układ nerwowy ośrodkowy i obwodowy

Układ nerwowy ośrodkowy (OUN) obejmuje mózg i rdzeń kręgowy, stanowiąc centrum sterowania organizmu. W jego skład wchodzą struktury odpowiedzialne za przetwarzanie informacji, podejmowanie decyzji oraz kontrolę funkcji życiowych. Mózg, ważący około 1400 g, składa się z półkul mózgowych, pnia mózgu i móżdżku, a rdzeń kręgowy, przebiegający w kanale kręgowym, pełni funkcję drogi przewodzącej impulsy oraz ośrodka odruchów rdzeniowych.

Układ nerwowy obwodowy (ONO) to sieć nerwów i zwojów nerwowych poza OUN, łącząca mózg i rdzeń kręgowy z narządami i tkankami ciała. Dzieli się na część somatyczną (kontrolującą mięśnie szkieletowe) i autonomiczną (regulującą funkcje narządów wewnętrznych). Część autonomiczna obejmuje układ współczulny (aktywowany w sytuacjach stresowych) i przywspółczulny (dominujący w stanie relaksu), które działają antagonistycznie, utrzymując homeostazę organizmu.

Podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną układu nerwowego jest neuron, składający się z ciała komórkowego, dendrytów i aksonu. Neurony tworzą skomplikowane sieci, umożliwiające przewodzenie i przetwarzanie informacji poprzez impulsy elektryczne i przekaźniki chemiczne (neurotransmitery). Prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego zależy od precyzyjnej koordynacji jego ośrodkowych i obwodowych elementów, co warunkuje zdolność organizmu do adaptacji i reagowania na zmiany w środowisku zewnętrznym i wewnętrznym.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl