toksyczny wpływ paracetamolu

Toksyczny wpływ paracetamolu (acetaminofenu) to poważne zagrożenie zdrowotne, które może prowadzić do ostrego uszkodzenia wątroby, a w skrajnych przypadkach do niewydolności narządu i śmierci. Mechanizm hepatotoksyczności związany jest z metabolizmem paracetamolu, podczas którego powstaje toksyczny metabolit NAPQI (N-acetylo-p-benzochinonoimina), który w warunkach prawidłowych jest neutralizowany przez glutation wątrobowy.

Toksyczność paracetamolu występuje najczęściej po przedawkowaniu leku powyżej 150 mg/kg m.c. (lub >7,5 g u dorosłych w pojedynczej dawce). Czynniki ryzyka obejmują przewlekłe spożycie alkoholu, głodzenie, niedożywienie oraz stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe, takich jak barbiturany czy karbamazepina. Przebieg zatrucia charakteryzuje się fazowością – od początkowych niespecyficznych objawów żołądkowo-jelitowych, przez bezobjawowy okres, po rozwój objawów hepatotoksyczności w ciągu 24-72 godzin.

Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia paracetamolu w surowicy i umieszczeniu wyniku na nomogramie Rumacka-Matthew’a, co pozwala ocenić ryzyko uszkodzenia wątroby. Leczeniem z wyboru jest N-acetylocysteina (NAC), która działa jako prekursor glutationu i neutralizuje toksyczny metabolit. Skuteczność NAC jest najwyższa, gdy zostanie podana w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przedawkowania, jednak może przynieść korzyści nawet przy późniejszym wdrożeniu terapii.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl