układowa reakcja alergiczna

Układowa reakcja alergiczna to ogólnoustrojowa odpowiedź immunologiczna organizmu na kontakt z alergenem, która obejmuje wiele narządów i układów jednocześnie. W przeciwieństwie do reakcji miejscowych, dotyczy ona całego organizmu i może mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów po stan zagrażający życiu.

Patofizjologicznie reakcja ta opiera się głównie na mechanizmach nadwrażliwości typu I (IgE-zależnej), gdzie po kontakcie z alergenem dochodzi do degranulacji komórek tucznych i bazofili z uwolnieniem mediatorów zapalnych, takich jak histamina, leukotrieny i cytokiny. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń krwionośnych, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu mięśni gładkich i zwiększonej sekrecji śluzu.

Klinicznie układowa reakcja alergiczna może manifestować się jako pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, hipotensja, zaburzenia rytmu serca, bóle brzucha, nudności, wymioty i biegunka. Najcięższą postacią jest wstrząs anafilaktyczny, który charakteryzuje się gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego, obrzękiem krtani i dróg oddechowych, prowadzącym do niewydolności oddechowej i krążeniowej.

Diagnostyka opiera się na wywiadzie klinicznym, testach skórnych, oznaczaniu swoistych IgE oraz testach prowokacyjnych pod nadzorem medycznym. Leczenie ostrej reakcji układowej obejmuje podanie adrenaliny (lek pierwszego wyboru w anafilaksji), leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów oraz intensywne leczenie podtrzymujące funkcje życiowe.

Profilaktyka reakcji układowych polega na identyfikacji i unikaniu czynników wywołujących, edukacji pacjenta, zaopatrzeniu w autostrzykawkę z adrenaliną (w przypadku ryzyka anafilaksji) oraz rozważeniu immunoterapii swoistej w wybranych przypadkach.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl