anorgazmia
Anorgazmia to zaburzenie seksualne charakteryzujące się niemożnością osiągnięcia orgazmu mimo odpowiedniej stymulacji seksualnej i występowania podniecenia. Jest to stan, który może dotykać zarówno kobiety, jak i mężczyzn, chociaż częściej diagnozowany jest u kobiet.
Przyczyny anorgazmii mogą być wieloczynnikowe i obejmować zarówno aspekty fizjologiczne, jak i psychologiczne. Wśród czynników fizycznych wymienia się schorzenia neurologiczne, endokrynologiczne, naczyniowe, a także skutki uboczne farmakoterapii (szczególnie leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI). Aspekty psychologiczne obejmują traumy, zaburzenia lękowe, depresję, stres, problemy w relacji partnerskiej oraz negatywne doświadczenia seksualne.
Diagnostyka anorgazmii wymaga kompleksowego podejścia obejmującego wywiad medyczny i psychologiczny, badanie fizykalne oraz ewentualne badania dodatkowe. Leczenie powinno być dostosowane do przyczyny zaburzenia i może obejmować psychoterapię (indywidualną lub partnerską), terapię seksualną, farmakoterapię lub leczenie schorzeń podstawowych.
W klasyfikacji DSM-5 anorgazmia jest określana jako zaburzenie orgazmu i wymaga do rozpoznania występowania objawów przez co najmniej 6 miesięcy oraz powodowania wyraźnego cierpienia u pacjenta. Istotne jest różnicowanie między pierwotną anorgazmią (występującą od początku aktywności seksualnej) a wtórną (nabytą po okresie prawidłowego funkcjonowania seksualnego).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Opóźniona ejakulacja (DE) to rzadka dysfunkcja seksualna charakteryzująca się znacznym opóźnieniem lub brakiem ejakulacji, z etiologią obejmującą czynniki organiczne, farmakologiczne, psychologiczne oraz związane z wiekiem. Rokowanie zależy od przyczyn podstawowych, nasilenia, czasu trwania (pierwotne vs. nabyte), wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz dostępności leczenia. Przyczyny organiczne, takie jak urazy rdzenia kręgowego czy udar, często wiążą się z gorszym rokowaniem, natomiast farmakologiczne i psychogenne mają lepsze prognozy przy odpowiedniej modyfikacji leków lub terapii psychologicznej. Brak jest standardów diagnostycznych i uniwersalnej farmakoterapii; inhibitory PDE5 wykazują ograniczoną skuteczność, natomiast kabergolina może poprawić zdolność do orgazmu u części pacjentów z anorgazmią. Leczenie psychologiczne, zwłaszcza redukcja lęku, jest istotne w przypadkach psychogennych.
anorgazmia, badanie fizykalne, cewnikowanie cewki moczowej, choroba współistniejąca, czynnik organiczny, ekstrakcja plemników, elektroejakulacja, farmakoterapia, inhibitor PDE5, kabergolina, lęk seksualny, masaż prostaty, niepłodność, opóźniona ejakulacja, podejście biopsychospołeczne, prolaktyna, sildenafil, stymulacja wibracyjna prącia, terapia psychologiczna, udar mózgu, uraz rdzenia kręgowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Reddy 150 mg
Pregabalin Reddy, zawierający pregabalinę, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych na ponad 8900 pacjentach, z czego 5600 w kontrolowanych badaniach placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy i senność, które występują bardzo często (≥1/10) i są główną przyczyną odstawienia leku (12% vs. 5% w grupie placebo). Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, w tym zaburzenia psychiczne (np. depresja, myśli samobójcze, uzależnienie), neurologiczne (drgawki, ataksja, parestezje), sercowo-naczyniowe (tachykardia, bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie QT), skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), wątrobowe (podwyższenie enzymów, żółtaczka, zapalenie i niewydolność wątroby) oraz inne poważne powikłania jak rabdomioliza i niewydolność nerek. Profil bezpieczeństwa u dzieci (1 miesiąc do 16 lat) jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak senność, gorączka i infekcje górnych dróg oddechowych.
anorgazmia, arytmia zatokowa, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki, dyskineza, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hipoglikemia, metoda podwójnie ślepej próby, napady padaczkowe częściowe wtórnie uogólnione, neutropenia, niedoczulica, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia zatokowa, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia koordynacji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Obniżone libido – Diagnostyka i diagnoza
Obniżone libido, definiowane jako zmniejszone zainteresowanie aktywnością seksualną, dotyka około 40% kobiet i do 20% mężczyzn. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu lekarskiego obejmującego ocenę objawów, historii medycznej, przyjmowanych leków, stanu relacji intymnych oraz czynników psychologicznych. Badanie fizykalne, w tym ginekologiczne u kobiet i urologiczne u mężczyzn, jest istotne dla wykluczenia stanów zapalnych czy zmian anatomicznych. W diagnostyce stosuje się kwestionariusze takie jak FSFI, DSDS i SDI. Kryteria DSM-5 dla HSDD u kobiet wymagają obecności co najmniej 3 z 6 objawów przez minimum 6 miesięcy, a u mężczyzn diagnozuje się MHSDD. Badania laboratoryjne obejmują oznaczenie poziomów hormonów płciowych (testosteron, estradiol, progesteron, LH, FSH), funkcji tarczycy (TSH, fT3, fT4), prolaktyny, profilu lipidowego oraz glukozy. Niski poziom testosteronu definiowany jest jako <300 ng/dL w porannych godzinach. W wybranych przypadkach wykonuje się badania obrazowe (USG narządów miednicy, jąder, MRI przysadki).
anorgazmia, antydepresant, antykoncepcja hormonalna, choroba tarczycy, cukrzyca, depresja, dyspaurenia, endometrioza, estradiol, Female Sexual Function Index, funkcja tarczycy, gruczolak przysadki, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon tyreotropowy, hormony płciowe, hypoactive sexual desire disorder, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, menopauza, nadciśnienie, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, obniżone libido, progesteron, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, testosteron, utrata popędu seksualnego, wolna trójjodotyronina, wolna tyroksyna, zaburzenie erekcji, zaburzenie lękowe, zaburzenie z obniżonym pożądaniem seksualnym - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pragiola 300 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Pragiola, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych z udziałem ponad 8900 pacjentów, w tym 5600 w badaniach kontrolowanych placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, senność i bóle głowy, obserwowane bardzo często (≥1/10). Inne często występujące objawy to ataksja, zaburzenia koordynacji, drżenia, zaburzenia mowy, niepamięć, parestezje oraz uspokojenie. Odsetek odstawień z powodu działań niepożądanych wynosi 12% w grupie leczonej pregabaliną, w porównaniu do 5% w grupie placebo. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza senności.
anorgazmia, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depresja oddechowa, drgawki kloniczne mięśni, dyskineza, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, hipoglikemia, hipokaliemia, napady padaczkowe częściowe, neutropenia, niedoczulica, nieostre widzenie, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia koordynacji, zaburzenia mowy, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia równowagi, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zawroty głowy ułożeniowe, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Velaxin ER 37,5 mg 37,5 mg
Produkt leczniczy Velaxin ER zawierający wenlafaksynę w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do bardzo często zgłaszanych należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz pocenie się, w tym poty nocne (częstość ≥1/10). Istotne są również często występujące zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia i trombocytopenia, które mogą stanowić poważne zagrożenie zdrowotne i wymagają natychmiastowej interwencji. Rzadko obserwuje się zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) oraz zwiększone stężenie prolaktyny, a bardzo rzadko hiponatremię i zmniejszenie apetytu.
agranulocytoza, anorgazmia, bruksizm, depersonalizacja, hiperprolaktynemia, hipomania, hiponatremia, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, majaczenie, mania, myśli samobójcze, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nietypowy sen, obniżone libido, omam, pancytopenia, parametr hematologiczny, pobudzenie, poty nocne, poziom elektrolitów, reakcja anafilaktyczna, stan splątania, suchość jamy ustnej, trombocytopenia, Velaxin ER, wenlafaksyna, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie orgazmu, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fevarin 100 mg
Maleinian fluwoksaminy, substancja czynna leku Fevarin (tabletki powlekane 100 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które mogą wynikać zarówno z farmakologicznego działania leku, jak i indywidualnej reakcji pacjenta. Do często występujących działań należą zaburzenia ze strony układu nerwowego (pobudzenie psychoruchowe, nerwowość, lęk, bezsenność, senność, drżenie, ból i zawroty głowy), przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty, suchość w ustach) oraz ogólne objawy takie jak astenia i złe samopoczucie. Rzadziej obserwuje się zaburzenia psychiczne (mania), pozapiramidowe, drgawki, reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia miesiączkowania, mlekotok, a także poważne objawy jak zespół serotoninowy czy myśli samobójcze. Warto zwrócić uwagę na ryzyko hiponatremii, hiperprolaktynemii, zaburzeń hormonalnych oraz zaburzeń czynności wątroby, które mogą wystąpić z częstością nieznaną.
akatyzja, anoreksja, anorgazmia, ataksja, częstomocz, dezorientacja, drgawka, Fevarin, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra, kołatanie serca, krwotok poporodowy, maleinian fluwoksaminy, mania, mlekotok, myśl samobójcza, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nietrzymanie moczu, nokturia, objaw krwotoczny, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, rozszerzenie źrenicy, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie smaku, zachowanie samobójcze, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fevarin 50 mg
Fevarin (maleinian fluwoksaminy) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które należy monitorować szczególnie w początkowej fazie terapii oraz przy zmianach dawkowania. Do często występujących należą objawy ze strony układu nerwowego (pobudzenie psychoruchowe, nerwowość, lęk, bezsenność, senność, drżenie, ból i zawroty głowy), przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcie, biegunka, suchość w ustach, nudności, wymioty) oraz skóry (nadmierne pocenie się). Rzadziej obserwuje się zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia), psychiczne (omamy, dezorientacja, agresja, mania), a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu serotoninowego, charakteryzującego się triadą objawów: zaburzeniami funkcji poznawczych, nadmierną aktywnością autonomiczną (tachykardia, wahania ciśnienia) oraz zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (drżenie, sztywność, mioklonie), który wymaga natychmiastowego przerwania leczenia.
akatyzja, anoreksja, anorgazmia, brak miesiączki, dezorientacja, drżenie, działanie niepożądane, farmakoterapia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jaskra, kołatanie serca, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, maleinian fluwoksaminy, mlekotok, myśl samobójcza, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, objaw krwotoczny, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, rumień wielopostaciowy, skąpa miesiączka, SNRI, SSRI, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie pozapiramidowe, zawrót głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rispolept 1 mg/ml
Rispolept (rysperydon) w postaci roztworu doustnego charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej występują parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność (≥10%). Zaburzenia psychiczne, takie jak bezsenność (≥10%), zaburzenia snu, pobudzenie, depresja i lęk (≥1/100 do <1/10), są powszechne, a rzadziej obserwuje się manię, stan splątania czy katatonię. Infekcje, w tym zapalenie płuc, oskrzeli i zakażenia dróg moczowych, występują często (≥1/100 do <1/10). W zakresie hematologicznym notuje się niezbyt często neutropenię, leukopenię, trombocytopenię i niedokrwistość (≥1/1000 do <1/100), a rzadko agranulocytozę (≥1/10 000 do <1/1000). Hiperprolaktynemia i zaburzenia metaboliczne, takie jak zwiększenie masy ciała, hiperglikemia i cukrzyca, również należą do częstych działań niepożądanych (≥1/100 do <1/10). Występują także rzadkie, ale poważne powikłania, jak reakcje anafilaktyczne, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego oraz cukrzycowa kwasica ketonowa (<1/10 000).
agranulocytoza, akatyzja, anoreksja, anorgazmia, bezsenność, ból głowy, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, eozynofilia, grzybica paznokci, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperinsulinemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipoglikemia, hiponatremia, katatonia, leukopenia, mania, nadwrażliwość, neutropenia, niedokrwistość, parkinsonizm, polidypsja, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, somnambulizm, stan splątania, trombocytopenia, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie ucha, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok, zatrucie wodne, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Etiologia i przyczyny
Anorgazmia u kobiet to zaburzenie seksualne charakteryzujące się opóźnionym, rzadkim lub nieobecnym orgazmem pomimo odpowiedniej stymulacji, dotykające 10-15% populacji, z nasileniem do 40% w pewnych okresach życia, szczególnie po menopauzie. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki fizjologiczne (np. cukrzyca, stwardnienie rozsiane, zaburzenia hormonalne, operacje ginekologiczne, choroby naczyniowe, dysfunkcje mięśni dna miednicy), farmakologiczne (głównie SSRI, które powodują anorgazmię u 15-35% pacjentek, leki przeciwnadciśnieniowe, przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe, doustne środki antykoncepcyjne), psychologiczne (depresja, lęk, traumy seksualne, niska samoocena, lęk przed utratą kontroli, nadmierna samoobserwacja) oraz relacyjne i społeczno-kulturowe (problemy w związku, tabu seksualne, niska edukacja seksualna). Anorgazmia może być pierwotna (lifelong) lub wtórna (acquired), sytuacyjna lub uogólniona, a także manifestować się jako opóźniony orgazm, brak orgazmu, zmniejszona częstotliwość lub intensywność orgazmów. Kryteria diagnostyczne wymagają obecności objawów w co najmniej 75% aktywności seksualnej przez minimum 6 miesięcy z istotnym dyskomfortem.
anorgazmia, anorgazmia pierwotna, anorgazmia sytuacyjna, anorgazmia uogólniona, anorgazmia wtórna, atrofia pochwy, choroba autoimmunologiczna, choroba naczyniowa, cukrzyca, doustny środek antykoncepcyjny, dysfunkcja mięśni dna miednicy, dyspareunia, endometrioza, histerektomia, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, menopauza, metyldopa, neuropatia cukrzycowa, niedobór estrogenu, niska samoocena, pęcherz nadreaktywny, pochwica, przewlekły ból miednicy, PTSD, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, stwardnienie rozsiane, stymulacja seksualna, suchość pochwy, trauma seksualna, uraz rdzenia kręgowego, uszkodzenie nerwów, zaburzenia funkcji tarczycy, zaburzenia hormonalne, zaburzenie podniecenia seksualnego, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne, zaburzenie z obniżonym pożądaniem seksualnym, zespół jelita drażliwego, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Etiologia i przyczyny
Opóźniona ejakulacja to zaburzenie seksualne charakteryzujące się znacznym opóźnieniem lub brakiem ejakulacji pomimo odpowiedniej stymulacji. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno przyczyny organiczne, jak i psychospołeczne, które często współistnieją i wzajemnie się nasilają. Do przyczyn organicznych należą zaburzenia neurologiczne (np. udar mózgu, stwardnienie rozsiane, neuropatia cukrzycowa), zaburzenia hormonalne (niedoczynność tarczycy, hipogonadyzm, hiperprolaktynemia, choroba Cushinga), schorzenia układu moczowo-płciowego (operacje prostaty, przewlekłe zapalenie prostaty, wytrysk wsteczny), a także wady wrodzone, choroby serca, urazy miednicy oraz zaawansowany wiek (powyżej 50. roku życia). Wiek wiąże się ze zmniejszeniem wrażliwości nerwów prącia, obniżeniem poziomu testosteronu oraz redukcją objętości ejakulatu, co może skutkować przytępionym doświadczeniem orgazmu.
anorgazmia, beta-bloker, choroba Cushinga, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, MDMA, mukowiscydoza, neuropatia cukrzycowa, niedoczynność tarczycy, operacja prostaty, opóźniona ejakulacja, przewlekłe zapalenie prostaty, przezcewkowa resekcja prostaty, SSRI, stwardnienie rozsiane, trauma seksualna, udar mózgu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wytrysk wsteczny, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie seksualne, zapalenie prostaty, zespół przewlekłego bólu miednicy - Leksykon substancji czynnych
Rysperydon – Działania niepożądane
Rysperydon, lek przeciwpsychotyczny II generacji, jest szeroko stosowany w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej oraz zaburzeń zachowania u pacjentów z otępieniem. Najczęstsze działania niepożądane obejmują parkinsonizm (≥10%), sedację/senność, ból głowy oraz bezsenność. Objawy pozapiramidowe, takie jak akatyzja i dystonia, wykazują zależność od dawki. W terapii formą o przedłużonym uwalnianiu dominują bezsenność, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych oraz depresja. Istotne są również zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca, dyslipidemia) i hormonalne (hiperprolaktynemia prowadząca do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania i seksualnych dysfunkcji). Monitorowanie parametrów metabolicznych, masy ciała, poziomu prolaktyny oraz EKG (w tym odstępu QT) jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
agranulocytoza, akatyzja, anorgazmia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykinezja, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, częstomocz, dysfagia, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokinezja, hiponatremia, hipotermia, infekcja górnych dróg oddechowych, katatonia, krwawienie z nosa, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, leukopenia, łysienie, migotanie przedsionków, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nadmierne rogowacenie, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nietrzymanie kału, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, otępienie, parkinsonizm, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lipidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienny noworodków, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elicea Q-Tab 5 mg
Escytalopram w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Elicea Q-Tab) wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla SSRI, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (≤1/10 000). Najczęściej obserwuje się bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk, zawroty głowy, parestezje, drżenia mięśniowe oraz zaburzenia seksualne. Rzadziej występują myśli samobójcze, mania, drgawki i zespół serotoninowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią lub wcześniejszym wydłużeniem QT. Ponadto, badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących SSRI, co wymaga monitorowania. Odstawienie leku powinno odbywać się stopniowo, aby zminimalizować objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie, objawy żołądkowo-jelitowe i neurologiczne.
anorgazmia, arytmia komorowa, bezsenność, bradykardia, działanie niepożądane, Elicea Q-Tab, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, objawy odstawienne, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, suchość jamy ustnej, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ejakulacji, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Faxolet ER 75 mg
Faxolet ER, zawierający wenlafaksynę w postaci chlorowodorku, jest lekiem o przedłużonym uwalnianiu, który może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Do bardzo częstych należą nudności, suchość w ustach, ból głowy (30,3% vs. 31,3% placebo) oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Wśród poważnych, choć rzadkich, działań niepożądanych wymienia się agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną, trombocytopenię, pancytopenię i neutropenię, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto obserwuje się reakcje anafilaktyczne, zaburzenia endokrynologiczne (np. nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, hiperprolaktynemię), hiponatremię oraz szerokie spektrum zaburzeń psychicznych, takich jak bezsenność, stany maniakalne, halucynacje, myśli i zachowania samobójcze, a także zaburzenia układu nerwowego, w tym złośliwy zespół neuroleptyczny i zespół serotoninowy. W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano tachykardię, kołatanie serca, poważne arytmie (torsade de pointes, migotanie komór) oraz wydłużenie odstępu QT.
agranulocytoza, akatyzja, anorgazmia, bruksizm, częstoskurcz komorowy, delirium, depersonalizacja, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, krwotok poporodowy, majaczenie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, midriaza, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, profil bezpieczeństwa leku, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia krwi, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Citronil 10 mg
Stosowanie cytalopramu, zwłaszcza w dawce 10 mg (Citronil), wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o charakterze głównie łagodnym i przemijającym, pojawiających się najczęściej w pierwszych tygodniach terapii. Do najczęstszych objawów należą nasilone pocenie się oraz suchość w jamie ustnej (występujące u ≥1/10 pacjentów), które mogą wpływać na komfort życia i prowadzić do problemów stomatologicznych. Często (≥1/100, <1/10) obserwuje się zaburzenia snu (bezsenność, senność), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz zmęczenie, co wymaga monitorowania podczas długotrwałej terapii. Rzadziej występują zaburzenia seksualne (≥1/1000, ≤1/100), a bardzo rzadko (≤1/10000) mogą pojawić się poważne powikłania, takie jak zespół serotoninowy czy krwawienia z przewodu pokarmowego, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
anorgazmia, badanie z podwójnie ślepą próbą, bezsenność, biegunka, Citronil, cytalopram, dysfagia, EKG, impotencja, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, nadmierna potliwość, nietolerancja laktozy, nudności, senność patologiczna, suchość jamy ustnej, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia seksualne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcie, zdolność prowadzenia pojazdów, zespół serotoninowy, zmęczenie przewlekłe - Leksykon chorób i schorzeń
Obniżone libido – Epidemiologia
Obniżone libido, definiowane jako utrata popędu seksualnego, jest powszechnym zaburzeniem dotykającym około 40% kobiet i 3-28% mężczyzn, z wyraźnym wzrostem częstości u kobiet po menopauzie (52,4% po naturalnej, 12,5% po chirurgicznej) oraz u mężczyzn w wieku 60-80 lat. Hypoactive sexual desire disorder (HSDD), charakteryzujące się obniżonym libido wywołującym znaczny dystres, dotyka około 10% kobiet przed menopauzą i 1,5% mężczyzn. Czynniki ryzyka obejmują status związku, aktywność seksualną, wykształcenie, stosowanie leków psychotropowych (szczególnie SSRI), choroby przewlekłe (cukrzyca, nadciśnienie, choroby wieńcowe), zaburzenia hormonalne (spadek estrogenów, niedobór testosteronu, niedoczynność tarczycy), a także czynniki psychospołeczne, takie jak depresja, stres i problemy w relacji partnerskiej. Epidemiologiczne dane wskazują na zmienność częstości występowania HSDD w zależności od wieku i płci, z najwyższym dystresem seksualnym u kobiet w wieku 40-64 lat (około 33%).
anorgazmia, choroba Addisona, choroba wieńcowa, cukrzyca, dysfunkcja seksualna, dyspareunia, HSDD, hypoactive sexual desire disorder, jakość życia związana ze zdrowiem, leczenie przeciwnowotworowe, nadciśnienie tętnicze, niedobór testosteronu, niedoczynność tarczycy, nietrzymanie moczu, obniżone libido, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, suchość pochwy, utrata popędu seksualnego, zaburzenie lękowe, zaburzenie nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paxtin 40 40 mg
Paroksetyna, substancja czynna leku Paxtin 40, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które często ulegają zmniejszeniu podczas kontynuacji terapii. Najczęstsze działania obejmują nudności (≥1/10), zaburzenia funkcji seksualnych (≥1/10), zawroty głowy, drżenie, ból głowy, zaburzenia koncentracji oraz zwiększone pocenie się. Często obserwuje się także zaparcia, biegunkę, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zmniejszenie apetytu i zwiększenie stężenia cholesterolu. Rzadziej występują zaburzenia psychiczne, takie jak reakcje maniakalne, lęk, depersonalizacja, napady paniki, akatyzja, a także hiponatremia i zaburzenia kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą. Bardzo rzadkie, ale poważne działania to trombocytopenia, ciężkie reakcje alergiczne (w tym obrzęk naczynioruchowy), zespół serotoninowy, ostra jaskra oraz zaburzenia wątroby, w tym zapalenie i niewydolność.
akatyzja, anorgazmia, bradykardia, depersonalizacja, drgawki miokloniczne, drżenie, dystonia ustno-twarzowa, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hiponatremia, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, ostra jaskra, paroksetyna, Paxtin, priapizm, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, SSRI, tachykardia, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wybroczyny, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia glikemii, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Diagnostyka i diagnoza
Opóźniona ejakulacja (DE) to zaburzenie seksualne charakteryzujące się znacznym opóźnieniem lub niemożnością osiągnięcia wytrysku pomimo odpowiedniej stymulacji i pragnienia, utrzymujące się co najmniej 6 miesięcy i powodujące istotny dystres. Diagnoza opiera się głównie na wywiadzie klinicznym, z uwzględnieniem kryteriów DSM-5, ICD-11 oraz definicji AUA, które podkreślają konieczność oceny częstotliwości wytrysku (75-100% aktywności seksualnej) oraz różnicowania form całożyciowej i nabytej, uogólnionej i sytuacyjnej. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad medyczny, seksualny i psychoseksualny, badanie fizykalne z oceną czucia narządów płciowych oraz badania dodatkowe, takie jak ocena poziomów hormonów (testosteron całkowity i biodostępny, TSH, estradiol, prolaktyna, witamina D), badania moczu, nasienia, biotezjometrię i potencjały somatosensoryczne nerwu sromowego (SSEP). Należy wykluczyć inne zaburzenia, takie jak wytrysk wsteczny, anorgazmia, zaburzenia erekcji, niedrożność dróg wyprowadzających nasienie oraz wpływ leków (np. SSRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki) i substancji psychoaktywnych.
anorgazmia, badanie nasienia, badanie neurologiczne, cukrzyca, depresja, DSM-5, dysfunkcja seksualna, inhibitory monoaminooksydazy, nadciśnienie tętnicze, niepłodność męska, obniżone libido, opóźniona ejakulacja, orgazm, potencjały somatosensoryczne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, stres, stwardnienie rozsiane, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, USG prostaty, wytrysk wsteczny, wywiad medyczny, zaburzenia erekcji - Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Patofizjologia i mechanizm
Anorgazmia, definiowana jako uporczywa lub nawracająca trudność, opóźnienie lub brak osiągnięcia orgazmu po odpowiedniej stymulacji seksualnej, dotyka około 10-15% kobiet, a jej częstość wzrasta z wiekiem. Zaburzenie to klasyfikuje się na pierwotne, wtórne, sytuacyjne i uogólnione, a diagnoza wymaga utrzymywania się objawów przez minimum 6 miesięcy z towarzyszącym znaczącym dyskomfortem psychicznym. Patofizjologia anorgazmii obejmuje złożone mechanizmy neurologiczne, hormonalne i psychologiczne, w tym zaburzenia przewodnictwa nerwowego (nerwy sromowy, miedniczny, błędny), dysfunkcję układu współczulnego, zmiany w aktywacji specyficznych obszarów mózgu (podwzgórze, układ limbiczny, kora nowa, jądra podstawy, móżdżek, pień mózgu) oraz wpływ hormonów (estradiol, testosteron, prolaktyna). Czynniki takie jak choroby neurologiczne (np. stwardnienie rozsiane, neuropatia cukrzycowa), leki (szczególnie SSRI, leki przeciwpsychotyczne), zaburzenia mięśni dna miednicy, a także aspekty psychologiczne i relacyjne (lęk, depresja, traumy, problemy komunikacyjne) odgrywają istotną rolę w etiologii anorgazmii.
anorgazmia, anorgazmia pierwotna, anorgazmia sytuacyjna, anorgazmia wtórna, choroba Parkinsona, ciało migdałowate, ćwiczenia Kegla, doustne środki antykoncepcyjne, dysfunkcja orgazmu, dyskomfort psychiczny, hiperprolaktynemia, jądra podstawy, jądro pasma samotnego, jądro półleżące, kora zakrętu obręczy, mięśnie dna miednicy, nerw miedniczny, nerw sromowy, neuropatia cukrzycowa, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, stwardnienie rozsiane, terapia estrogenowa, terapia poznawczo-behawioralna, terapia testosteronowa, układ dopaminergiczny, układ limbiczny, układ współczulny, zaburzenie orgazmu, zespół ogona końskiego - Leksykon chorób i schorzeń
Opóźniona ejakulacja – Patofizjologia i mechanizm
Opóźniona ejakulacja (OE) to złożone zaburzenie męskiej dysfunkcji seksualnej, charakteryzujące się znacznym wydłużeniem czasu do ejakulacji lub jej brakiem, pomimo prawidłowego pożądania i stymulacji. Etiologia OE jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki organiczne (neurologiczne uszkodzenia zwojów współczulnych, neuropatie, choroby serca, hipogonadyzm z poziomem testosteronu obniżonym, hiperprolaktynemię) oraz psychospołeczne (depresja, lęk, stres, problemy w relacjach). Kluczową rolę w patofizjologii odgrywa układ nerwowy współczulny oraz neuroprzekaźniki, zwłaszcza serotonina (5-HT), której zwiększona aktywność w ośrodkowym układzie nerwowym, np. pod wpływem SSRI, prowadzi do wydłużenia latencji ejakulacji. Warto podkreślić, że SSRI są najczęstszą przyczyną OE (42%), a także istotne są czynniki psychogenne (28%) i niski poziom testosteronu (21%). OE może współistnieć z zaburzeniami erekcji i anorgazmią, a także być konsekwencją zabiegów chirurgicznych w obrębie miednicy i narządów płciowych.
anorgazmia, ciało migdałowate, dysfunkcja seksualna męska, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm, hipogonadyzm męski, nerw współczulny, neuropatia cukrzycowa, neuropatia sromowa, niedoczynność tarczycy, opóźniona ejakulacja, oś podwzgórze-przysadka-jądra, przezcewkowa resekcja prostaty, receptor 5-HT1A, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, transporter 5-HT, układ nerwowy współczulny - Leksykon chorób i schorzeń
Obniżone libido – Leczenie
Obniżone libido jest powszechnym problemem dotykającym zarówno mężczyzn, jak i kobiety, z częstością sięgającą nawet 20% populacji męskiej i wyższą u kobiet. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz ocenę poziomów hormonów, ze szczególnym uwzględnieniem testosteronu (norma poranna >300 ng/dl u mężczyzn) oraz ewentualnych chorób współistniejących i stosowanych leków. Leczenie jest wieloaspektowe i dostosowane do etiologii – obejmuje terapię hormonalną (HTZ u kobiet menopauzalnych, terapia testosteronem u mężczyzn z hipogonadyzmem), farmakoterapię (np. flibanserin, bremelanotyd u kobiet z HSDD, bupropion w depresji, inhibitory PDE5 u mężczyzn z zaburzeniami erekcji) oraz psychoterapię (terapia indywidualna, par, poznawczo-behawioralna, mindfulness). Należy również uwzględnić wpływ leków obniżających libido, takich jak SSRI, leki przeciwnadciśnieniowe czy przeciwpadaczkowe, i rozważyć ich modyfikację.
anorgazmia, badanie fizykalne, badanie laboratoryjne, bremelanotyd, buproprion, dysfagia, estrogen i progesteron, flibanserin, hipoaktywne zaburzenie pożądania seksualnego, hormonalna terapia zastępcza, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lubrykant dopochwowy, menopauza, miejscowa terapia estrogenowa, obniżone libido, ospemifen, popęd seksualny, poziom hormonu, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sildenafil, suchość pochwy, systemowa terapia hormonalna, tadalafil, terapia hormonalna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia seksualna, terapia uważności, wardenafil, zaburzenie erekcji, zdrowie seksualne, zespół genitalno-moczowy - Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Zapobieganie i profilaktyka
Anorgazmia u kobiet definiowana jest jako opóźniony, rzadki lub nieobecny orgazm pomimo adekwatnej stymulacji i pobudzenia seksualnego, co prowadzi do istotnego dyskomfortu psychicznego i negatywnego wpływu na relacje intymne. Epidemiologicznie problem ten dotyczy około 15% kobiet, które nigdy nie doświadczyły orgazmu, a u 30-40% kobiet orgazm nie występuje regularnie, szczególnie nasilając się po menopauzie. Profilaktyka opiera się na zdrowym stylu życia (regularna aktywność fizyczna, dieta, prawidłowa masa ciała, ograniczenie używek), leczeniu chorób przewlekłych (cukrzyca, stwardnienie rozsiane, zaburzenia hormonalne), edukacji seksualnej oraz efektywnej komunikacji w związku. Istotne jest także leczenie zaburzeń psychologicznych, w tym depresji i lęków, oraz regularne ćwiczenia mięśni dna miednicy (ćwiczenia Kegla) poprawiające ukrwienie i kontrolę mięśniową. Monitorowanie hormonalne, zwłaszcza poziomów estrogenów i testosteronu, jest kluczowe u kobiet po menopauzie, gdzie terapia hormonalna (estrogenowa i ewentualnie testosteronowa) może poprawić funkcje seksualne, choć wymaga starannego nadzoru ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
anorgazmia, anorgazmia nabyta, badanie ginekologiczne, cukrzyca, ćwiczenia Kegla, depresja, dyskomfort psychiczny, funkcje nerwowe, funkcje seksualne, hormonoterapia, L-arginina, łechtaczka, libido, menopauza, mięśnie dna miednicy, niskie pożądanie seksualne, poziom hormonów, seksuolog, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, stwardnienie rozsiane, suchość pochwy, terapia estrogenowa, terapia mindfulness, terapia testosteronem, zaburzenia hormonalne, zaburzenia obrazu ciała, zaburzenie seksualne - Leksykon substancji czynnych
Dapoksetyna – Działania niepożądane
Dapoksetyna, stosowana w leczeniu przedwczesnego wytrysku, wykazuje profil działań niepożądanych zależnych od dawki, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (11% przy 30 mg, 22,2% przy 60 mg), zawroty głowy (5,8% i 10,9%), ból głowy (5,6% i 8,8%), biegunka (3,5% i 6,9%), bezsenność (2,1% i 3,9%) oraz zmęczenie (2% i 4,1%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko omdleń (0,06% dla 30 mg i 0,23% dla 60 mg w badaniach fazy III), które występują głównie w ciągu pierwszych 3 godzin po podaniu dawki i mogą być poprzedzone objawami zwiastunowymi, takimi jak zawroty głowy czy nudności. Dapoksetyna może także indukować bradykardię zatokową, zahamowanie zatokowe oraz hipotonię ortostatyczną, co stanowi istotne zagrożenie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. W badaniach klinicznych z udziałem 4224 pacjentów wykazano, że działania niepożądane prowadzące do przerwania terapii najczęściej obejmowały nudności (2,2%) i zawroty głowy (1,2%).
anorgazmia, badanie holterowskie, bezsenność, bezsenność śródnocna, biegunka, ból głowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, depresja, drżenie, dyskomfort brzuszny, hipomania, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, lęk, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nudności, obniżone libido, omdlenie, omdlenie wazowagalne, parestezje, przedwczesna ejakulacja, rozszerzenie źrenic, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, utrata przytomności, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia nastroju, zaburzenia orgazmu, zaburzenia świadomości, zahamowanie zatokowe, zawroty głowy, zespół odstawienny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lafactin 37,5 mg
Lafactin, zawierający wenlafaksynę chlorowodorek w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Do bardzo często występujących (≥1/10) należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, co umożliwia precyzyjną ocenę ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu objawy, takie jak zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym Torsade de pointes), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) oraz myśli i zachowania samobójcze.
anorgazmia, arytmia, bezsenność, biegunka, ból głowy, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, działanie niepożądane, halucynacje, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kardiomiopatia stresowa, klasyfikacja układów i narządów, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, nadmierne pocenie, niepokój, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, SNRI, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, torsade de pointes, wenlafaksyna, wydłużenie QT, wymioty, wysypka, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia orgazmu, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naraya Plus 0,02 mg + 3 mg
Naraya Plus to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, stosowany również w leczeniu umiarkowanego trądziku pospolitego. Działania niepożądane leku zostały sklasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze objawy to ból głowy, chwiejność emocjonalna, nudności, trądzik, ból piersi oraz nieregularne krwawienia, które zwykle ustępują przy dalszym stosowaniu. Rzadziej obserwuje się m.in. niedokrwistość, reakcje alergiczne, hiperkaliemię, depresję, migrenę, żylaki, zapalenie żył, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle mięśniowo-szkieletowe, a także poważniejsze powikłania jak żylna i tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE, ATE), tachykardia czy nadciśnienie tętnicze.
anorgazmia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból pleców, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zakrzepowo-zatorowa, chwiejność emocjonalna, depresja, dysmenorrhea, dysplazja piersi, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, fotodermatoza, hiperkaliemia, hiponatremia, hirsutyzm, jadłowstręt, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, kontaktowe zapalenie skóry, łysienie, menorrhagia, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwistość, niestrawność, nudności, obrzęk, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, parestezje, pląsawica Sydenhama, polip szyjki macicy, porfiria, rak piersi, reakcja alergiczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, świąd, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trądzik, trądzik pospolity, trombocytoza, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wymioty, wyprysk, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia endokrynologiczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie pochwy, zapalenie spojówek, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie żył, zaparcia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ośrodkowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół suchego oka, żółtaczka cholestatyczna, zwiększenie apetytu, żylaki - Leksykon chorób i schorzeń
Dysfunkcja seksualna kobiet – Patofizjologia i mechanizm
Dysfunkcja seksualna kobiet (FSD) to złożone zaburzenie o wieloczynnikowej etiologii, obejmujące czynniki biologiczne, psychologiczne, relacyjne oraz społeczno-kulturowe. Patogeneza biologiczna dotyczy zaburzeń neurofizjologicznych (np. uszkodzenia rdzenia kręgowego na poziomie T1 i poniżej, neuropatia cukrzycowa, stwardnienie rozsiane), hormonalnych (niedobór estrogenów i androgenów, choroby tarczycy, hiperprolaktynemia) oraz naczyniowych (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca). Kluczowe mechanizmy obejmują równowagę neuroprzekaźników (dopamina, serotonina, norepinefryna), prawidłowe ukrwienie narządów płciowych oraz integralność tkanek pod wpływem hormonów płciowych. Dysfunkcje seksualne manifestują się jako zaburzenia pożądania i pobudzenia (FSIAD), zaburzenia orgazmu (FOD) oraz zaburzenia bólu genitalnego/penetracji (GPPPD), z objawami takimi jak anorgazmia, dyspareunia, pochwica czy zmniejszone nawilżenie pochwy. Warto podkreślić, że u kobiet z cukrzycą często występuje złożona patogeneza obejmująca zarówno czynniki organiczne, jak i psychologiczne, a leki takie jak SSRI mogą powodować dysfunkcje seksualne z częstością 30-70%.
anorgazmia, atrofia pochwy, benzodiazepina, choroba autoimmunologiczna, choroba tarczycy, czynnik hormonalny, czynnik naczyniowy, dysfunkcja śródbłonka, dyspareunia, endometrioza, fibromialgia, hiperprolaktynemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, mechanizm neurofizjologiczny, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, ośrodkowy układ nerwowy, pochwica, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, suchość pochwy, tlenek azotu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenie bólu genitalnego, zaburzenie orgazmu, zaburzenie orgazmu kobiet, zaburzenie podniecenia seksualnego, zaburzenie pożądania seksualnego, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalenie miednicy mniejszej, zespół genitalno-moczowy menopauzy, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Dysfunkcja seksualna kobiet – Zapobieganie i profilaktyka
Dysfunkcja seksualna kobiet (FSD) dotyka około 40-43% kobiet w wieku reprodukcyjnym i pozostaje często nierozpoznana, co negatywnie wpływa na jakość życia. Kluczowe czynniki ochronne obejmują regularną aktywność fizyczną, edukację seksualną, dojrzałość emocjonalną (starszy wiek zawarcia małżeństwa), codzienną czułość i komunikację z partnerem, pozytywny obraz ciała oraz postrzeganie seksu jako ważnego aspektu życia. Kontynuacja aktywności seksualnej, zwłaszcza w okresie menopauzy, sprzyja ochronie przed atrofią sromu i pochwy poprzez poprawę ukrwienia i elastyczności tkanek. Profilaktyka powinna obejmować zdrowy styl życia: unikanie używek, zbilansowaną dietę, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz techniki radzenia sobie ze stresem. Wczesna identyfikacja czynników ryzyka, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca, zaburzenia neurologiczne, stany ginekologiczne, stosowanie leków, depresja, stres emocjonalny i historia traum seksualnych, jest niezbędna do zapobiegania rozwojowi FSD.
anorgazmia, anorgazmia pierwotna, atrofia sromu i pochwy, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, ćwiczenia dna miednicy, dysfunkcja seksualna kobiet, dyspareunia, fizjoterapia dna miednicy, funkcjonowanie seksualne, ginekolog, liszaj twardzinowy, menopauza, nietrzymanie moczu, niskie pożądanie seksualne, perimenopauza, stwardnienie rozsiane, suchość pochwy, tabletka dopochwowa, terapeuta seksualny, terapia dilatorami, terapia estrogenowa, terapia hormonalna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia uważności - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Aurovitas 75 mg
Pregabalin Aurovitas, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. W badaniach kontrolowanych placebo (n=5600) najczęściej obserwowano zawroty głowy i senność, z częstością ≥ 10%. Odsetek odstawień z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pregabaliny vs. 5% w placebo. Szczególnie w leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano wzrost częstości działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony OUN. Objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk, drgawki i myśli samobójcze, mogą wskazywać na uzależnienie, a ich nasilenie koreluje z dawką. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: sennością, gorączką i infekcjami górnych dróg oddechowych.
anoreksja, anorgazmia, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, drgawki kloniczne, hipoglikemia, hipokineza, napad paniki, neutropenia, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, parestezja, podwójne widzenie, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, splątanie, stupor, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zapalenie rogówki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół grypopodobny, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Fluwoksamina – Działania niepożądane
Fluwoksamina, będąca selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i substancją czynną leku Fevarin (dostępnego w tabletkach powlekanych 50 mg i 100 mg), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Do często występujących działań należą anoreksja, bóle brzucha, zaparcia, biegunka, suchość w ustach, nudności, wymioty, bóle stawów i mięśni oraz astenia. Zdarzenia o częstości nieznanej obejmują hiponatremię, zaburzenia czynności wątroby, kołatanie serca, tachykardię, niedociśnienie ortostatyczne, objawy krwotoczne (np. krwawienia z przewodu pokarmowego i ginekologiczne), skórne reakcje nadwrażliwości, poważne dermatozy (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), a także zaburzenia hormonalne (hiperprolaktynemia, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego). Istotne jest także ryzyko zaburzeń psychicznych, w tym omamów, dezorientacji, agresji, manii oraz myśli i zachowań samobójczych, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, u pacjentów powyżej 50. roku życia obserwuje się zwiększone ryzyko złamań kości, co podkreśla konieczność ostrożności w tej grupie wiekowej.
agresja, akatyzja, anoreksja, anorgazmia, astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, częstomocz, dezorientacja, drgawki, drżenie, fluwoksamina, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra, kołatanie serca, krwotok poporodowy, mania, mlekotok, myśli samobójcze, nadmierne pocenie się, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nieprawidłowy wytrysk, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, objawy krwotoczne, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezje, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, skórna reakcja nadwrażliwości, suchość w ustach, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia smaku, zachowanie samobójcze, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pramatis 5 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Pramatis, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się występowaniem działań niepożądanych najczęściej w pierwszych dwóch tygodniach terapii, z tendencją do zmniejszania nasilenia i częstości objawów w trakcie dalszego leczenia. Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10) to ból głowy oraz nudności. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń kardiologicznych, w tym wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub istniejącymi schorzeniami serca. Istotne jest także zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych w początkowej fazie leczenia oraz możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego, wymagającego natychmiastowej interwencji. Objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu i objawy psychiczne, mogą pojawić się przy nagłym przerwaniu terapii, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
ADH, akatyzja, anorgazmia, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, komorowe zaburzenia rytmu, krwotok poporodowy, małopłytkowość, mlekotok, myśli samobójcze, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, stan splątania, szum uszny, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zaburzenie snu, zaburzenie wytrysku, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Juvinelle 1 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Juvinelle, zawierający 1 mg estradiolu walerianianu i 2 mg dienogestu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony w badaniach klinicznych fazy III na 538 kobietach. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia metaboliczne (np. zwiększenie masy ciała), psychiczne (depresja, agresja, bezsenność), neurologiczne (bóle głowy, migrena), naczyniowe (zakrzepica żylna, nadciśnienie), żołądkowo-jelitowe (nudności, ból brzucha), skórne (łuszczyca, trądzik), mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni, skurcze) oraz zaburzenia układu rozrodczego (krwawienia z macicy, ból piersi, uderzenia gorąca). Nieregularne krwawienia zwykle ustępują podczas stałej terapii. W przypadku przedawkowania mogą wystąpić nudności, wymioty oraz krwawienie z odstawienia, jednak nie stwierdzono ryzyka ostrej toksyczności.
anorgazmia, choroba wieńcowa, dienogest, estradiol walerianian, hormonalna terapia zastępcza, jadłowstręt, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, krwawienie maciczne, krwawienie z odstawienia, migrena, monoterapia estrogenowa, nadciśnienie, nowotwór jajnika, ostuda, plamica naczyniowa, rak endometrium, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, terapia estrogenowo-progestagenowa, trądzik, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zatorowość płucna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Faxigen XL 37,5 mg 37,5 mg
Wenlafaksyna w postaci Faxigen XL (dawki 37,5 mg, 75 mg, 150 mg) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej. Najczęściej (>1/10) zgłaszane są nudności, suchość w ustach, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. W zakresie układu nerwowego bardzo często występują zawroty głowy i ból głowy, a często sedacja, akatyzja, parestezje i drżenie. Rzadziej obserwuje się poważne stany, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, drgawki czy dystonia. Zaburzenia psychiczne obejmują często bezsenność, zmniejszenie libido, nerwowość, a także rzadziej manię, omamy i delirium. Istotne jest ryzyko myśli i zachowań samobójczych, szczególnie podczas leczenia lub po jego przerwaniu. W układzie sercowo-naczyniowym często występują kołatanie serca, tachykardia i nadciśnienie tętnicze, a rzadziej groźne arytmie, takie jak migotanie komór, częstoskurcz komorowy i wydłużenie odstępu QT. W układzie pokarmowym bardzo często pojawiają się nudności i suchość w ustach, a często zaparcia, wymioty i biegunka. Rzadko mogą wystąpić krwawienia z przewodu pokarmowego i zapalenie trzustki.
agranulocytoza, akatyzja, anorgazmia, ból głowy, bruksizm, częstoskurcz komorowy, delirium, depersonalizacja, drgawki, dyskineza późna, dystonia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia stresowa, kołatanie serca, mania, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, nudności, pancytopenia, parestezje, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, sedacja, suchość w ustach, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Linefor 200 mg
Pregabalina (Linefor) została przebadana klinicznie na ponad 8900 pacjentach, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo, co pozwoliło na szczegółowe określenie profilu bezpieczeństwa leku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, występujące bardzo często (≥1/10 pacjentów), które w większości przypadków mają łagodne lub umiarkowane nasilenie. Odsetek odstawień z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pregabaliny, w porównaniu do 5% w grupie placebo. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia stwierdzono zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Profil działań niepożądanych obejmuje szeroki zakres objawów, od zaburzeń neurologicznych (ataksy, parestezje, drgawki) i psychicznych (euforia, depresja, myśli samobójcze) po zaburzenia sercowo-naczyniowe, oddechowe, żołądkowo-jelitowe oraz reakcje skórne, z różną częstością występowania od bardzo często do bardzo rzadko.
