pirazolon

Pirazolon to organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych pochodnych pirazolu, który stanowi podstawową strukturę dla wielu leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych. Najważniejszym przedstawicielem tej grupy leków jest fenazon (antypiryna), który jako jeden z pierwszych środków przeciwgorączkowych został wprowadzony do lecznictwa pod koniec XIX wieku.

Mechanizm działania pirazolonów opiera się głównie na hamowaniu syntezy prostaglandyn poprzez blokowanie enzymu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do efektu przeciwbólowego, przeciwgorączkowego i przeciwzapalnego. Niektóre pochodne, jak metamizol (dipiryna), wykazują również działanie spazmolityczne, co czyni je przydatnymi w leczeniu kolki jelitowej czy nerkowej.

Współcześnie stosowanie leków z grupy pirazolonów zostało znacznie ograniczone ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza agranulocytozy. Metamizol, jeden z najczęściej stosowanych pirazolonów, został wycofany z użycia w wielu krajach, w tym w USA i Wielkiej Brytanii, choć w Polsce i niektórych krajach europejskich pozostaje dostępny jako lek wydawany z przepisu lekarza.

W praktyce klinicznej, przy stosowaniu leków z grupy pirazolonów, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi oraz monitorować parametry morfologii krwi podczas długotrwałej terapii. Przeciwwskazania obejmują również nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność szpiku kostnego oraz trzeci trymestr ciąży.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl