encefalopatia hiponatremiczna
Encefalopatia hiponatremiczna to poważne powikłanie neurologiczne spowodowane zbyt niskim stężeniem sodu w surowicy krwi (hiponatremią). Występuje zazwyczaj przy stężeniu sodu poniżej 120 mmol/l, choć objawy neurologiczne mogą pojawić się również przy wyższych wartościach, zwłaszcza gdy spadek jest gwałtowny.
Patofizjologicznie encefalopatia hiponatremiczna wiąże się z obrzękiem mózgu wynikającym z przemieszczania się wody do komórek nerwowych zgodnie z gradientem osmotycznym. Klinicznie manifestuje się postępującymi zaburzeniami świadomości, bólami głowy, nudnościami, wymiotami, a w ciężkich przypadkach drgawkami, śpiączką i potencjalnie zgonem wskutek wklinowania pnia mózgu.
Leczenie encefalopatii hiponatremicznej wymaga szczególnej ostrożności, gdyż zbyt szybka korekcja hiponatremii może prowadzić do zespołu demielinizacji osmotycznej (centralna mielinoliza mostu). Rekomendowana szybkość korekcji nie powinna przekraczać 8-10 mmol/l/dobę, a w przypadkach przewlekłej hiponatremii nawet 4-6 mmol/l/dobę. W ciężkich przypadkach z objawami neurologicznymi dopuszcza się początkowo szybszą korekcję z użyciem hipertonicznego roztworu NaCl.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Optiglobin 100 mg/ml
Immunoglobulina ludzka normalna (IVIg) zawarta w produkcie Optiglobin wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to dreszcze, bóle głowy, gorączka, nudności, wymioty, bóle stawów, niskie ciśnienie tętnicze oraz bóle dolnej części pleców o umiarkowanym nasileniu. Rzadziej występują poważniejsze reakcje, takie jak odwracalne reakcje hemolityczne (szczególnie u pacjentów z grupami krwi A, B i AB), reakcje anafilaktyczne, przejściowe reakcje skórne (w tym toczeń rumieniowaty skórny), powikłania zakrzepowo-zatorowe (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zatorowość płucna), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ostre uszkodzenie nerek oraz ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc (TRALI). Wlew dożylny z glukozą może prowadzić do hiponatremii i encefalopatii hiponatremicznej, choć częstość tych powikłań jest nieznana.
anemia hemolityczna, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, duszność, encefalopatia hiponatremiczna, hemodylucja, hiponatremia, immunoglobulina ludzka normalna, kołatanie serca, leukopenia, migrena, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, nudności, ostra niewydolność nerek, ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, pierwotny niedobór odporności, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie skórne, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół grypopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gnak –
Lek GNAK, będący roztworem do infuzji zawierającym glukozę, sód, potas, magnez oraz jony chlorkowe i octanowe, może wywoływać szereg działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania. Do najistotniejszych należą reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktoidalne, szczególnie u pacjentów z alergią na kukurydzę. Klinicznie istotne zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe obejmują hiperkaliemię (stężenie K+ >5,5 mmol/l), hiperglikemię, hiperwolemię, hiponatremię (stężenie Na+ <135 mmol/l) oraz inne zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Wśród powikłań neurologicznych odnotowano napady drgawkowe i encefalopatię związaną z hiponatremią, natomiast powikłania naczyniowe obejmują zakrzepowe zapalenie żył oraz zakrzepicę żylną. Miejscowe reakcje w miejscu podania to m.in. uczucie pieczenia, ból, zapalenie żył, podrażnienie, zakażenie oraz wynaczynienie.
alergia na kukurydzę, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperwolemia, hiponatremia, homeostaza organizmu, napad drgawkowy, niewydolność serca, objaw neurologiczny, powikłanie infekcyjne, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, stężenie potasu, stężenie sodu, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Potassium Chloride 0,15% + Glucose 5% B. Braun
Preparaty Potassium Chloride + Glucose B. Braun, dostępne w stężeniach 0,15% (20 mmol/l KCl) i 0,3% (40 mmol/l KCl) z glukozą 5% (50 g/l), wymagają ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiponatremii i hiperkaliemii. Roztwory te, odpowiednio izotoniczny (318 mOsm/l) i nieznacznie hipertoniczny (358 mOsm/l), mogą ulegać zmianie toniczności w organizmie wskutek metabolizmu glukozy, co może prowadzić do hipotoniczności i powikłań neurologicznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, chorobami serca (zwłaszcza leczonych glikozydami naparstnicy), cukrzycą, hiponatremią oraz u dzieci i osób w podeszłym wieku. Monitorowanie powinno obejmować regularne oznaczanie stężeń potasu i sodu w osoczu, kontrolę glikemii, badania EKG oraz ocenę równowagi płynów.
arytmia, cukrzyca, encefalopatia hiponatremiczna, glikozydy naparstnicy, hiperkaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, krwawienie wewnątrzczaszkowe, nietolerancja glukozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, ostra hiponatremia, ostre odwodnienie, potas, przewodnienie, pseudoaglutynacja, roztwór hipotoniczny, stłuczenie mózgu, transfuzja krwi, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon substancji czynnych
Sodu chlorek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chlorek sodu (NaCl) jest kluczowym elektrolitem w utrzymaniu homeostazy wodno-elektrolitowej i ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych, szeroko stosowanym w terapii zaburzeń elektrolitowych oraz nawodnienia. Preparaty z NaCl znajdują zastosowanie w infuzjach, dializie otrzewnowej, hemofiltracji oraz płukankach. W terapii należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z hipokaliemią, hipernatriemią, hiperchloremią, niewydolnością serca, nerek, nadciśnieniem tętniczym, obrzękami czy rzucawką. Korekcja hiponatremii powinna być powolna, nie przekraczając 4-6 mmol/l/dobę (maksymalnie 9 mmol/l/dobę), aby zapobiec zespołowi demielinizacji osmotycznej. Monitorowanie obejmuje kontrolę elektrolitów, równowagi kwasowo-zasadowej, masy ciała oraz funkcji nerek, a szybka infuzja wymaga nadzoru układu sercowo-oddechowego ze względu na ryzyko przeciążenia krążenia i obrzęku płuc.
ceftriakson, chlorek sodu, ciśnienie osmotyczne, dializa otrzewnowa, diuretyk, elektrolity w surowicy, encefalopatia hiponatremiczna, funkcja oddechowa, gazometria, glikozydy naparstnicy, hemofiltracja, hiperchloremia, hipernatremia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, homeostaza wodno-elektrolitowa, interakcja lekowa, krwawienie wewnątrzczaszkowe, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, obrzęk uogólniony, parathormon, postępowanie przeciwwstrząsowe, retencja sodu, równowaga kwasowo-zasadowa, rzucawka, sekrecja ADH, stłuczenie mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół demielinizacji osmotycznej - Leksykon substancji czynnych
Sodu chlorek – Działania niepożądane
Chlorek sodu (NaCl) jest powszechnie stosowany w medycynie, zwłaszcza w formie roztworów do infuzji, dializy, hemodializy i hemofiltracji, a także w preparatach doustnych do korekty zaburzeń elektrolitowych. Pomimo naturalnego występowania w organizmie, jego podawanie może prowadzić do licznych działań niepożądanych, głównie w wyniku nieprawidłowego dawkowania lub współistniejących schorzeń. Najczęściej obserwowanymi powikłaniami są hipokaliemia (bardzo często, szczególnie podczas dializy otrzewnowej), hiponatremia (nieznana częstość, z ryzykiem encefalopatii hiponatremicznej), hiperkalcemia (często, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu środków wiążących fosforany) oraz hipokalcemia (niezbyt często). Zaburzenia elektrolitowe mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak arytmie, osłabienie mięśni czy zaburzenia oddychania. Dodatkowo, roztwory NaCl mogą wywoływać zmiany hemodynamiczne, w tym nadciśnienie, niedociśnienie i tachykardię, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka czy zaparcia, szczególnie podczas dializy otrzewnowej.
biegunka, chlorek sodu, dializa otrzewnowa, duszność, encefalopatia hiponatremiczna, hemodializa, hemofiltracja, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, homeostaza, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, obrzęk, odwodnienie, pokrzywka, przepuklina, przewodnienie, reakcja nadwrażliwości, rozdęcie brzucha, sepsa, środek wiążący fosforany, świąd, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zakrzep, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie otrzewnej, zapalenie żyły, zaparcia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Potassium Chloride 0,3% + Glucose 5% B. Braun
Produkt leczniczy Potassium Chloride 0,3% + Glucose 5% B. Braun zawiera 3,0 g/l chlorku potasu (40 mmol/l potasu i chlorków) oraz 50,0 g/l glukozy jednowodnej, dostarczając 835 kJ/l (200 kcal/l) energii. Roztwór do infuzji cechuje się teoretyczną osmolarnością 358 mOsm/l i pH w zakresie 3,5-6,5, jest nieznacznie hipertoniczny, jednak w organizmie może stać się hipotoniczny ze względu na szybki metabolizm glukozy. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena funkcji nerek, a podawanie potasu powinno odbywać się powoli i pod ścisłym nadzorem, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, chorobami serca (w tym przyjmujących glikozydy naparstnicy) oraz u osób z ryzykiem hiperkaliemii. Monitorowanie obejmuje regularne oznaczanie stężenia potasu i sodu w osoczu, badania EKG oraz kontrolę glikemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją glukozy.
arytmia, badanie EKG, chlorek potasu, choroba serca, cukrzyca, encefalopatia hiponatremiczna, funkcjonowanie nerek, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hiponatremia hipoosmotyczna, hormon antydiuretyczny, krwawienie wewnątrzczaszkowe, nietolerancja glukozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, obrzęk mózgu, odwodnienie ostre, ostra hiponatremia, pseudoaglutynacja, równowaga elektrolitowa, stężenie potasu w osoczu, stłuczenie mózgu, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, uszkodzenie tkanek, wydzielanie ADH, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Hiponatremia – Leczenie
Hiponatremia definiowana jest jako stężenie sodu w surowicy poniżej 135 mmol/l i stanowi najczęstsze zaburzenie elektrolitowe w praktyce klinicznej, wiążąc się ze zwiększoną śmiertelnością i chorobowością. Leczenie zależy od przyczyny, ciężkości, czasu trwania oraz obecności objawów neurologicznych. W ostrych, ciężkich przypadkach (Na <125 mmol/l, czas trwania <48 h) z objawami takimi jak drgawki czy śpiączka, wskazane jest szybkie podanie 3% NaCl w bolusie 100-150 ml dożylnie, powtarzane do 2 razy, celem podniesienia sodu o 4-6 mmol/l w ciągu kilku godzin. W przewlekłej hiponatremii (czas trwania >48 h) korekcja powinna być powolna, nie przekraczając 6-8 mmol/l na dobę i 18 mmol/l w ciągu 48 godzin, aby zapobiec zespołowi demielinizacji osmotycznej (ODS). Terapia jest dostosowana do stanu wolemicznego: hipowolemiczna wymaga uzupełnienia objętości izotonicznym NaCl (0,5-1,0 ml/kg/godz.), euwolemiczna – ograniczenia płynów (500-1500 ml/dobę) i ewentualnie leków takich jak demeklocyklina, mocznik, waptany (tolwaptan, koniwaptan), a hiperwolemiczna – ograniczenia płynów (<800-1000 ml/dobę), sodu oraz stosowania diuretyków pętlowych.
akwareza, antagonista receptora wazopresyny, centralna mielinoliza mostu, demeklocyklina, desmopresyna, diuretyk pętlowy, diureza, drgawka, encefalopatia hiponatremiczna, fotowrażliwość, furosemid, hipertoniczny roztwór soli, hipokaliemia, hiponatremia, hiponatremia euwolemiczna, hiponatremia hiperwolemiczna, hiponatremia hipowolemiczna, izotoniczny roztwór soli, koniwaptan, marskość wątroby, nefrotoksyczność, niewydolność serca, obrzęk mózgu, osmolalność moczu, SIADH, śmiertelność i chorobowość, stężenie sodu, tolwaptan, waptan, wklinowanie mózgu, zaburzenie elektrolitowe, zespół demielinizacji osmotycznej, zespół nerczycowy, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ringer
Roztwór Ringer do infuzji zawiera chlorek sodu (8,60 g/l, Na⁺ 147 mmol/l), chlorek potasu (0,30 g/l, K⁺ 4 mmol/l) oraz dwuwodny chlorek wapnia (0,33 g/l, Ca²⁺ 2,25 mmol/l), jednak stężenia potasu i wapnia są niewystarczające do korekty ich niedoborów. Podczas terapii należy monitorować ryzyko przewodnienia i zatrzymania płynów, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, obrzękami, zaburzeniami nerek, stanem przedrzucawkowym oraz aldosteronizmem. Szczególną ostrożność wymaga podawanie roztworu u pacjentów z ryzykiem hiperkaliemii (np. niewydolność nerek, nadnerczy, rozległe uszkodzenia tkanek) oraz u osób z nieosmotyczną stymulacją wazopresyny, ze względu na ryzyko hiponatremii i jej powikłań neurologicznych, takich jak ostra encefalopatia hiponatremiczna.
aldosteronizm, ceftriakson, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia dwuwodny, elektrolity w osoczu, encefalopatia hiponatremiczna, hiperkaliemia, hiponatremia, hipowolemia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, leczenie pozajelitowe, nadciśnienie tętnicze, nieosmotyczna stymulacja wazopresyny, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, ostre odwodnienie, przekrwienie płuc, równowaga kwasowo-zasadowa, sarkoidoza, stan przedrzucawkowy, stłuczenie mózgu, transfuzja krwi, wynaczynienie, zaburzenia czynności nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zatrzymanie płynów, zespół SIADH, zniszczenie tkanek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Injectio Glucosi 5% Baxter 50 mg/ml
Injectio Glucosi 5% Baxter to roztwór do infuzji zawierający glukozę w stężeniu 50 mg/ml (glukoza jednowodna), dostarczający około 840 kJ/l (200 kcal/l). Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, lek może wywoływać działania niepożądane o częstości głównie nieznanej, co wynika z charakteru danych po wprowadzeniu do obrotu. Najistotniejsze z klinicznego punktu widzenia powikłania to zaburzenia równowagi elektrolitowej (w tym hiponatremia, hipokalemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia), hiperglikemia, reakcje anafilaktyczne u pacjentów uczulonych na kukurydzę, zakrzepica żylna oraz zapalenie żył. Szczególną uwagę należy zwrócić na hiponatremię związaną z leczeniem szpitalnym, która może prowadzić do ostrej encefalopatii hiponatremicznej, nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu.
encefalopatia hiponatremiczna, glukoza, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotensja, infuzja, obrzęk, odwodnienie, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, roztwór glukozy, skurcz oskrzeli, wielomocz, wynaczynienie, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żylna, zapalenie żył, zatorowość płucna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius (33,3 mg + 3 mg)/ml
Produkt leczniczy Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius (33,3 mg + 3,0 mg/ml) w postaci roztworu do infuzji może wywoływać liczne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania przez personel medyczny. Najczęściej obserwowane zaburzenia metaboliczne to hiperglikemia i cukromocz, szczególnie przy szybkości infuzji przekraczającej 15 ml/kg mc./h (0,5 g glukozy/kg mc./h), co może prowadzić do odwodnienia osmotycznego i pogorszenia funkcji nerek. Długotrwałe podawanie może skutkować obrzękami obwodowymi, zaburzeniami równowagi płynów i kwasowo-zasadowej oraz hipokaliemią, hipomagnezemią i hipofosfatemią. Szczególnie niebezpieczna jest hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, która może prowadzić do encefalopatii hiponatremicznej, zagrażającej życiu powikłania neurologicznego. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
duszność, encefalopatia hiponatremiczna, gorączka, hiperglikemia, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, niedobór elektrolitów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odwodnienie osmotyczne, osłabienie mięśniowe, posocznica, produkt leczniczy, przeciążenie układu krążenia, roztwór do infuzji, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie równowagi płynów, zaburzenie rytmu serca, zakażenie miejsca podania, zakrzepica, zapalenie żyły - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glukoza 40 Braun 400 mg/ml
Glukoza 40 Braun to roztwór do infuzji o wysokim stężeniu glukozy (400 mg/ml) i wysokiej osmolarności teoretycznej (2200 mOsm/l), stosowany w warunkach szpitalnych. Głównym działaniem niepożądanym jest hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, charakteryzująca się obniżeniem stężenia sodu w surowicy poniżej 135 mmol/l. Hiponatremia może prowadzić do encefalopatii hiponatremicznej, poważnego powikłania neurologicznego objawiającego się zaburzeniami świadomości, drgawkami i ryzykiem śpiączki, które stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i może skutkować nieodwracalnym uszkodzeniem mózgu lub zgonem. Mechanizm hiponatremii wiąże się z przemieszczaniem się wody do przestrzeni zewnątrzkomórkowej i rozcieńczeniem sodu w osoczu, co jest szczególnie istotne przy braku odpowiedniej suplementacji elektrolitów.
elektrolity surowicy, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiponatremia, hiponatremia szpitalna, obrzęk mózgu, osmolarność, parametry laboratoryjne, przemieszczanie płynów, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór glukozy, roztwór infuzyjny, stan krytyczny pacjenta, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Przedawkowanie – Woda do wstrzykiwań Fresenius –
Woda do wstrzykiwań Fresenius, stosowana jako rozpuszczalnik do leków parenteralnych, w przypadku przedawkowania prowadzi do przewodnienia organizmu oraz hipoelektrolitemii, zwłaszcza hiponatremii (stężenie sodu <135 mmol/l). Mechanizm polega na podaniu nadmiernej objętości płynu hipotonicznego, co powoduje rozcieńczenie elektrolitów w surowicy i zwiększenie objętości krwi krążącej. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością nerek i serca, a także dzieci i osoby geriatryczne, u których upośledzone są mechanizmy kompensacyjne. Objawy kliniczne obejmują obrzęki, zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśniowe, drgawki, encefalopatię hiponatremiczną oraz obrzęk mózgu z ryzykiem wzrostu ciśnienia śródczaszkowego i wgłobienia pnia mózgu.
ciśnienie śródczaszkowe, diuretyk pętlowy, drgawka, elektrolity w surowicy, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hemofiltracja, hipoelektrolitemia, hiponatremia, lek parenteralny, niewydolność serca, objętość krwi krążąca, obrzęk, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, osłabienie mięśniowe, przewodnienie, roztwór hipertoniczny, roztwór hipotoniczny, sód w surowicy, śpiączka, technika nerkozastępcza, układ sercowo-naczyniowy, woda do wstrzykiwań, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości - Leksykon substancji czynnych
Potas chlorek – Działania niepożądane
Potas chlorek, stosowany głównie w terapii hipokaliemii, niesie ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym hiperkaliemii, która może prowadzić do zaburzeń nerwowo-mięśniowych, arytmii serca, a nawet zatrzymania akcji serca. Infuzja dożylna, zwłaszcza przez wkłucie centralne i przy zbyt szybkim podaniu lub wysokim stężeniu (koncentrat 15%), zwiększa ryzyko powikłań miejscowych, takich jak ból, zapalenie żył, zakrzepica, wynaczynienie z możliwością martwicy tkanek, a także ogólnoustrojowych reakcji gorączkowych i infekcji. Zaburzenia metaboliczne obejmują kwasicę, hiperchloremię oraz hiponatremię związaną z leczeniem szpitalnym, która może skutkować encefalopatią hiponatremiczną, prowadzącą do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu. Objawy ze strony przewodu pokarmowego to nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka, a reakcje nadwrażliwości mogą obejmować reakcje alergiczne i anafilaktyczne, szczególnie u pacjentów uczulonych na kukurydzę (w preparatach zawierających glukozę).
