cytokina TNF-α

Czynnik martwicy nowotworu alfa (TNF-α) to kluczowa cytokina prozapalna, produkowana głównie przez aktywowane makrofagi, limfocyty T, komórki NK oraz inne komórki układu odpornościowego. Odgrywa istotną rolę w inicjowaniu i regulacji procesów zapalnych, stanowiąc jeden z głównych mediatorów odpowiedzi immunologicznej organizmu.

TNF-α wykazuje działanie plejotropowe, wpływając na różne procesy biologiczne: indukuje apoptozę komórek nowotworowych (co było podstawą jego odkrycia), stymuluje produkcję innych cytokin prozapalnych, zwiększa przepuszczalność naczyń krwionośnych oraz aktywuje komórki śródbłonka. Ponadto, uczestniczy w regulacji procesów metabolicznych oraz wpływa na remodeling tkanek.

Nadmierna produkcja TNF-α jest związana z patogenezą wielu chorób autoimmunologicznych i zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, nieswoiste zapalenia jelit czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Stało się to podstawą do opracowania leków biologicznych – inhibitorów TNF-α (infliksymab, adalimumab, etanercept, certolizumab, golimumab), które zrewolucjonizowały leczenie tych schorzeń.

W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie stężenia TNF-α może być pomocne w monitorowaniu aktywności procesów zapalnych, ocenie skuteczności terapii biologicznej oraz w badaniach naukowych dotyczących patogenezy chorób o podłożu immunologicznym.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl