zaćma cukrzycowa
Zaćma cukrzycowa (cataracta diabetica) to jedno z powikłań okulistycznych cukrzycy, charakteryzujące się zmętnieniem soczewki oka. Mechanizm jej powstawania jest związany z hiperglikemią, która prowadzi do akumulacji sorbitolu w soczewce poprzez szlak poliolowy. Nagromadzenie sorbitolu powoduje stres osmotyczny, napływ wody i zmianę struktury białek soczewki.
U pacjentów z cukrzycą zaćma rozwija się wcześniej niż w populacji ogólnej i ma zazwyczaj szybszy przebieg. Charakterystyczne dla zaćmy cukrzycowej są białe, płatkowe zmętnienia podtorebkowe, często zlokalizowane obustronnie. Zaćma cukrzycowa może pojawić się również u młodych pacjentów z niekontrolowaną cukrzycą typu 1.
Leczenie zaćmy cukrzycowej opiera się głównie na zabiegu fakoemulsyfikacji z implantacją sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. U pacjentów z cukrzycą występuje wyższe ryzyko powikłań pooperacyjnych, w tym obrzęku plamki żółtej i nasilenia retinopatii cukrzycowej. Z tego powodu zaleca się optymalną kontrolę glikemii przed zabiegiem oraz ścisłe monitorowanie stanu siatkówki w okresie okołooperacyjnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaćma – Patofizjologia i mechanizm
Zaćma (cataracta senilis) to postępujące zmętnienie soczewki oka, prowadzące do zaburzenia przejrzystości i upośledzenia widzenia, szczególnie u osób po 40-50 roku życia. Patogeneza zaćmy związanej z wiekiem obejmuje zmiany strukturalne i biochemiczne soczewki, takie jak stwardnienie jądrowe, agregacja zmodyfikowanych białek krystalinowych, pigmentacja oraz zaburzenia homeostazy jonowej, zwłaszcza wapnia. Kluczową rolę odgrywa stres oksydacyjny, powodujący utlenianie białek, peroksydację lipidów i uszkodzenia DNA, przy jednoczesnym spadku poziomu antyoksydantów (np. glutationu, dysmutazy ponadtlenkowej). Wyróżnia się trzy główne typy zaćmy: jądrową, korową i podtorebkową tylną, zróżnicowane pod względem lokalizacji zmętnień i czynników ryzyka, takich jak ekspozycja na UV, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość oraz stosowanie kortykosteroidów. Warto podkreślić, że szlak poliolowy i akumulacja sorbitolu odgrywają istotną rolę w patogenezie zaćmy cukrzycowej i częściowo zaćmy starczej.
deamidacja, dojrzała zaćma, dysmutaza ponadtlenkowa, glutation, homeostaza jonowa, karbamylacja, krystaliny, peroksydacja lipidów, reaktywne formy tlenu, reduktaza aldozy, siatkówka oka, soczewka wewnątrzgałkowa, stres oksydacyjny, stwardnienie jądra soczewki, szlak kalpainy, szlak poliolowy, zaćma, zaćma cukrzycowa, zaćma jądrowa, zaćma korowa, zaćma podtorebkowa tylna, zaćma starcza, zaćma wrodzona, zmętnienie soczewki