arytmia, działanie niepożądane, działanie niepożądane produktu leczniczego, encefalopatia hiponatremiczna, formowanie zakrzepów, hiperchloremia, hiperkaliemia, hiperwolemia, hipokaliemia, hiponatremia, koncentrat do sporządzania roztworu, kontrola EKG, kwasica, martwica tkanek, monitorowanie stężenia elektrolitów, nadwrażliwość, obrzęk mózgu, podanie dożylne, potas chlorek, powikłanie infekcyjne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, uszkodzenie mózgu, wkłucie centralne, wynaczynienie, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu pokarmowego, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plasmalyte –
Plasmalyte to roztwór do infuzji zawierający elektrolity (sód, potas, magnez, chlorki, octan, glukonian), który może wywoływać liczne działania niepożądane sklasyfikowane według MedDRA. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości i anafilaktoidalne objawiające się tachykardią, dusznością, hipotensją, pokrzywką oraz hiperkaliemią (częstość nieznana). W trakcie terapii mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperwolemia i hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, która wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurologicznych. Zaburzenia neurologiczne obejmują napady drgawkowe oraz ostrą encefalopatię hiponatremiczną, potencjalnie prowadzącą do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu (częstość nieznana). Ponadto, możliwe są zakrzepowe zapalenie żył i zakrzepica żylna, a także reakcje skórne, takie jak pokrzywka, oraz reakcje w miejscu podania infuzji (uczucie pieczenia, ból, zapalenie żył, zakażenie). Plasmalyte może również powodować fałszywie dodatnie wyniki testu Bio-Rad Laboratories’ Platelia Aspergillus EIA.
duszność, encefalopatia hiponatremiczna, fałszywie dodatni wynik testu, hiperkaliemia, hiperwolemia, hiponatremia szpitalna, hipotensja, inwazyjna aspergiloza, kołatanie serca, MedDRA, napad drgawkowy, odczyn zapalny, piloerekcja, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja infuzyjna, reakcja nadwrażliwości, roztwór elektrolitowy do infuzji, świszczący oddech, tachykardia, test Platelia Aspergillus, wynaczynienie, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Injectio Glucosi 5% Baxter
Injectio Glucosi 5% Baxter, będący roztworem glukozy, wymaga szczególnej ostrożności podczas dożylnego podawania ze względu na ryzyko powikłań metabolicznych i zaburzeń homeostazy. Pomimo izotonicznego charakteru roztworu, szybki metabolizm glukozy może prowadzić do skrajnej hipotoniczności w organizmie, co skutkuje hiperosmolalnością, diurezą osmotyczną, odwodnieniem, a także zaburzeniami elektrolitowymi takimi jak hiponatremia (zarówno hipo- jak i hiperosmotyczna), hipokaliemia, hipofosfatemia i hipomagnezemia. Przewodnienie i hiperwolemia mogą prowadzić do przeciążenia układu krążenia, w tym obrzęku płuc. Szczególnie narażeni na ostrą hiponatremię są pacjenci z nieosmotyczną stymulacją wazopresyny (np. w stanach zapalnych, stresie pooperacyjnym, chorobach OUN) oraz osoby przyjmujące leki agonistyczne wazopresyny. Ostra hiponatremia może wywołać encefalopatię hiponatremiczną z objawami neurologicznymi, a ryzyko ciężkiego obrzęku mózgu jest szczególnie wysokie u dzieci, kobiet w wieku rozrodczym oraz pacjentów z uszkodzeniami mózgu.
ciężkie niedożywienie, cukrzyca, diureza osmotyczna, encefalopatia hiponatremiczna, hiperglikemia, hiperosmolalność, hiperwolemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoosmolalność, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica mleczanowa, niedobór tiaminy, niewydolność nerek, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, ostra hiponatremia, przewlekły alkoholizm, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór glukozy 5%, sepsa, stłuczenie mózgu, udar niedokrwienny, uszkodzenie mózgu, wstrząs, zaburzenia tolerancji glukozy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół hiperosmolarny, zespół ponownego odżywienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Płyn Ringera z mleczanami Fresenius –
Płyn Ringera z mleczanami Fresenius to roztwór do infuzji o osmolarności 278,5 mOsmol/l i pH 5,0-7,0, zawierający chlorki sodu (6,00 g/1000 ml), potasu (0,40 g/1000 ml), wapnia (0,27 g/1000 ml) oraz sodu mleczan (6,34 g/1000 ml). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje alergiczne i anafilaktyczne (≥1/10), manifestujące się pokrzywką, wysypką, rumieniem, świądem oraz obrzękiem skóry i krtani (obrzęk Quinckego). Często występują zaburzenia elektrolitowe, przewodnienie oraz obrzęki związane z przeciążeniem sodem, a także hiponatremia, która może prowadzić do ostrej encefalopatii hiponatremicznej, stanowiącej poważne zagrożenie neurologiczne. Wśród objawów neurologicznych odnotowano uczucie niepokoju (≥1/100), napady drgawkowe związane z zasadowicą oraz przypadki paniki.
bradykardia, czynniki krzepnięcia, encefalopatia hiponatremiczna, hiperwolemia, hiponatremia, napad drgawkowy, niewydolność serca, obniżony hematokryt, obrzęk płuc, obrzęk Quinckego, płyn Ringera, pokrzywka, przewodnienie, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozcieńczenie krwi, rumień, skurcz oskrzeli, tachykardia, wynaczynienie, zaburzenia elektrolitowe, zakrzepica żylna, zapalenie żył, zasadowica - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius
Produkt leczniczy Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius zawiera glukozę w stężeniu 33,3 g/1000 ml oraz chlorek sodu 3,0 g/1000 ml, co odpowiada jonowi Na+ i Cl- w stężeniu 51,3 mmol/l, osmolarności 290 mOsmol/l i pH 3,5–6,5. Ze względu na zawartość glukozy i sodu, preparat wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca, ciężką niewydolnością nerek, obrzękami z retencją sodu, cukrzycą oraz u osób leczonych kortykosteroidami lub kortykotropiną. Konieczne jest monitorowanie bilansu płynów, stężenia elektrolitów oraz równowagi kwasowo-zasadowej, aby zapobiec przeciążeniu płynami, hiponatremii oraz innym zaburzeniom elektrolitowym, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak obrzęk płuc czy encefalopatia hiponatremiczna.
agoniści wazopresyny, bilans płynów, choroby ośrodkowego układu nerwowego, cukrzyca, elektrolity w surowicy, encefalopatia hiponatremiczna, hipokaliemia, hiponatremia hipoosmotyczna, kortykosteroidy, kortykotropina, krwawienie wewnątrzczaszkowe, niewydolność nerek, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, osmolarność, przeciążenie płynami, pseudoaglutynacja krwinek, retencja sodu, równowaga kwasowo-zasadowa, stłuczenie mózgu, wazopresyna, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kalii chloridum 0,3% + Glucosum 5% Kabi
Produkt leczniczy Kalii chloridum 0,3% + Glucosum 5% Kabi (3 mg KCl + 50 mg glukozy/ml) to izotoniczny roztwór do infuzji o osmolarności około 358 mOsm/l, zawierający 40 mmol/l jonów K+ i Cl–, o pH 3,5–6,0. Ze względu na obecność glukozy i potasu, terapia wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego pacjenta, w tym stężenia glukozy, elektrolitów, kreatyniny, azotu mocznikowego, równowagi kwasowo-zasadowej oraz zapisu EKG. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością serca, nerek, wątroby, a także u osób z nieosmotycznym wydzielaniem wazopresyny, gdyż istnieje ryzyko hiponatremii hipo- lub hiperosmotycznej, która może prowadzić do ostrej encefalopatii hiponatremicznej i obrzęku mózgu. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u dzieci, kobiet w wieku rozrodczym oraz pacjentów z uszkodzeniami OUN.
arytmia, dysfagia, encefalopatia hiponatremiczna, glikemia, glikozydy naparstnicy, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia hipoosmotyczna, krwawienie wewnątrzczaszkowe, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk mózgu, odwodnienie, osmolarność, ostra hiponatremia, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór izotoniczny, stężenie elektrolitów, stłuczenie mózgu, udar niedokrwienny, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał serca, żywienie kliniczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Furosemidum Polfarmex 40 mg
Furosemid, jako silny diuretyk pętlowy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na furosemid lub inne pochodne sulfonamidowe, a także u osób z nietolerancją laktozy (27,5 mg laktozy jednowodnej w tabletce). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują niewydolność nerek z bezmoczem niewrażliwym na leczenie, stany przedśpiączkowe i śpiączkę w przebiegu encefalopatii wątrobowej, ciężką hipokaliemię i hiponatremię, hipowolemię oraz odwodnienie. U kobiet karmiących piersią stosowanie furosemidu jest zabronione ze względu na przenikanie leku do mleka i ryzyko zaburzeń wodno-elektrolitowych u niemowląt. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wyrównanie niedoborów elektrolitów i płynów oraz dokładna ocena stanu klinicznego pacjenta.
aminoglikozyd, antybiotyk sulfonamidowy, bezmocz, digoksyna, diuretyk pętlowy, dna moczanowa, encefalopatia hiponatremiczna, encefalopatia wątrobowa, furosemid, hipoalbuminemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotonia, hipowolemia, kwas moczowy, laktoza jednowodna, lek ototoksyczny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, ototoksyczność, pochodna sulfonamidowa, reakcja krzyżowa, śpiączka wątrobowa, upośledzenie perfuzji narządów, upośledzona tolerancja glukozy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glucosum 20% Fresenius
Glucosum 20% Fresenius to roztwór do infuzji zawierający 200 mg/ml glukozy o osmolarności 1114 mOsmol/l. Podawanie tego preparatu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z cukrzycą, nietolerancją węglowodanów oraz u noworodków matek chorych na cukrzycę, ze względu na ryzyko hiperglikemii i zaburzeń metabolicznych. Konieczne jest systematyczne monitorowanie bilansu płynów, stężenia elektrolitów (szczególnie sodu, potasu i chlorków) oraz równowagi kwasowo-zasadowej, aby zapobiec przeciążeniu układu krążenia, hiponatremii i rozwojowi obrzęków obwodowych lub płucnych. Szybkość infuzji i objętość podawanego roztworu powinny być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, a podawanie roztworu glukozy jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do przetaczania jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji krwinek.
agonista wazopresyny, bilans płynów, choroby ośrodkowego układu nerwowego, cukromocz, cukrzyca, cukrzyca ciążowa, elektrolity we krwi, encefalopatia hiponatremiczna, hiperglikemia, hiponatremia hipoosmotyczna, krwawienie wewnątrzczaszkowe, nietolerancja węglowodanów, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, ostra hiponatremia, pseudoaglutynacja krwinek, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór hipotoniczny, stłuczenie mózgu, wazopresyna, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius
Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% 1:1 Fresenius to roztwór infuzyjny o osmolarności 293 mOsmol/l i pH 3,5–6,5, zawierający 25 g glukozy (27,5 g glukozy jednowodnej) oraz 4,5 g chlorku sodu na 1000 ml, co odpowiada stężeniu jonów Na+ i Cl- na poziomie 76,9 mmol/l. Produkt wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca, ciężką niewydolnością nerek, obrzękami z retencją sodu, cukrzycą oraz u osób leczonych kortykosteroidami lub kortykotropiną. Infuzja może prowadzić do przeciążenia płynami, hiponatremii, hipokaliemii oraz zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, dlatego konieczne jest monitorowanie bilansu płynów, stężenia elektrolitów (Na+, K+, Cl-) oraz parametrów gazometrycznych. Ze względu na zawartość glukozy, nie należy podawać roztworu jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny z powodu ryzyka pseudoaglutynacji erytrocytów i powikłań zakrzepowo-zatorowych.
agonista wazopresyny, bilans płynów, ciężka niewydolność nerek, cukrzyca, elektrolity we krwi, encefalopatia hiponatremiczna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, hiponatremia hipoosmotyczna, kortykosteroidy, krwawienie wewnątrzczaszkowe, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, ostra encefalopatia hiponatremiczna, ostra hiponatremia, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przeciążenie płynami, pseudoaglutynacja, retencja sodu, równowaga kwasowo-zasadowa, stłuczenie mózgu, wazopresyna, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Sodu glukonian – Działania niepożądane
Sodu glukonian, obecny w roztworze do infuzji Plasmalyte w stężeniu 5,02 g/l (23 mmol/l jonów glukonianu), może wywoływać liczne działania niepożądane o nieznanej częstości występowania, w tym reakcje nadwrażliwości (anafilaktoidalne objawy, tachykardia, duszność, pokrzywka), zaburzenia metaboliczne (hiponatremia jatrogenna prowadząca do ostrej encefalopatii hiponatremicznej), neurologiczne (napady drgawkowe) oraz naczyniowe (zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica żylna). Ponadto, stosowanie roztworów z sodu glukonianem może skutkować hiperwolemią, przewodnieniem i powikłaniami w miejscu podania, takimi jak zapalenie żył czy wynaczynienia. Istotnym klinicznie zagrożeniem jest hiponatremia, która może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu, co wymaga ścisłego monitorowania elektrolitów i stanu pacjenta podczas terapii.
aspergiloza inwazyjna, duszność, encefalopatia hiponatremiczna, hiperkaliemia, hiperwolemia, hiponatremia, hipotensja, kołatanie serca, leczenie przeciwgrzybicze, napad drgawkowy, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, piloerekcja, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, sodu glukonian, świszczący oddech, tachykardia, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ringer Lactate –
Roztwór Ringer Lactate zawiera jony sodu (131 mmol/l), potasu (5 mmol/l), wapnia (2 mmol/l), chlorków (111 mmol/l) oraz mleczany (29 mmol/l), o osmolalności około 278 mOsm/l i pH 5,0-7,0. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne manifestujące się objawami skórnymi (pokrzywka, wysypka, świąd, rumień), sercowo-naczyniowymi (tachykardia, bradykardia, spadek ciśnienia), oddechowymi (skurcz oskrzeli, duszność), neurologicznymi (parestezje, ból głowy) oraz ogólnymi (obrzęk naczynioruchowy, ból w klatce piersiowej). Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperkaliemia i hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko poważnych powikłań.
bradykardia, bronchospazm, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia dwuwodny, encefalopatia hiponatremiczna, hiperkaliemia, hiponatremia szpitalna, mleczan sodu, nadwrażliwość, niedoczulica jamy ustnej, niewydolność oddechowa, obrzęk miejsca podania, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja infuzyjna, roztwór Ringera z mleczanami, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żyły - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glucosum 5% Fresenius 50 mg/ml
Glucosum 5% Fresenius to roztwór do infuzji zawierający 50 mg/ml glukozy (50 g w 1000 ml roztworu) o osmolarności 278 mOsmol/l. Stosowanie tego preparatu może prowadzić do licznych działań niepożądanych, w tym zaburzeń metabolicznych takich jak hiperglikemia i cukromocz, które są szczególnie niebezpieczne u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją glukozy. Ponadto, możliwe są zaburzenia równowagi płynów i kwasowo-zasadowej, obrzęki obwodowe oraz niedobory witamin z grupy B, zwłaszcza u pacjentów niedożywionych. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia i hiponatremia, mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, w tym arytmii i osłabienia mięśniowego, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych podczas terapii.
arytmia, cukromocz, cukrzyca, działanie niepożądane, encefalopatia hiponatremiczna, glukoza jednowodna, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, niedobór witamin z grupy B, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśniowe, parametr biochemiczny, poziom glukozy, próg nerkowy, roztwór do infuzji, stężenie sodu, uszkodzenie mózgu, zaburzenie czynności narządów, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie równowagi płynów, zakrzepica żyły, zapalenie żyły, zatorowość - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glukoza 5 Braun 50 mg/ml
Lek Glukoza 5 Braun (50 mg/ml, roztwór do infuzji) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie zaburzeń elektrolitowych o nieznanej częstości, takich jak hiponatremia i hipokaliemia. Hiponatremia, definiowana jako obniżone stężenie sodu w surowicy krwi, może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych, w tym encefalopatii hiponatremicznej, która stanowi potencjalnie śmiertelne powikłanie. Hipokaliemia natomiast może skutkować zaburzeniami rytmu serca oraz osłabieniem mięśniowym. W związku z tym konieczne jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, zwłaszcza sodu i potasu, podczas terapii infuzyjnej tym preparatem, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, chorobami nerek, serca lub wątroby oraz u osób w podeszłym wieku.
encefalopatia hiponatremiczna, glukoza, hipokaliemia, hiponatremia, objaw neurologiczny, osłabienie mięśniowe, parametr biochemiczny krwi, powikłanie neurologiczne, profil bezpieczeństwa, roztwór do infuzji, stężenie elektrolitów, terapia infuzyjna, uszkodzenie mózgu, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Sodu octan – Działania niepożądane
Octan sodu, stosowany głównie w płynoterapii dożylnej jako składnik roztworów wieloelektrolitowych i buforujących, może indukować liczne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Jego metabolizm zwiększa zużycie tlenu i może zaburzać równowagę kwasowo-zasadową, co jest istotne u pacjentów z niedotlenieniem. Najczęstsze powikłania to hiperkaliemia i hiponatremia, zwłaszcza przy szybkim podaniu lub niewydolności nerek, z ryzykiem encefalopatii hiponatremicznej. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperwolemia i hipermagnezemia, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne o różnym nasileniu (np. sinica, SaO₂ ≤ 92%, niedociśnienie < 90 mmHg). Występują także objawy ze strony układu oddechowego (tachypnoe, bronchospazm), wątroby (hiperamonemia, cholestaza, wzrost enzymów wątrobowych: AspAT, AlAT, fosfataza alkaliczna, GGTP) oraz nerek (azotemia, uszkodzenie nerek).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azotemia, bronchospazm, cholestaza, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia, duszność, dyspnea, encefalopatia hiponatremiczna, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, hemodylucja, hemoliza, hiperamonemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipertensja, hiperwolemia, hiponatremia, hipotensja, kamica pęcherzyka żółciowego, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, octan sodu, płynoterapia dożylna, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, retikulocytoza, roztwór wieloelektrolitowy, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, uogólniony rumień, wynaczynienie, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zakrzepica żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żył, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe