paronychia
Paronychia (zanokcica) to zapalenie wałów paznokciowych, które może przebiegać jako ostre lub przewlekłe schorzenie. W postaci ostrej, najczęściej spowodowanej przez bakterie Staphylococcus aureus lub Streptococcus pyogenes, dochodzi do nagłego pojawienia się zaczerwienienia, obrzęku, bólu i ocieplenia skóry wokół paznokcia, często z wytworzeniem ropnia.
Przewlekła paronychia, trwająca powyżej 6 tygodni, wiąże się zwykle z infekcją grzybiczą (najczęściej Candida albicans) lub narażeniem na czynniki drażniące. Charakteryzuje się nawracającym stanem zapalnym, zanikiem oskórka oraz zniekształceniem płytki paznokciowej. Występuje częściej u osób zawodowo narażonych na długotrwały kontakt z wodą lub substancjami drażniącymi.
Diagnostyka paronychii opiera się głównie na obrazie klinicznym, choć w przypadkach przewlekłych lub opornych na leczenie może być wskazane wykonanie posiewu mikrobiologicznego. Leczenie ostrej paronychii obejmuje stosowanie antybiotyków miejscowych lub ogólnych oraz ewentualne nacięcie i drenaż ropnia. W przewlekłej paronychii kluczowe jest unikanie czynników drażniących oraz stosowanie leków przeciwgrzybiczych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Etiologia i przyczyny
Grzybica paznokci (onychomycosis) jest powszechną infekcją grzybiczą płytki paznokciowej, dotykającą około 10% populacji ogólnej, z częstością wzrastającą do 20% u osób powyżej 60. roku życia i nawet 50% u osób powyżej 70. roku życia. Etiologia obejmuje głównie dermatofity (75-90% przypadków), z dominującym Trichophyton rubrum odpowiedzialnym za około 70% infekcji, zwłaszcza dystalnej bocznej podpaznokciowej grzybicy (DLSO). Drożdżaki, głównie Candida albicans, odpowiadają za 2-11% przypadków, szczególnie w grzybicy paznokci dłoni, natomiast pleśnie niedermatofilne stanowią 2-10% etiologii, częściej u pacjentów z immunosupresją. Patogeneza polega na penetracji grzybów przez mikropęknięcia w płytce lub otaczającej skórze, namnażaniu się w ciepłym, wilgotnym środowisku i degradacji keratyny, co prowadzi do dystrofii i oddzielenia płytki od łożyska. Czynniki ryzyka to m.in. wiek, cukrzyca (zwiększająca ryzyko 1,9-2,8-krotnie), łuszczyca, choroby naczyń obwodowych, immunosupresja, urazy paznokci, nadmierne pocenie się oraz ekspozycja na zakażone środowiska (baseny, szatnie). Wzrost zachorowań wiąże się ze starzeniem populacji i wzrostem liczby osób z chorobami przewlekłymi.
biofilm, Candida albicans, cellulitis, choroba naczyń obwodowych, cukrzyca, dermatofity, drożdżaki, grzybica dłoni, grzybica paznokci, grzybica stóp, hodowla grzybów, hyperhidrosis, kandydoza skórno-śluzówkowa, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, łuszczyca, neuropatia obwodowa, obniżona odporność, onychomycosis, owrzodzenie stopy, paronychia, pleśnie niedermatofilne, tinea pedis, Trichophyton rubrum, zakażenie HIV, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon chorób i schorzeń
Wrastający paznokieć – Patofizjologia i mechanizm
Wrastający paznokieć (onychocryptosis) to schorzenie dotykające około 20% pacjentów podiatrycznych, charakteryzujące się penetracją brzegu płytki paznokciowej w boczny wał paznokciowy, co wywołuje reakcję zapalną, ból oraz często wtórne zakażenie. Patogeneza opiera się na mechanizmie reakcji na ciało obce, gdzie ostry fragment paznokcia (spikula) lub nieprawidłowy kształt płytki (np. paznokcie typu pincer) uszkadzają otaczającą tkankę miękką, prowadząc do powstania ziarniny i przewlekłego stanu zapalnego. Czynniki etiologiczne są wieloczynnikowe i obejmują zarówno przyczyny zewnętrzne (nieprawidłowe przycinanie paznokci, ciasne obuwie, urazy mechaniczne, infekcje grzybicze), jak i wewnętrzne (predyspozycje genetyczne, deformacje paznokci, zaburzenia anatomiczne, choroby współistniejące takie jak cukrzyca, niewydolność serca, otyłość). Proces zapalny może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zanokcicy, ropnia, cellulitis, owrzodzeń, osteomyelitis oraz infekcji ogólnoustrojowych, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami krążenia i immunosupresją.
Candida, cellulitis, dermatofity, kaskada zapalna, mediator zapalny, neuropatia obwodowa, niewydolność żylna, obrzęk obwodowy, onychocryptosis, osteochondroma, owrzodzenie stopy, palec młotkowaty, paluch koślawy, paronychia, penetracja skóry, Pseudomonas, reakcja na ciało obce, reakcja zapalna, retronychia, ropień, Staphylococcus, tkanka ziarninowa, Trichophyton, unguis incarnatus, wrastający paznokieć, wyrośl kostna, zakażenie, zanokcica, zapalenie kości, zapalenie tkanki łącznej, ziarnina - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Patofizjologia i mechanizm
Grzybica paznokci (onychomycosis) jest powszechną infekcją grzybiczą, dotykającą około 10% populacji, najczęściej wywoływaną przez dermatofity, zwłaszcza Trichophyton rubrum, który odpowiada za około 90% przypadków grzybicy paznokci stóp i 50% paznokci rąk. Inne patogeny to Candida albicans (około 2% przypadków) oraz pleśnie niedermofitowe. Infekcja rozwija się poprzez adhezję i penetrację zarodników grzybów do płytki paznokciowej, gdzie enzymy keratynolityczne rozkładają keratynę, prowadząc do proliferacji grzybów i uszkodzenia struktury paznokcia. Proces ten jest wspomagany przez czynniki ryzyka takie jak wilgoć, mikrotraumy, osłabiony układ odpornościowy, cukrzyca, zaburzenia krążenia oraz starzenie się. Grzybica paznokci charakteryzuje się przewlekłością i wysokim wskaźnikiem nawrotów (40-70%), co wynika m.in. z tworzenia biofilmu i obecności artrkonidiów o zwiększonej oporności na leczenie. Patogeny te wykazują zdolność do hamowania odpowiedzi immunologicznej gospodarza, co utrudnia eliminację infekcji.
artrokonidia, biofilm, Candida albicans, cellulitis, choroba tętnic obwodowych, dermatofity, dermatofytoma, drożdżaki, egzema, Epidermophyton floccosum, grzybica paznokci, grzybica stóp, łuszczyca, onychomycosis, paronychia, proteazy keratynolityczne, terapia fotodynamiczna, terapia laserowa, tinea pedis, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zapalenie szpiku, zapalenie tkanki podskórnej - Leksykon chorób i schorzeń
Herpetyczne białaczki palców – Diagnostyka i diagnoza
Herpetyczne białaczki palców (herpetic whitlow) to bolesna infekcja wirusowa skóry wokół paznokcia, wywołana przez wirus opryszczki pospolitej (HSV) typu 1 lub 2. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, obejmującym obrzęk, ból, pęcherzyki na rumieniowej podstawie oraz objawy ogólne, takie jak podwyższona temperatura. W przypadkach niejednoznacznych stosuje się badania laboratoryjne: posiew wirusologiczny (złoty standard), test PCR (wysoka czułość i typowanie HSV), test Tzancka (czułość ok. 70%, wysoka swoistość) oraz bezpośredni test immunofluorescencyjny (DFA). Diagnostyka serologiczna obejmuje wykrywanie przeciwciał IgM (ostre zakażenie) i IgG (przebyte zakażenie). Różnicowanie obejmuje zanokcicę bakteryjną, zastrzał, inne zakażenia wirusowe i kandydozę. Nacięcie chirurgiczne jest przeciwwskazane, gdyż może prowadzić do rozszerzenia infekcji i powikłań.
acyklowir, antybiotyk, famcyklowir, forma latentna, gorączka, HSV, kandydoza, leczenie profilaktyczne, leki przeciwbólowe, leki przeciwwirusowe, nacięcie chirurgiczne, obrzęk, parestezje, paronychia, pęcherzyki, pęcherzyki skórne, posiew wirusologiczny, powikłania, powikłania jatrogenne, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy, rumień, test immunofluorescencyjny, test PCR, test Tzancka, walacyklowir, wirus HIV, wirus opryszczki pospolitej, wtórne zakażenie bakteryjne, wysięk, zaczerwienienie skóry, zastrzał, złe samopoczucie - Leksykon chorób i schorzeń
Wrastający paznokieć – Epidemiologia
Wrastające paznokcie (onychocryptosis) stanowią istotny problem kliniczny, odpowiadając za około 20% wszystkich schorzeń stóp zgłaszanych w podstawowej opiece zdrowotnej. Częstość występowania w populacji ogólnej wynosi od 2,5% do 5%, z wyższą zapadalnością w drugiej i piątej dekadzie życia, szczególnie u młodych mężczyzn (stosunek mężczyzn do kobiet 2:1 lub 3:1). Schorzenie dotyczy niemal wyłącznie paznokci palucha, z przewagą jednostronnego zajęcia bocznej krawędzi paznokcia (80% przypadków). Czynniki ryzyka obejmują nieprawidłowe przycinanie paznokci, noszenie ciasnego obuwia, nadmierną potliwość, cukrzycę (występującą u 30% pacjentów z onychocryptosis), otyłość oraz predyspozycje genetyczne. Epidemiologiczne dane wskazują na wzrost zapadalności, co może być związane ze zmianami stylu życia i większą świadomością zdrowotną. U pacjentów z cukrzycą i zaburzeniami krążenia wrastające paznokcie mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zakażeń i zgorzeli, co wymaga szybkiej interwencji.