anorgazmia, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne mięśni, dyskineza, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, hipoglikemia, leukopenia, neutropenia, niedoczulica, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, skąpomocz, tachykardia, uraz rdzenia kręgowego, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tamsulosin Aristo 0,4 mg
Produkt leczniczy Tamsulosin Aristo, zawierający 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, jest wskazany wyłącznie do stosowania u mężczyzn i nie powinien być stosowany u kobiet, w tym w okresie ciąży i karmienia piersią, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach. Lekarz kwalifikujący pacjenta do terapii powinien uwzględnić potencjalny wpływ tamsulosyny na płodność męską, zwłaszcza u pacjentów planujących potomstwo, ponieważ w badaniach klinicznych oraz w praktyce po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano istotne zaburzenia wytrysku nasienia.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Linefor 100 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Linefor, była badana klinicznie u ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w kontrolowanych badaniach placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, występujące bardzo często (≥1/10), które również stanowiły główną przyczynę przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Inne często występujące objawy obejmowały ataksję, zaburzenia koordynacji, drżenia, zaburzenia mowy, niepamięć, parestezje oraz zaburzenia równowagi (≥1/100 do <1/10). Rzadziej notowano poważniejsze objawy neurologiczne, takie jak drgawki, omdlenia czy zaburzenia poznawcze (≥1/1000 do <1/1000). W terapii bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był zbliżony do dorosłych, z dominującą sennością i infekcjami górnych dróg oddechowych.
anorgazmia, ataksja, bezsenność, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, ginekomastia, jaskrawe widzenie, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia erekcji, zaburzenia wątroby, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Linefor 25 mg
Program badań klinicznych pregabaliny objął ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Profil bezpieczeństwa wskazuje, że większość działań niepożądanych miała łagodne lub umiarkowane nasilenie. Odsetek odstawień z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pregabaliny i 5% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które również stanowiły główną przyczynę przerwania terapii. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony OUN. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, obejmując zaburzenia neurologiczne, psychiczne, okulistyczne, metaboliczne, żołądkowo-jelitowe, wątrobowe, skórne, sercowe, naczyniowe, oddechowe, mięśniowo-szkieletowe, rozrodcze, ogólne, hematologiczne, immunologiczne, ucha i błędnika oraz nerek i dróg moczowych. Szczególną uwagę zwraca się na ryzyko uzależnienia, objawy odstawienia oraz konieczność stopniowego zmniejszania dawki.
anorgazmia, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bolesne miesiączkowanie, bradykardia zatokowa, brak miesiączki, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, drżenie, drżenie zamiarowe, dyskineza, działanie niepożądane OUN, ginekomastia, hipoglikemia, jaskra, jaskrawe widzenie, letarg, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy częściowy, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niedowidzenie, nieostre widzenie, niepokój ruchowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omam, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia, tachykardia zatokowa, toksyczna nekroliza naskórka, uraz rdzenia kręgowego, utrata pola widzenia, uzależnienie od leku, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, wysypka grudkowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie pamięci, zaburzenie połykania, zaburzenie równowagi, zachowanie samobójcze, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zawrót głowy położeniowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 50 mg
Program badań klinicznych pregabaliny (Bulgaplin) objął ponad 8900 pacjentów, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby, co pozwoliło na dokładne określenie profilu bezpieczeństwa leku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które występowały bardzo często (≥1/10) i stanowiły główne przyczyny przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Większość działań niepożądanych miała nasilenie łagodne do umiarkowanego. Szczególną uwagę zwraca zwiększona częstość działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności, u pacjentów leczonych z powodu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane obejmowały szeroki zakres układów i narządów, m.in. zaburzenia psychiczne (często: nastrój euforyczny, splątanie; rzadko: myśli samobójcze), neurologiczne (bardzo często: zawroty głowy, senność; często: ataksja, zaburzenia koordynacji), zaburzenia widzenia (często: nieostre widzenie, podwójne widzenie), a także reakcje alergiczne i zaburzenia metaboliczne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anorgazmia, arytmia zatokowa, ataksja, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawka, drgawka kloniczna mięśni, drżenie, dysgrafia, dyskineza, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, jaskrawe widzenie, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objaw odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omam, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, splątanie, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zaburzenie połykania, zachowanie samobójcze, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zawrót głowy położeniowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Dysfunkcja seksualna kobiet – Objawy
Dysfunkcja seksualna kobiet (FSD) obejmuje utrzymujące się zaburzenia w zakresie pożądania, podniecenia, orgazmu oraz bólu podczas stosunku, które powodują istotny dyskomfort lub cierpienie. Szacuje się, że dotyka ona 40-43% kobiet globalnie, z około 12% doświadczających znaczącego cierpienia. Najczęstszą formą jest niskie pożądanie seksualne, często współistniejące z innymi zaburzeniami, takimi jak zaburzenia podniecenia (charakteryzujące się m.in. zmniejszonym nawilżeniem pochwy i ograniczonym przepływem krwi do narządów płciowych), zaburzenia orgazmu (brak lub opóźnienie orgazmu) oraz zaburzenia bólu seksualnego (np. dyspareunia, wulwodynia). Etiologia FSD jest wieloczynnikowa, obejmując czynniki biologiczne (np. zmiany hormonalne w okresie menopauzy, choroby przewlekłe jak cukrzyca, choroby serca, stwardnienie rozsiane), psychologiczne (depresja, lęk, negatywny obraz ciała), relacyjne (problemy komunikacyjne, różnice w poziomie pożądania) oraz farmakologiczne (np. SSRI, leki przeciwnadciśnieniowe). Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5, wymagających utrzymywania się objawów przez minimum 6 miesięcy i istotnego cierpienia pacjentki.
anorgazmia, atrofia urogenitalna, choroba sercowo-naczyniowa, choroby przenoszone drogą płciową, cukrzyca, dysfunkcja dna miednicy, dysfunkcja seksualna kobiet, dyspareunia, endometrioza, FSIAD, niedobór testosteronu, niewydolność jajników, niskie pożądanie seksualne, pochwica, śródmiąższowe zapalenie pęcherza, SSRI, stwardnienie rozsiane, westybuloodynia, wulwodynia, zaburzenie bólu genitalnego, zaburzenie orgazmu, zaburzenie podniecenia seksualnego, zaburzenie pożądania seksualnego, zapalenie narządów miednicy, zespół moczowo-płciowy menopauzy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rispolept 1 mg
Rispolept (rysperydon) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Działania te wykazują zależność od dawki, szczególnie parkinsonizm i akatyzja nasilają się przy wyższych dawkach. Inne często występujące działania obejmują infekcje (zapalenie płuc, oskrzeli, górnych dróg oddechowych, zatok, dróg moczowych, ucha), nadciśnienie, zaburzenia psychiczne (bezsenność, pobudzenie, depresja, lęk), a także objawy ogólne takie jak obrzęk, gorączka, ból w klatce piersiowej, osłabienie i zmęczenie. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), co ułatwia ocenę ryzyka klinicznego.
agranulocytoza, akatyzja, anorgazmia, cukrzycowa kwasica ketonowa, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperinsulinemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, jaskra, katatonia, leukopenia, mlekotok, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, parkinsonizm, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, somnambulizm, trombocytopenia, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zatrucie wodne, zespół wiotkiej tęczówki, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depo-Provera 150 mg/ml
Medroksyprogesteronu octan, substancja czynna preparatu Depo-Provera (150 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według terminologii MedDRA i częstości występowania. Do bardzo często występujących (≥10%) należą bóle głowy, nerwowość oraz zmiany masy ciała (zarówno wzrost, jak i spadek). Często (≥1%, <10%) obserwuje się depresję, zmniejszenie popędu płciowego, zawroty głowy, żylaki, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wzdęcia), trądzik, łysienie, wysypkę, ból pleców, upławy, tkliwość piersi, bolesne miesiączkowanie, astenię oraz zatrzymanie płynów. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, reakcje anafilaktyczne, osteoporozę z ryzykiem złamań oraz rzadkie przypadki raka piersi. Medroksyprogesteron wpływa również na układ rozrodczy, powodując zaburzenia miesiączkowania (nieregularne krwawienia, brak miesiączki, krwotoki), zaburzenia owulacji, zmiany w gruczołach sutkowych (tkliwość, mlekotok, guzki) oraz inne dolegliwości, takie jak torbiele jajnika czy suchość pochwy.
anorgazmia, ból głowy, brak owulacji, drgawki, dysfonia, gęstość mineralna kości, krwotok maciczny, lipodystrofia nabyta, łysienie, medroksyprogesteronu octan, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostuda, parestezja, porażenie nerwu VII, progestagen, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, ropień, rozrost błony śluzowej macicy, rozstępy skórne, tachykardia, terminologia MedDRA, torbiel jajnika, trądzik, wskaźnik gęstości mineralnej kości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychiczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, złamanie osteoporotyczne, zmniejszenie tolerancji glukozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 100 mg
Bezpieczeństwo stosowania pregabaliny zostało potwierdzone w badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w kontrolowanych badaniach placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które miały najczęściej nasilenie łagodne do umiarkowanego. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 12% w grupie leczonej pregabaliną, w porównaniu do 5% w grupie placebo. Szczególnie u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego, w tym nasilonej senności. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując szeroki zakres objawów neurologicznych, psychicznych, okulistycznych, żołądkowo-jelitowych, metabolicznych, sercowo-naczyniowych i innych.
anorgazmia, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depresja oddechowa, drgawka kloniczna mięśni, dyskineza, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, jaskrawe widzenie, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omam, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zaburzenie koordynacji, zaburzenie połykania, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zawrót głowy błędnikowy, zawrót głowy położeniowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Diagnostyka i diagnoza
Anorgazmia u kobiet, określana w DSM-5-TR jako żeńskie zaburzenie orgazmu (female orgasmic disorder, FOD), charakteryzuje się opóźnionym, rzadkim lub nieobecnym orgazmem mimo odpowiedniego podniecenia i stymulacji. Kryteria diagnostyczne obejmują utrzymywanie się objawów przez co najmniej 6 miesięcy, ich występowanie w 75-100% aktywności seksualnych oraz klinicznie istotny dyskomfort. Występuje u 10-15% kobiet, a wśród kobiet po menopauzie u około 5%. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu medycznego, badania ginekologicznego oraz oceny psychologicznej, w tym wykluczenia przyczyn organicznych (np. choroby przewlekłe, zaburzenia hormonalne, leki takie jak SSRI) i psychogennych (depresja, lęk, traumy seksualne). Niezbędne jest także rozróżnienie typów anorgazmii: pierwotnej, wtórnej, sytuacyjnej i uogólnionej, co ma istotne znaczenie terapeutyczne. W diagnostyce pomocne są kwestionariusze, np. Female Sexual Function Index, oraz badania laboratoryjne obejmujące m.in. poziomy estradiolu, testosteronu, FSH, LH, prolaktyny, funkcję tarczycy i glikemię na czczo.
anorgazmia, anorgazmia pierwotna, anorgazmia psychogenna, anorgazmia sytuacyjna, anorgazmia uogólniona, anorgazmia wtórna, choroba Parkinsona, cykl miesiączkowy, dysfunkcja mięśni dna miednicy, dyspareunia, Female Sexual Function Index, globulina wiążąca hormony płciowe, menopauza, morfologia krwi, neuropatia cukrzycowa, niedobór estrogenów, pochwica, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, SSRI, stwardnienie rozsiane, suchość pochwy, terapia hormonalna, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenie orgazmu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pramatis 10 mg
Pramatis, zawierający escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, wykazuje działania niepożądane typowe dla SSRI, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, z tendencją do ustępowania przy kontynuacji leczenia. Do najczęstszych należą ból głowy (bardzo często), nudności (bardzo często), zaburzenia snu, zawroty głowy, lęk, zmiany apetytu oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Istotne są także rzadkie, ale poważne działania, takie jak zespół serotoninowy, reakcje anafilaktyczne, małopłytkowość, hiponatremia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią lub chorobami serca. U pacjentów powyżej 50. roku życia odnotowano zwiększone ryzyko złamań kości. Przerwanie terapii, zwłaszcza nagłe, może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie psychoruchowe, objawy żołądkowo-jelitowe i wegetatywne, które zwykle mają łagodny lub umiarkowany przebieg, ale mogą być ciężkie i długotrwałe.
akatyzja, anorgazmia, bezsenność, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, drżenie, dyskinezy, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, impotencja, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, lęk, małopłytkowość, mania, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pobudzenie psychoruchowe, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, torsade de pointes, zaburzenia czucia, zaburzenia łaknienia, zaburzenia snu, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pramatis 20 mg
Escytalopram (Pramatis) jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu w trakcie dalszego leczenia. Najczęstsze objawy to ból głowy oraz nudności (≥1/10 pacjentów), a także zaburzenia snu, zmęczenie, zawroty głowy i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (≥1/100 do <1/10 pacjentów). W sferze neurologicznej obserwuje się parestezje, drżenie, a w sferze psychicznej lęk, niepokój psychoruchowy, nietypowe marzenia senne oraz zmniejszenie popędu płciowego. Rzadziej występują napady paniki, stan splątania, bruksizm, agresja, depersonalizacja, omamy oraz zespół serotoninowy. Szczególnie istotne jest ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku terapii lub po nagłym odstawieniu leku. W zakresie układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić tachykardia, bradykardia, wydłużenie odstępu QT oraz zagrażające życiu komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie u kobiet i pacjentów z predyspozycjami (hipokaliemia, wcześniejsze wydłużenie QT, choroby serca).
akatyzja, anorgazmia, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskinezy, hipokalemia, hiponatremia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, małopłytkowość, mlekotok, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia funkcji seksualnych, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon chorób i schorzeń
Anorgazmia u kobiet – Objawy
Anorgazmia u kobiet to zaburzenie charakteryzujące się opóźnionym, rzadkim lub nieobecnym orgazmem pomimo odpowiedniej stymulacji seksualnej, które powoduje znaczny dyskomfort psychiczny. Wyróżnia się typy pierwotny (4-10% kobiet, skuteczność leczenia 75-90%), wtórny (20-30% kobiet, skuteczność leczenia 10-75%), sytuacyjny (najczęstszy) oraz uogólniony (najtrudniejszy do leczenia). Problem dotyka około 10-15% kobiet, a do 28% w USA i 46% w niektórych krajach azjatyckich zgłasza trudności z orgazmem. Objawy obejmują całkowity brak orgazmu, opóźniony lub mniej intensywny orgazm, a także współwystępujące zaburzenia seksualne, takie jak niskie libido, dyspareunia, suchość pochwy czy pochwica. Czynniki etiologiczne są wieloczynnikowe i obejmują schorzenia neurologiczne, zmiany hormonalne (np. menopauza z obniżeniem poziomu estrogenu), skutki uboczne leków (szczególnie SSRI), zaburzenia mięśni dna miednicy oraz czynniki psychologiczne i relacyjne, takie jak stres, lęk, trauma czy problemy partnerskie.
anorgazmia, anorgazmia pierwotna, anorgazmia sytuacyjna, anorgazmia uogólniona, anorgazmia wtórna, atrofia pochwy, atrofia urogenitalna, badanie fizykalne, ból podczas stosunku, dysfunkcja mięśni dna miednicy, dyskomfort psychiczny, dyspareunia, histerektomia, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, obraz ciała, pierścień dopochwowy, pochwica, SSRI, stosunek waginalny, stwardnienie rozsiane, stymulacja łechtaczki, stymulacja seksualna, suchość pochwy, terapia hormonalna, testosteron, zaburzenia pożądania seksualnego, zaburzenia tarczycy, zaburzenie orgazmu