soczewka wewnątrzgałkowa, stres oksydacyjny, stwardnienie jądra soczewki, szlak kalpainy, szlak poliolowy, zaćma, zaćma cukrzycowa, zaćma jądrowa, zaćma korowa, zaćma podtorebkowa tylna, zaćma starcza, zaćma wrodzona, zmętnienie soczewki - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba trzewna – Patofizjologia i mechanizm
Choroba trzewna jest autoimmunologicznym schorzeniem jelita cienkiego, wywołanym przez nieprawidłową odpowiedź immunologiczną na gluten u osób z predyspozycją genetyczną, głównie z haplotypami HLA-DQ2 (>90% przypadków) i HLA-DQ8 (5-10%). Patogeneza obejmuje interakcję czynników genetycznych, środowiskowych i immunologicznych, gdzie kluczową rolę odgrywa transglutaminaza tkankowa typu 2 (TG2), modyfikująca peptydy gliadyny przez deamidację, co zwiększa ich immunogenność i prowadzi do aktywacji limfocytów T CD4+ oraz produkcji autoprzeciwciał. Odpowiedź immunologiczna obejmuje zarówno adaptacyjną (Th1 z IFN-γ, IL-2, IL-21), jak i wrodzoną zależną od IL-15, która aktywuje cytotoksyczne limfocyty T CD8+ śródnabłonkowe, prowadząc do uszkodzenia enterocytów, zaniku kosmków jelitowych, hiperplazji krypt i zaburzeń wchłaniania składników odżywczych (m.in. żelazo, kwas foliowy, witamina B12).
blaszka właściwa, błona śluzowa jelita cienkiego, chłoniak T-komórkowy, choroba trzewna, deamidacja, dermatitis herpetiformis, dieta bezglutenowa, gruczolakorak jelita cienkiego, haplotyp HLA-DQ2, immunoterapia alergenowo-swoista, inhibitor transglutaminazy tkankowej, interferon gamma, interleukina-15, kosmek jelitowy, limfocyt śródnabłonkowy, limfocyt T CD4+, limfocyt T CD8, mikrobiom jelitowy, odpowiedź immunologiczna, peptyd gliadyny, przepuszczalność jelitowa, rąbek szczoteczkowy, ścisłe połączenie, transglutaminaza tkankowa, zaburzenia wchłaniania, zaburzenie autoimmunologiczne, zanik kosmków jelitowych