stwardnienie otrzewnej

Stwardnienie otrzewnej to rzadkie schorzenie charakteryzujące się postępującym zwłóknieniem i stwardnieniem otrzewnej, co prowadzi do otorbienia jelit i tworzenia błony fibrynowej pokrywającej narządy jamy brzusznej. Wyróżnia się dwie główne postaci: pierwotne (idiopatyczne) stwardnienie otrzewnej (EPS) oraz wtórne, najczęściej związane z długotrwałą dializą otrzewnową.

W patogenezie stwardnienia otrzewnej kluczową rolę odgrywają przewlekłe stany zapalne, które inicjują procesy włóknienia. U pacjentów dializowanych otrzewnowo czynnikami ryzyka są: długi czas dializy (>5 lat), nawracające epizody zapalenia otrzewnej, ekspozycja na płyny dializacyjne i biomateriały. Inne przyczyny wtórnego stwardnienia to choroby autoimmunologiczne, nowotwory, infekcje brzuszne czy zabiegi operacyjne.

Objawy kliniczne obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty, utratę masy ciała, zaburzenia perystaltyki i objawy niedrożności jelit. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI), które uwidaczniają pogrubienie otrzewnej, zwapnienia, otorbienie jelit i obecność płynu. Leczenie obejmuje postępowanie zachowawcze (leki przeciwzapalne, immunosupresyjne), a w zaawansowanych przypadkach interwencję chirurgiczną z uwolnieniem zrostów (adhezjoliza).

Rokowanie w stwardnieniu otrzewnej jest poważne, ze śmiertelnością sięgającą 25-55% w zależności od stopnia zaawansowania. Wczesne rozpoznanie i leczenie mogą poprawić wyniki terapeutyczne. U pacjentów dializowanych zaleca się rozważenie zmiany metody leczenia nerkozastępczego po 5-10 latach dializy otrzewnowej w celu zmniejszenia ryzyka rozwoju tej choroby.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 2,3 % glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Produkt leczniczy Balance, stosowany w dializie otrzewnowej, dostępny jest w różnych stężeniach glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) oraz wapnia (1,25 mmol/l, 1,75 mmol/l), charakteryzuje się składem elektrolitów zbliżonym do fizjologicznego. Pomimo fizjologicznego pH, terapia może prowadzić do licznych działań niepożądanych, które dzielą się na te wynikające z samego roztworu oraz związane z techniką dializy. Do najczęstszych powikłań metabolicznych należą hiperglikemia, hiperlipidemia oraz zwiększenie masy ciała, wszystkie występujące często. Zaburzenia elektrolitowe obejmują bardzo częstą hipokaliemię, często występującą hiperkalcemię (szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu preparatów wapniowych) oraz niezbyt częstą hipokalcemie. Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego to tachykardia, niedociśnienie i nadciśnienie tętnicze, występujące niezbyt często, a ze strony układu oddechowego duszność, zarówno związana z roztworem (niezbyt często), jak i techniką dializy (częstość nieznana).
cewnik dializacyjny, dializa otrzewnowa, dializat, duszność, działania niepożądane, gospodarka lipidowa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, metabolizm kostny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie tętnicze, odwodnienie, przepuklina, przewodnienie, równowaga płynów, sepsa, stwardnienie otrzewnej, tachykardia, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie uogólnione, zapalenie otrzewnej
Leksykon substancji czynnych
Sodu mleczan – Działania niepożądane

Sodu mleczan, stosowany w dializie otrzewnowej i roztworach do infuzji w stężeniach 10-35 mmol/l, pełni funkcję buforującą, metabolizując się do wodorowęglanu i wspomagając utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia metaboliczne, takie jak zasadowica (ok. 10% pacjentów), hipokaliemia (bardzo często), hipokalcemia (niezbyt często), hiperkalcemia (często) oraz hiponatremia o nieznanej częstości. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej manifestują się hiperglikemią (niezbyt często) i podwyższeniem glukozy (często). Mimo alkalizującego działania, możliwa jest kwasica mleczanowa (niezbyt często), zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu mleczanów. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia neurologiczne (napady drgawkowe, ostra encefalopatia hiponatremiczna), sercowo-naczyniowe (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie, ból w klatce piersiowej) oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, szczególnie przy stosowaniu Płynu Ringera z mleczanami.
alkaloza, dializa otrzewnowa, drgawki, duszność, encefalopatia hiponatremiczna, eozynofilia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hiperwolemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, kwasica mleczanowa, metabolizm kostny, mleczan sodu, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, skurcz oskrzeli, stwardnienie otrzewnej, tachykardia, wodorowęglany, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie otrzewnej
Leksykon substancji czynnych
Mleczan – Działania niepożądane

Mleczan stosowany jako bufor w roztworach dializacyjnych (np. Balance 1,5%/2,3%/4,25% z glukozą 1,5%/2,3%/4,25% i wapniem 1,25/1,75 mmol/l oraz Prismasol) wpływa na równowagę kwasowo-zasadową poprzez metabolizm do wodorowęglanów, co może prowadzić do alkalozy metabolicznej. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemię (bardzo często), hiperkalcemię (często) i hipokalcyemię (niezbyt często), które mogą skutkować poważnymi powikłaniami kardiologicznymi i neurologicznymi. Dodatkowo obserwuje się hiperglikemię i hiperlipidemię (często), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą, oraz zwiększenie masy ciała związane z wchłanianiem glukozy. Wtórna nadczynność przytarczyc, choć o nieznanej częstości, stanowi poważne powikłanie długoterminowe, prowadzące do zaburzeń metabolizmu kostnego. Zaburzenia równowagi płynów, takie jak odwodnienie i przewodnienie (niezbyt często), oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie) również mogą wystąpić i wymagać monitorowania.
alkaloza metaboliczna, demineralizacja kości, dializa otrzewnowa, gospodarka elektrolitowa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, metabolizm kostny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, nefropatia, neuropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, odwodnienie, osteodystrofia nerkowa, osteoporoza, ostry zespół wieńcowy, perfuzja narządów, retencja płynów, retinopatia, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, śpiączka hiperglikemiczna, stwardnienie otrzewnej, tachykardia, tężyczka, zaburzenia rytmu serca, zapalenie otrzewnej
Leksykon leków
Działania niepożądane – bicaVera z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l

Roztwór bicaVera z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l stosowany w dializie otrzewnowej charakteryzuje się składem elektrolitów zbliżonym do fizjologicznego oraz zawiera bufor wodorowęglanowy. Pomimo korzystnego profilu, terapia może wiązać się z licznymi działaniami niepożądanymi, zarówno wynikającymi z samego roztworu, jak i techniki dializy. Do najczęstszych należą zaburzenia gospodarki elektrolitowej, takie jak hipokaliemia (bardzo często) oraz hipokalcemia (niezbyt często), a także zwiększone stężenie glukozy we krwi, hiperlipidemia i wzrost masy ciała (często). Inne objawy to tachykardia, niedociśnienie i nadciśnienie tętnicze, duszność, zawroty głowy oraz obrzęki (niezbyt często). Wtórna nadczynność przytarczyc z możliwymi zaburzeniami metabolizmu kostnego występuje z nieznaną częstością.
bicaVera, bufor wodorowęglanowy, dializa otrzewnowa, duszność, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, metabolizm kostny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie tętnicze, odwodnienie, przepuklina, przewodnienie, sepsa, stwardnienie otrzewnej, tachykardia, uniesienie przepony, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wodne, zakażenie cewnika, zapalenie otrzewnej, zmętnienie dializatu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Physioneal 40 Clear-Flex –

Preparat Physioneal 40 Clear-Flex, stosowany w dializie otrzewnowej, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący szereg działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwowaną niepożądaną reakcją była zasadowica metaboliczna (≥10%), charakteryzująca się podwyższonym pH i stężeniem wodorowęglanów w surowicy, często bez objawów klinicznych. Inne często występujące zaburzenia metaboliczne to hipokaliemia, zatrzymanie płynów, hiperkalcemia oraz nadciśnienie tętnicze. Rzadziej notowano hiperwolemię, jadłowstręt, odwodnienie, hiperglikemię, kwasicę mleczanową, a także objawy ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy) i psychicznego (bezsenność). W obrębie przewodu pokarmowego często występowało zapalenie otrzewnej, a także rzadziej niewydolność błony otrzewnej, ból brzucha, niestrawność, wzdęcia i nudności. Zgłaszano również poważne, choć o nieznanej częstości, powikłania takie jak otorbiające stwardnienie otrzewnej oraz zmętnienie dializatu.
astenia, bakteryjne zapalenie otrzewnej, bezsenność, dializa otrzewnowa, duszność, dyspepsja, eozynofilia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperwolemia, hipokaliemia, jadłowstręt, kwasica mleczanowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, retencja płynów, równowaga kwasowo-zasadowa, stwardnienie otrzewnej, wodorowęglany w surowicy, zapalenie otrzewnej, zasadowica, zmętnienie dializatu

stwardnienie otrzewnej

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 2,3 % glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Sodu mleczan – Działania niepożądane

Mleczan – Działania niepożądane

Działania niepożądane – bicaVera z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l

Działania niepożądane – Physioneal 40 Clear-Flex –