chemoreceptor

Chemoreceptory to wyspecjalizowane komórki receptorowe, które wykrywają zmiany stężenia substancji chemicznych w organizmie i przekształcają te informacje w impulsy nerwowe. Odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu, szczególnie w regulacji oddychania, równowagi kwasowo-zasadowej oraz w percepcji smaku i zapachu.

W kontekście kontroli oddychania wyróżniamy dwa główne typy chemoreceptorów: ośrodkowe (centralne), zlokalizowane w pniu mózgu, które reagują głównie na zmiany stężenia jonów wodorowych (pH) płynu mózgowo-rdzeniowego, oraz obwodowe, znajdujące się w kłębkach szyjnych i aortalnych, które reagują na zmiany stężenia tlenu, dwutlenku węgla i pH we krwi. Aktywacja tych receptorów w odpowiedzi na hipoksję, hiperkapnię lub kwasicę prowadzi do zwiększenia wentylacji płuc.

Zaburzenia funkcji chemoreceptorów mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak zespół bezdechu sennego, zespół hipowentylacji otyłych, czy zespół wrodzonej hipowentylacji ośrodkowej (zespół Ondine’a). W diagnostyce i badaniach naukowych funkcję chemoreceptorów ocenia się za pomocą testów oceniających odpowiedź wentylacyjną na hipoksję lub hiperkapnię.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl